A risposta corta
Parlate in un locu calmu, fighjate a persona in faccia, chjametela per nome è parlate pianu pianu, cù frase corte è semplici. Fate una sola dumanda à a volta, prupunite duie scelte invece di dumande aperte, è aspettate più longu chè ciò chì pare naturale. Ùn discutite, ùn currigite è ùn fate interrugatorii. Rispondite à u sintimu daretu à e parolle, è aduprate u toccu, e fiure è i gesti quandu parlà diventa più difficiule.
- Riducite i rumori di fondu è cercate u cuntattu visuale prima di principià à parlà.
- Aduprate frase corte, una sola idea à a volta, è i nomi invece di ellu, ella o elli.
- Prupunite una scelta trà duie cose, o una dumanda à a quale si pò risponde cù iè o nò, piuttostu chè dumande aperte.
- Aspettate una risposta. Sè a persona ùn hè micca capita, ripetite e listesse parolle, dopu pruvate cù parolle diverse.
- Ùn discutite è ùn currigite. Rispondite à u sintimu daretu à ciò chì dice.
- Quandu e parolle mancanu, cumunicate cù u toccu, u tonu, l’espressione di u visu è fiure spartute.
In sta pagina (8 sezioni)
- Chì sò i cunsiglii più impurtanti per parlà cù una persona chì vive cù a dimenza?
- Cumu devu principià una cunversazione?
- Cumu devu formulà ciò chì dicu?
- Cumu possu ascultà bè?
- È s’ella dice qualcosa chì ùn hè micca vera?
- Cumu cambia a cumunicazione à misura chì a dimenza avanza?
- E fiure è l’attività ponu rende a cunversazione più faciule?
- È s’è perdu a pacienza?
A dimenza pò rende più difficiule truvà e parolle, seguità una frase longa o fà astrazione di i rumori di fondu. Tuttu què ùn vole micca dì chì a persona ùn hà più voglia di cumunicà. Picculi cambiamenti in a manera di preparà una cunversazione, di parlà è d’ascultà ponu rende u scambiu più faciule è più calmu per voi è per ella.
Chì sò i cunsiglii più impurtanti per parlà cù una persona chì vive cù a dimenza?
Attirate a so attenzione, fate simplice, è siate paziente. Sè duvete tene à mente solu cinque cose:
- Fate silenziu intornu è fighjatela in faccia. Spenghje a televisione, pusatevi à l’altura di i so ochji, è chjametela per nome.
- Dite una sola cosa à a volta. Frase corte, una sola idea, una sola dumanda.
- Prupunite una scelta trà duie cose. « Tè o caffè? » hè più faciule chè « Chì vulete beie? ».
- Aspettate. Lasciatele più tempu per risponde chè ciò chì pare naturale, è pruvate à ùn interrompe.
- Ùn discutite mai è ùn fate interrugatorii. Rispondite à cumu si sente, micca à s’ella hà ragiò o tortu nant’à i fatti.
Cumu devu principià una cunversazione?
Preparate e cose affinchì a persona possa cuncentrassi nantu à voi. A guida di Family Caregiver Alliance ricumanda prima di tuttu di limità i rumori: spenghje a radio o a televisione, chjode e tende o a porta, o andate in un locu più calmu.
- Avvicinatevi da davanti. Ghjunghje da daretu o da u latu pò spaventà.
- Dite quale site. « Bonghjornu Babbu, sò Sarah, a to figliola. » Cusì, a persona ùn hà micca à circà u vostru nome.
- Mettitevi à a so altura. S’ella hè pusata, pusatevi o inginuchjatevi per esse à l’altura di i so ochji.
- Fate attenzione à u vostru visu è à u vostru tonu. U National Institute on Aging (NIA) cunsiglia di fà casu à u tonu, à u vulume, à l’espressione di u visu è à u linguaghju di u corpu, è di mantene una manera calda è naturale.
- Verificate ch’ella abbia l’ochjali è l’apparechji acustichi. Hè difficiule seguità una cunversazione chì ùn si vede o ùn si sente micca bè.
Cumu devu formulà ciò chì dicu?
Aduprate parolle simplici, frase corte è una voce calma è bassa.
- Una sola idea per frase. « Mettemu u vostru mantellu. Dopu, escimu fora. » Micca e duie cose in una sola volta.
- Aduprate i nomi, micca i pronomi. « A zia Jean hà chjamatu » hè più chjaru chè « Ella hà chjamatu ».
- Parlate più bassu, micca più forte. Family Caregiver Alliance suggerisce una voce più bassa piuttostu chè alzà a voce.
- Ripetite, dopu riformulate. S’ella ùn hà micca capitu, ripetite e listesse parolle una volta. S’è què ùn basta micca, aspettate un mumentu è pruvate cù parolle diverse.
- Mustrate è ancu spiegate. Indicate a tazza, mustrate i dui pullò, o fate vede u primu passu.
- Parlate cun ella, micca d’ella. U NIA ricumanda d’evità di parlà di a persona cum’è s’ella ùn fussi micca quì, è d’evità u « linguaghju infantile ».
U NIA suggerisce versioni più semplici di dumande currente. Eccu qualchì esempiu in stu sensu:
| Invece di | Pruvate à dì |
|---|---|
| « Chì vulete manghjà sta sera? » | « Vulete pesciu o pullastru? » |
| « Cumu vi sentite? » | « Vi sentite stancu? » |
| « Avete fame? » | « A cena serà pronta in cinque minuti. » |
| « Ùn hè micca cusì chì si face. » | « Pruvemu cusì. » |
| « Ti arricordi di u nostru viaghju à u lavu? » | « Pensava à u nostru viaghju à u lavu. Ditemi ciò chì vi era piaciutu. » |
| « T’aghju digià dettu. » | Rispondite torna, cù gentilezza, cum’è s’ella fussi a prima volta. |
Cumu possu ascultà bè?
Ascultate u sensu è u sintimu, micca solu e parolle.
- Aspettate. U silenziu hè spessu tempu per pensà. Cuntate pianu pianu fin’à dece prima d’intervene.
- Prupunite una parolla solu s’ella hè bluccata. Family Caregiver Alliance dice chì si pò suggerisce una parolla quandu qualchissia hè in difficultà.
- Verificate ciò chì avete capitu. A guida à a cumunicazione di Alzheimer’s Association suggerisce di circà u sensu daretu à e parolle è di riformulallu per verificà s’ellu hè statu capitu. « Vi preoccupa a vittura? »
- Fighjate u so visu è u so corpu. Quandu parlà diventa più difficiule, nota u NIA, l’espressioni di u visu ponu mustrà a tristezza, a rabbia o a frustrazione più chjaramente chè e parolle.
- Pigliate e preoccupazioni à u seriu. Ancu s’è una preoccupazione si basa nantu à un fattu sbagliatu, u sintimu hè reale.
È s’ella dice qualcosa chì ùn hè micca vera?
Ùn discutite. Hè pocu prubabile chì riusciate à cunvince a persona, è ella puderia finisce per sente imbarazzu o paura. Invece, ricunniscite u sintimu, dopu cambiate pianu pianu di sughjettu.
Family Caregiver Alliance suggerisce di ricunnosce l’emuzione prima di cambià direzzione. Per esempiu, s’è a vostra mamma insiste ch’ella deve andà à circà i zitelli à a scola:
- Invece di: « Mamma, i to figlioli sò grandi. Era quarant’anni fà. »
- Pruvate à dì: « Site sempre stata una mamma cusì attenta. Parlàtemi di quandu andavate à circalli. Vulemu manghjà qualcosa prima? »
Alzheimer’s Association ricumanda ancu di ùn discute nant’à l’affirmazioni cù e quale ùn site micca d’accunsentu. Sceglite i vostri mumenti: s’è una cridenza sbagliata ùn face dannu, lasciatela corre.
Cumu cambia a cumunicazione à misura chì a dimenza avanza?
I bisogni cambianu cù u tempu, allora adattate a vostra manera di fà. Alzheimer’s Association descrive trè grande fasi:
| Fase | Ciò chì pò aiutà |
|---|---|
| Principiu | Ùn partite micca da l’idea ch’ella ùn pò più cumunicà. Includitela in e cunversazioni, parlàtele direttamente, dumandatele chì tipu d’aiutu li piacerebbe, è aduprate l’umore s’ellu aiuta. |
| Fase media | Cunversazioni unu à unu in un locu calmu. Parlate pianu, mantinite u cuntattu visuale, fate dumande à e quale si pò risponde cù iè o nò, date istruzzioni passu à passu, è ùn criticate è ùn currigite. |
| Fase avanzata | Avvicinatevi da davanti è dite quale site. Incuragite a persona à indicà cù u ditu è à fà gesti. Aduprate u toccu, i soni, e cose da vede è l’odori. Ùn parlate mai cum’è s’ella ùn fussi micca quì. |
Ogni persona hè diversa, è a stessa persona pò avè ghjorni boni è ghjorni più difficiuli. Rispondite à cumu si sente in stu mumentu, micca à una etichetta.
E fiure è l’attività ponu rende a cunversazione più faciule?
Iè. Una fiura spartuta toglie a pressione è vi dà à tutti dui qualcosa da fighjà è da indicà.
- Fiure per fà parlà. Conversation Cards prupone fiure cù dumande aperte chì ùn mettenu mai a persona à a prova.
- Fotò di famiglia. Photo Pairs trasforma e fotò chì sceglite voi in un ghjocu di memoria dolce, chì spessu face nasce ricordi è raconti.
- Ditti cunnisciuti. Finish the Saying adopra detti cunnisciuti, seguitati da una dumanda per fà parlà.
- Ghjoculi d’assuciamentu cum’è sustegnu. Picture Pairs vi dà qualcosa da fà cù e mani mentre chjachjarate.
Fighjate cumu ghjucà inseme è attività di ricordi per sapenne di più. Per e visite è e chjame, leghjite e nostre guide nantu à e visite è e chjame è e videocallate.
Per una persona chì parla parechje lingue, fighjate a nostra guida à a cumunicazione in più lingue.
È s’è perdu a pacienza?
Succede à tutti. U NIA suggerisce chì, s’è vi sentite frustratu, vi pigliate un mumentu per calmavvi. Andate in un’altra stanza, fate qualchì respiru lentu, è vultate quandu vi sentite più calmu. Pudete sempre riprincipià a cunversazione, è a persona pò risponde megliu à u vostru tonu più calmu. S’è a frustrazione diventa custante, hè un segnu chì avete bisognu di più sustegnu, micca chì site in sbagliu. A nostra guida nantu à a cura di sè per e persone chì aiutanu prupone piste per truvà aiutu.
Quistioni cumuni
Chì ùn si deve micca dì à una persona chì vive cù a dimenza?
Evitate l’interrugatorii (« Ti arricordi...? »), di currige (« Hè sbagliatu »), di ramintà e perdite (« T’aghju digià dettu ») è di parlà di a persona cum’è s’ella ùn fussi micca quì. Evitate u linguaghju infantile. Spessu, queste cose ponu causà imbarazzu o malessu senza esse d’aiutu.
Devu currige a persona quandu si sbaglia nantu à i fatti?
Di solitu, nò. Sè un sbagliu ùn face dannu, lasciate corre. Discute cambia di raru l’idea di a persona è spessu a face arrabbià o a turba. Cuncentratevi nantu à cumu si sente è ciò chì li serve in stu mumentu.
Chì possu fà quandu a persona ùn trova micca a parolla?
Datele prima di tuttu u tempu. Sè si vede chjaramente ch’ella hè in difficultà, si pò prupone cù delicatezza una parolla o pruvà à induvinà ciò ch’ella vole dì è verificà. Indicà cù u ditu, i gesti è e fiure ponu ancu aiutà.
Cumu possu parlà cù una persona in una fase avanzata di dimenza chì parla di raru?
Avvicinatevi da davanti, dite quale site, è aduprate una voce calma è un toccu delicatu. Fighjate u visu è u linguaghju di u corpu per capisce i sintimi. A vostra presenza, una canzona cunnisciuta o tene a manu pò cumunicà assai, ancu senza parolle.
Fonti
Avemu ligame cù l'urganisazioni è i studii chì sta pagina si basa. Ogni era verificatu quandu a pagina hè stata aghjurnata.
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Communication and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance