Responsum breve
In loco quieto colloquere, contra eum sede vel sta, nomen eius adhibe, et lente brevibusque simplicibus sententiis loquere. Unam quaestionem simul propone, potius duas optiones quam quaestionem apertam offer, et diutius exspecta quam tibi naturale videatur. Ne alterceris, ne corrigas, ne percontando explores. Adfectum qui post verba latet respice, et, cum sermo difficilior fit, tactu, imaginibus et gestibus utere.
- Strepitum circumstantem remove et oculos in eum dirige antequam loqui incipias.
- Brevibus sententiis utere, unam notionem simul tracta, et nomina potius quam pronomina adhibe.
- Potius duas optiones offer, aut quaestionem cui respondeatur 'ita' vel 'non', quam quaestionem apertam propone.
- Ad responsum exspecta. Si non intellegitur, eadem verba repete, deinde alia verba tempta.
- Ne alterceris neque corrigas. Adfectum potius respice quam veritatem factorum.
- Cum verba deficiunt, per tactum, vocis sonum, vultum et imagines communes colloquere.
In hac pagina (8 partes)
- Quae sunt praecipua consilia colloquendi cum homine dementia laborante?
- Quomodo colloquium incipiam?
- Quomodo verba apta eligam?
- Quomodo bene audiam?
- Quid si aliquid falsum dicit?
- Quomodo communicatio mutatur dementia progrediente?
- Num imagines et actiones colloquium facilius reddere possunt?
- Quid si patientiam amitto?
Dementia verba invenire, longam sententiam sequi aut strepitum circumstantem arcere difficilius reddere potest. Nihil tamen horum significat eum velle coniungi desisse. Parvae mutationes in modo colloquii instituendi, loquendi et audiendi loquelam faciliorem et tranquilliorem utrique reddere possunt.
Quae sunt praecipua consilia colloquendi cum homine dementia laborante?
Attentionem eius elice, simpliciter loquere et patientiam habe. Si quinque tantum meminisse vis:
- Strepitum compesce et contra eum sta. Televisificum exstingue, ad oculorum gradum sede, et nomen eius adhibe.
- Unum quidque simul dic. Breves sententias, unam notionem, unam quaestionem.
- Duas optiones offer. Facilius est “thean an capulus?” quam “Quid vis?”
- Exspecta. Plus temporis ad responsum da quam tibi naturale videatur, et cave ne interrumpas.
- Numquam altercare aut percontando explore. Adfectum respice, non utrum facta recta sint.
Quomodo colloquium incipiam?
Ita res para ut homo ad te attendere possit. Dux curatoris familiae commendat primum strepitum minuere: radiophonum aut televisificum exstingue, vela aut ianuam claude, vel in locum quietiorem te confer.
- A fronte accede. Ex tergo aut a latere accedens eum terrere potest.
- Dic quis sis. “Salve, pater, ego Sara sum, filia tua.” Sic eum labore nominis tui inveniendi levas.
- Ad eius gradum te demitte. Si sedet, sede aut genua flecte ut oculi tui ad eius oculos perveniant.
- Vultum et sonum vocis observa. Institutum Nationale Senectutis (NIS) monet ut vocis sonum, volumen, vultum et corporis habitum consideres, et voce placida atque simplici loquaris.
- Cura ut vitrea aut audiendi instrumenta adhibeantur. Difficile est colloquium sequi si non plene videre aut audire potest.
Quomodo verba apta eligam?
Simplicibus verbis, brevibus sententiis et voce tranquilla humilioreque utere.
- Unam notionem in una sententia. “Pallium tuum induamus. Dein foras ibimus.” Non ambo in uno spiritu.
- Nomina adhibe, non pronomina. Clarius est “Amita Ioanna vocavit” quam “Illa vocavit.”
- Vox humilior sit, non clarior. Dux curatoris familiae vocem demittere potius quam attollere suadet.
- Repete, deinde aliter dic. Si non intellexit, eadem verba semel repete. Si hoc non sufficit, paulisper exspecta et alia verba tempta.
- Ostende simul ac dicas. Poculum monstra, duos tunicas tene, aut primum gradum demonstra.
- Cum eo loquere, non de eo. NIS monet ne de eo loquaris quasi non adsit, neve voce puerili utaris.
NIS simpliciores formas quaestionum communium suadet. Exempla in hunc sensum:
| Pro | Tenta |
|---|---|
| “Quid vis ad cenam?” | “Visne piscem an pullum?” |
| “Quomodo te habes?” | “Esne defessus?” |
| “Esne esuriens?” | “Cena mox parata erit.” |
| “Non ita faciendum est.” | “Hoc modo temptemus.” |
| “Meministine itineris nostri ad lacum?” | “De itinere nostro ad lacum cogitabam. Quid tibi maxime placuit?” |
| “Iam tibi dixi.” | Iterum benigne responde, quasi primum dicas. |
Quomodo bene audiam?
Non solum verba, sed sensum et adfectum quaere.
- Exspecta. Silentium saepe tempus cogitandi est. Lente ad decem numera antequam interrumpas.
- Verbum offer solum si haeret. Dux curatoris familiae concedit verba suggerere, cum quis laborat ea invenire.
- Quod audisti confirma. Dux Societatis Alzheimerianae de communicatione suadet sensum post verba quaerere et eum restituere ut intellexeris. “De curru sollicitaris?”
- Vultum et corpus observa. Cum sermo difficilior fit, NIS animadvertit vultus tristitiam, iram aut frustrationem clarius quam verba ostendere posse.
- Sollicitudines serio accipe. Etiamsi sollicitudo ex falso facto oritur, adfectus verus est.
Quid si aliquid falsum dicit?
Ne alterceris. Mentem mutare difficile est et homo se verecundum aut territum sentire potest. Potius cum adfectu coniungere et leniter ad aliud transire conare.
Dux curatoris familiae suadet adfectum agnoscere priusquam avertas. Verbi gratia, si mater tua affirmat se liberos ad scholam petere debere:
- Pro: “Mater, filii tui adulti sunt. Id quadraginta abhinc annis fuit.”
- Tenta: “Semper mater amantissima eras. Dic mihi, quomodo eos petebas. Num libenter panem gustaremus primum?”
Societas Alzheimeriana quoque monet ne de sententiis dissentientibus alterceris. Elige tempus: si falsa opinio nihil nocet, eam praetereas.
Quomodo communicatio mutatur dementia progrediente?
Necessitates tempore mutantur, itaque ratio aptanda est. Societas Alzheimeriana tres gradus generales describit:
| Gradus | Quid adiuvat |
|---|---|
| Primus | Ne putes eum non posse communicare. In colloquiis eum include, directe alloquere, quaere quale auxilium velit, et ioco utere si iuvat. |
| Medius | Colloquium unius ad unum in loco quieto habe. Lente loquere, oculorum conspectum serva, quaestiones quibus ‘ita’ vel ‘non’ respondeatur propone, gradatim instrue, nec reprehende aut corrige. |
| Postremus | A fronte accede et quis sis dic. Digitorum monstrationem et gestus fove. Tactu, sonis, aspectu, odoribus utere. Numquam quasi non adsit de eo loquaris. |
Quisque homo diversus est, idemque homo bonos et difficiles dies habere potest. Ad praesentem statum eius respice, non ad titulum.
Num imagines et actiones colloquium facilius reddere possunt?
Ita. Imago communis pressionem minuit et utrique praebet quod aspiciant et quod monstrent.
- Imagines ad colloquium excitandum. Chartae Colloquii imagines cum quaestionibus offerunt quae numquam ad explorandum destinatae sunt.
- Photographiae familiares. Paria Photographiarum photographias quas elegeris in ludum lenem congruentiae vertit, qui saepe narrationes excitat.
- Dicta notissima. Sententiam Comple dicta Americana bene nota adhibet, deinde ad colloquium provocat.
- Ludi congruentiae ut fundus colloquii. Paria Imaginum manus occupat dum colloquimini.
Vide quomodo una ludere et actiones reminiscentiae plura. De visitationibus et vocationibus lege duces nostros de visitatione et de vocationibus per telephonum vel video.
Si homo pluribus linguis utitur, vide ducem nostrum de communicatione inter linguas.
Quid si patientiam amitto?
Hoc omnibus accidit. NIS suadet ut, si frustraris, tempus ad te colligendum sumas. In aliud cubiculum discede, lente aliquot spiritus duc, et redi cum tranquillior esse potes. Colloquium semper denuo incipere licet, et homo saepe ad animum tuum tranquilliorem respondere potest. Si frustratio assidua fit, hoc signum est te maiore auxilio egere, non te deficere. Dux noster de cura curatoris locos monstrat quo te vertere possis.
Quaestiones communes
Quid vitandum est cum homine dementia laborante loquar?
Vita percontationes ut "Meministine...?", correctiones ut "Hoc falsum est", admonitiones de iacturis ut "Iam tibi dixi", et loqui de eo quasi non adsit. Puerilis etiam locutio vitanda est. Haec verecundiam vel perturbationem movere solent, nec quicquam adiuvant.
Num corrigendus est, si facta falsa dicit?
Fere non est corrigendus. Si res falsa nihil nocet, silentio praetereas. Rixari mentem eius mutare vix umquam potest et saepe eum perturbat. Potius adfectum eius et necessitatem praesentem respice.
Quid faciendum est, si verbum invenire non potest?
Primum ei tempus da. Si manifestum est eum laborare, licet leniter verbum suggerere aut conicere quid velit et an recte conieceris quaerere. Digiti monstratio, gestus et imagines quoque adiuvare possunt.
Quomodo cum homine in ultimo gradu dementiae loquar, qui raro loquitur?
A fronte accede, quis sis dic, voce tranquilla et tactu leni utere. Vultum et corporis habitum observa ad adfectus cognoscendos. Tua praesentia, cantus notus aut manuum complexus multum significare possunt sine verbis.
Fontes
Coniungimus ad instituta et studia quibus haec pagina nititur. Unumquodque revisum est cum pagina renovata est.
- Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Communication and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance