Toli ya kosolola na moto oyo azali na bokono bwa kobosana

Bokono bwa kobosana ekoki kosala ete ezala mpasi mpo na kozwa maloba, kolanda fraze molai, to kotika makelele ya zingazinga. Yango elingi koloba te ete moto yango atiki koluka kozala pene na bato mosusu. Mbongwana mike na ndenge obongisaka lisolo, ndenge olobaka mpe ndenge oyokaka ekoki kosala ete kosolola ezala pete mpe ya kimya mpo na bino mibale.

Mayele nini ya ntina mingi mpo na kosolola na moto oyo azali na bokono bwa kobosana?

Zwa likebi na ye, tika makambo ezala pete, mpe zala na motema molai. Soki okoki kokanisa makambo mitano kaka:

1. Sala ete esika ezala ya kimya mpe talana na ye. Kanga televizyó, vanda na nivo ya miso na ye, mpe loba nkombo na ye.
2. Loba likambo moko na mbala moko. Bafraze mokuse, likanisi moko, motuna moko.
3. Pesa baponami mibale. « Tii to kafe? » ezali pete koleka « Olingi nini? »
4. Zela. Pesa ye ntango molai mpo na koyanola koleka ndenge omiyokaka, mpe meka kobuka maloba na ye te.
5. Koswana te mpe komeka ye te. Yoka ndenge azali koyoka, kasi te soki makambo oyo alobi ezali ya solo to te.

Ndenge nini nasengeli kobanda lisolo?

Bongisa makambo mpo ete moto yango akoka kotya likebi na yo. Mokanda ya Family Caregiver Alliance elobi ete okitisa makelele liboso: kanga radio to televizyó, kanga rido to ekuke, to kende na esika ya kimya koleka.

• Pusana na ye na liboso. Koya na sima to na mopanzi ekoki kobangisa ye.
• Loba ozali nani. « Mbote Papa, ezali ngai Sarah, mwana na yo ya mwasi. » Yango esalisaka ye mpo ete aluka nkombo na yo te.
• Kita na nivo na ye. Soki avandi, vanda to fukama mpo ete miso na bino ezala na nivo moko.
• Talá elongi mpe mongongo na yo. National Institute on Aging (NIA) ekebisi ete ozala na bokebi na mongongo na yo, makasi ya mongongo, elongi ya elongi mpe nzoto na yo, mpe oluka kozala na boboto mpe na kimya.
• Tala soki maneti to bisaleli ya koyoka ezali na esika na yango. Ezali mpasi kolanda lisolo oyo okoki komona to koyoka malamu te.

Ndenge nini nasengeli koloba maloba na ngai?

Salela maloba ya pete, bafraze mokuse mpe mongongo ya kimya, ya nse.

• Likanisi moko na fraze moko. « Tólata kazaka na yo. Na sima tokobima libanda. » Kasi te nyonso na mbala moko.
• Salela bankombo, kasi te ba pronom. « Tanti Jean abengaki » ezali polele koleka « Ye abengaki. »
• Kitisa mongongo, komatisa yango te. Family Caregiver Alliance elobi ete mongongo ya nse ezali malamu koleka mongongo ya likolo.
• Zongela, na sima bongola maloba. Soki azwaki te, zongela maloba ya ndenge moko mbala moko. Soki esali te, zela mwa moke mpe meka maloba mosusu.
• Lakisa mpe loba. Tambwisa mosapi na kopo, lakisa banzwete mibale, to lakisa etape ya liboso.
• Solola na ye, kasi te na tina na ye. NIA ekebisi ete koloba na tina na moto lokola azali wana te, mpe maloba ya lokola na mwana moke, ezali malamu te.

NIA epesi bandakisa ya ndenge ya kopesa mituna na ndenge ya pete. Tala bandakisa oyo:

Ndenge nini nakoki koyoka malamu?

Yoka ndimbola mpe mayoki, kasi te maloba kaka.

• Zela. Kimya mbala mingi ezali ntango ya kokanisa. Tanga malembe kino na zomi liboso ya kokɔta.
• Pesa liloba kaka soki akangami. Family Caregiver Alliance elobi ete ezali malamu kopesa maloba soki moto azali kobunda.
• Talela soki oyoki malamu. Mokanda ya Alzheimer’s Association mpo na kosolola elobi ete luka ndimbola oyo ezali na sima ya maloba na ye mpe zongela yango mpo na kotala soki oyoki malamu. « Ozali komitungisa mpo na motuka? »
• Talá elongi mpe nzoto na ye. Soki koloba ekomi mpasi, NIA elobi ete bilongi ya elongi ekoki kolakisa mawa, kanda to kobungisama makanisi polele koleka maloba.
• Zwa mitungisi na ye na ntina. Ata soki motungisi eutá na likambo oyo ezali ya solo te, mayoki yango ezali ya solo.

Soki alobi likambo oyo ezali ya solo te?

Koswana te. Ekoki kozala mpasi mpo na kolonga, mpe moto yango akoki koyoka nsɔni to kobanga. Na esika ya yango, yeba mayoki na ye, na sima kamba ye na boboto na likambo mosusu.

Family Caregiver Alliance elobi ete yamba mayoki liboso ya kobongola likambo. Na ndakisa, soki mama na yo alobi na makasi ete asengeli kokende kozwa bana na eteyelo:

• Na esika ya: « Mama, bana na yo bakómi mikóló. Ezali mibu tuku minei. »
• Meka: « Ozalaki mama ya boboto mingi. Yebisa ngai ndenge ozalaki kokende kozwa bango. Tólia mwa eloko ya kolia liboso? »

Alzheimer’s Association mpe ekebisi ete koswana te na makambo oyo ondimi te. Pona bantango: soki likanisi oyo ezali ya solo te ezali kobebisa eloko te, tika yango.

Ndenge nini kosolola ekoki kobongwana soki bokono bwa kobosana ekómi makasi?

Baposami ekoki kobongwana na ntango, yango wana bongola ndenge na yo. Alzheimer’s Association elobeli biteni misato ya monene:

Moto nyonso azali ndenge na ye, mpe moto moko akoki kozala na mikolo ya malamu mpe mikolo ya mpasi. Yoka ndenge azali sikoyo, kasi te bilembo ya etape.

Bilili mpe misala ekoki kosala ete lisolo ezala pete?

Iyo. Elili oyo bozali kotala elongo ekitisaka bozito mpe epesaka bino mibale eloko ya kotala mpe kotambwisa mosapi.

• Bilili mpo na kobanda lisolo. Conversation Cards epesaka bilili elongo na mituna ya polele oyo emekaka moto te.
• Bilili ya libota. Photo Pairs ebongolaka bilili oyo oponi na lisano ya boboto ya kokokisa, oyo mbala mingi ebimisaka masapo.
• Maloba ya boyebi. Finish the Saying esalelaka maloba ya boyebi ya Amerika, na sima etinda lisolo.
• Masano ya kokokisa lokola lisungi. Picture Pairs epesaka maboko na yo eloko ya kosala ntango bozali kosolola.

Tala ndenge ya kosakana elongo mpe misala ya kokanisa makambo ya kala mpo na koyeba makambo mosusu. Mpo na botali mpe kobenga na telefone to na video, tánga mikanda na biso mpo na botali mpe kobenga na telefone mpe na video.

Mpo na moto oyo alobaka minɔkɔ mingi, tala mokanda na biso mpo na kosolola na minɔkɔ ndenge na ndenge.

Soki nabungisi motema molai?

Ekómelaka moto nyonso. NIA elobi ete soki ozali koyoka mawa to kobungisama, kamata mwa ntango mpo na kokita motema. Kende na shambre mosusu, pema malembe mbala mwa moke, mpe zonga soki okoki. Okoki kobanda lisolo lisusu, mpe moto yango akoki koyanola malamu na kimya na yo. Soki kobungisama ezali kosalema mbala na mbala, ezali elembo ete ozali na posa ya lisungi mingi koleka, kasi te ete ozali kokweya. Mokanda na biso mpo na komibatela lokola mobateli ezali na bisika oyo okoki kozwa lisungi.