Conselhs per parlar amb una persona amb deméncia

La deméncia pòt far venir mai dificil de trobar los mots, de seguir una frasa longa o de metre de costat lo bruch de fons. Aquò vòl pas dire que la persona a arrestat de voler crear de ligams. De pichons cambiaments dins la manièra de preparar una conversacion, de parlar e d’escotar pòdon far venir l’escambi mai aisit e mai calme per vosautres dos.

Quins son los conselhs mai importants per parlar amb una persona que viu amb deméncia ?

Atrapatz son atencion, gardatz las causas simplas e siatz pacient. Se vos remembratz solament cinc causas :

1. Calmatz la sala e viratz-vos cap a ela. Atudatz la television, assetatz-vos a naut d’uèlhs e utilizatz son nom.
2. Digatz una causa a l’encòp. Frasas cortas, una idèa, una question.
3. Prepausatz una causida entre doas opcions. « Tè o cafè ? » es mai aisit que « Qué volètz beure ? »
4. Esperatz. Datz mai de temps per respondre que çò que sembla natural, e ensajatz de pas copar la paraula.
5. Argumentetz pas e testetz pas. Respondètz a çò que sent, pas a se los faches son corrèctes.

Cossí devi començar una conversacion ?

Preparatz l’environa per que la persona se pòsca concentrar sus vos. Lo guida de la Family Caregiver Alliance recomanda de redusir d’en primièr lo bruch : atudatz la ràdio o la television, barratz los ridèls o la pòrta, o anatz dins un endrech mai calme.

• Aprochatz-vos de davant. Arribar per darrièr o de costat pòt susprendre.
• Digatz qui sètz. « Bonjorn Papà, soi Sarah, ta filha. » Aquò evita a la persona de cercar vòstre nom.
• Metètz-vos a son nivèl. Se es assetada, assetatz-vos o agenolhatz-vos per que vòstres uèlhs sián al meteis nivèl.
• Fasètz atencion a vòstre visatge e a vòstre ton. Lo National Institute on Aging (NIA) conselha d’èsser atent a vòstre ton, al volum, a vòstra expression faciala e al lengatge del còs, e d’adoptar una manièra cauda e naturala.
• Asseguratz-vos que las lunetas e los aparelhs auditius son en plaça. Es dificil de seguir una conversacion que podètz pas veire o ausir completament.

Cossí devi formular çò que vòli dire ?

Utilizatz de mots simples, de frasas cortas e una votz calma e bassa.

• Una idèa per frasa. « Anem botar vòstre mantèl. Puèi sortirem defòra. » Pas tot d’un còp.
• Utilizatz de noms, pas de pronoms. « La tanta Joan a sonat » es mai clar que « Ela a sonat ».
• Parlatz mai bas, pas mai fòrt. La Family Caregiver Alliance suggerís una votz mai bassa puslèu que mai fòrta.
• Repetissètz, puèi reformulatz. Se la persona a pas comprés, repetissètz los meteisses mots un còp. Se aquò fonciona pas, esperatz un moment e ensajatz d’autres mots.
• Monstratz en mai de dire. Mostratz la tassa, presentatz los dos pulls, o mostratz lo primièr pas.
• Parlatz amb ela, pas d’ela. Lo NIA conselha d’evitar de parlar de la persona coma se i èra pas, e d’evitar lo « lengatge infantil ».

Lo NIA suggerís de versions mai simplas de questions correntas. Vaquí d’exemples dins aqueste esperit :

Cossí escotar plan ?

Escotatz lo sens e lo sentiment, pas solament los mots.

• Esperatz. Lo silenci es sovent un temps per pensar. Comptatz lentament fins a dètz abans d’intervenir.
• Prepausatz un mot solament se la persona es blocada. La Family Caregiver Alliance ditz qu’es bon de suggerir de mots quand qualqu’un a de dificultats.
• Verificatz çò qu’avètz comprés. Lo guida de l’Alzheimer’s Association sus la comunicacion suggerís de cercar lo sens darrièr los mots e de lo reformular per verificar vòstra compreneson. « Vos fasètz de souci pel veitura ? »
• Observatz son visatge e son còs. A mesura que la paraula ven mai dificila, lo NIA remarca que las expressions del visatge pòdon mostrar la tristesa, la còlera o la frustracion mai clarament que los mots.
• Prenètz los soucis au serious. Quitament se una preocupacion se basa sus un fach erronèu, lo sentiment es real.

E se la persona ditz quicòm que es pas verai ?

Argumentetz pas. Avètz pochas chances de la convéncer, e la persona se pòt sentir embarassada o espantada. A la plaça, connectatz-vos amb lo sentiment, puèi passatz doçament a autre causa.

La Family Caregiver Alliance suggerís de reconéisser l’emocion abans de reorientar la conversacion. Per exemple, se vòstra maire insistís per anar quèrre los enfants a l’escòla :

• A la plaça de : « Mamà, tos enfants son grands. Aquò èra i a quaranta ans. »
• Ensajatz : « As totjorn estat una maire plan atenta. Parla-me d’aquò. Volèm quichar quicòm d’en primièr ? »

L’Alzheimer’s Association conselha tanben de pas argumentar sus d’afirmacions amb las qualas sètz pas d’acòrd. Causissètz vòstres moments : se una cresença erronèa es sens gravetat, daissatz-la passar.

Cossí càmbia la comunicacion a mesura que la deméncia avança ?

Los besonhs càmbian amb lo temps, doncas adaptatz vòstra manièra de far. L’Alzheimer’s Association descriu tres grandas fasas :

Cada persona es diferenta, e la meteissa persona pòt aver de bons jorns e de jorns mai dificils. Respondètz a çò que viu ara, pas a una etiqueta.

Los imatges e las activitats pòdon far venir la conversacion mai aisida ?

Òc. Un imatge partejat aluja la pression e vos dona a totes dos quicòm a espiar e a mostrar.

• Imatges per conversar. Conversation Cards prepausa d’imatges amb de questions dubèrtas que testan pas jamai.
• Fòtos de familha. Photo Pairs transforma las fòtos qu’avètz causidas en un jòc d’associacion doç, que fa sovent venir de sovenirs.
• Expressions familhièras. Finish the Saying utiliza d’expressions conegudas, seguidas d’una invitacion a conversar.
• Jòcs d’associacion coma supòrt. Picture Pairs dona a las mans quicòm a far pendent que discutissètz.

Consultatz cossí jogar ensemble e las activitats de reminiscéncia per ne saber mai. Per las visitas e los apèls, legissètz nòstres guidas sus las visitas e los apèls telefonics e vidèo.

Per una persona multilingüa, consultatz nòstre guida sus la comunicacion a travèrs las lengas.

E se perdi la paciéncia ?

Aquò arriba a tot lo monde. Lo NIA suggerís que, se vos sentètz frustrat, prenètz un temps per vos calmar. Anatz dins una autra sala, fasètz qualques respiracions lentas, e tornatz quand vos podètz. Podètz totjorn tornar començar la conversacion, e la persona respondra benlèu a vòstra disposicion mai calma. Se la frustracion ven constanta, es un signe qu’avètz besonh de mai de sosten, pas que capitatz pas. Nòstre guida sus prener suènh de vos coma persona que acompanha prepausa de pistas per trobar d’ajuda.