A risposta corta
In a dimenzia in stadiu avanzatu, l'attività si centranu nant'à i sensi è nant'à a vostra cumpagnia: mette a musica preferita, tene a manu, fà un massagiu lentu à e mane, leghje à voce alta, fighjà e foto, sente soni di a natura è stà vicinu à una finestra o fora. Queste idee vanu bè in lettu o in sedia. Fate mumenti corti, fighjate u visu è e mane per vede s'ellu ci hè cunfortu, è ricordatevi chì esse presenti hè digià un'attività.
- A cunnessione hè sempre pussibule. In u stadiu avanzatu, u mondu si vive soprattuttu à traversu i sensi.
- A musica, u toccu dolce, e voce famigliari è l'uggetti morbidi da tene spessu ghjunghjenu à e persone quandu e parolle ùn bastanu più.
- Quasi tutte l'idee quì ponu esse fatte cù qualchissia in lettu o in sedia.
- Fighjate i segni di cunfortu o di malessere in u visu, in e mane è in a respirazione, è fermatevi à u minimu segnu di disagiu.
- Evitate l'uggetti chjuchi è prupunite da manghjà o da beie solu cum'è cunsiglia l'equipa di cura, perchè ingolle pò diventà menu sicuru.
In sta pagina (6 sezioni)
In u stadiu avanzatu di a dimenzia, una persona pò parlà assai pocu, avè bisognu d’aiutu per tutte e cure di ogni ghjornu è passà una grande parte di a ghjurnata in lettu o in sedia. Si pò avè l’impressione chì ùn ci sia più nunda da fà inseme. Ma ci hè sempre qualcosa. L’Alzheimer’s Association nota chì una parte impurtante di ciò ch’ella hè pò sempre esse presente, è chì in stu stadiu u mondu si vive soprattuttu à traversu i sensi. A musica, u toccu, una voce famigliante è a vostra cumpagnia calma ponu sempre purtà cunfortu è picculi mumenti di cunnessione.
Chì attività aiutanu in a dimenzia in stadiu avanzatu?
In u stadiu avanzatu, aiutanu soprattuttu l’attività sensoriale simplici è a cumpagnia tranquilla. L’Alzheimer’s Association prupone di mette a musica preferita, leghje pezzi di libri impurtanti, massà a pelle cù una crema d’un profumu ch’ella piace, è stà fora inseme in una bella ghjurnata. U National Institute on Aging aghjunghje di cuntà storie, mustrà foto, fà un toccu o un massagiu dolce, è mette musica, rumore biancu o soni di a natura, è dice chì a vostra sola presenza pò esse calmante.
L’Alzheimer’s Foundation of America nota chì e persone in u stadiu avanzatu anu spessu un forte bisognu di tene qualcosa vicinu à elli per cunfortu, è prupone attività sensoriale simplici, stiramenti dolci, movimenti cù un sciallu, musica, visite d’animali, toccu umanu è arte libera.
Attività per qualchissia in lettu o in sedia
- Mettite a so musica. Sceglite canzone di quandu era ghjovana adulta, di a so fede o di a so famiglia. Tenite u vulume bassu è stà vicinu. Ancu avà, certe persone battenu un ditu o mormorianu. Vidite attività cù a musica.
- Tenite a manu. Tene solu a manu, cù una carezza dolce di u police, hè digià un’attività. Dite prima ciò chì site per fà.
- Fate un massagiu lentu à e mane. Scaldate un pocu di crema in e vostre palme è scurrite da u polsu finu à a punta di i diti. Sceglite una crema senza profumu, o un profumu ch’ella hà sempre amatu s’è a so pelle u supporta.
- Leghjite à voce alta. Una puesia preferita, un passagiu d’un libru amatu, una preghiera o una pagina di sport. U ritimu di a vostra voce conta più chè e parolle.
- Cuntate una storia. Parlà d’un viaghju in famiglia o di u ghjornu di u so matrimoniu. Ùn avete micca bisognu di risposte.
- Mustrà e foto. Tenite una sola foto grande à a volta à l’altezza di i so ochji è descrivitela cù calore. Evitate di dumandà quale ci hè.
- Prupunite qualcosa di morbidu da tene. Un pannu piegatu, un pezzu di pile o un animale di peluche morbidu. U NIA prupone di dà à a persona un pannu da tene mentre si move, cusì hè menu prubabile ch’ella s’aggrappi à voi o à i mobili.
- Mettite soni di a natura. A piogia, l’onde o u cantu di l’acelli à bassu vulume ponu rende una stanza rumorosa più dolce.
- Fate entre fora dentru. Apertite e tende, mettite una manghjatoghja per l’acelli fora di a finestra, o purtate qualchì fiore frescu o foglia da fighjà è da tuccà.
- Andate fora. S’è a persona pò stà in una sedia à rotule, qualchì minutu à l’ombra in una ghjurnata dolce pò esse piacevule.
- Pettinatela o prupunite un pannu caldu. A cura lenta è dolce è un pannu caldu per e mane è u visu ponu dà un sensu di attenzione.
- Muvitevi dolcemente cù a musica. Agitate inseme un sciallu ligeru, o muvite e mane à u ritimu d’una canzona. Per i stiramenti è i muvimenti di l’articulazioni, dumandate prima à un fisioterapista o à un infermieru di mustrà vi modi sicuri.
- Fate arte libera. Stendite pittura non tossica nant’à una grande foglia cù una spugna o cù una manu, guidata da a vostra. Ùn ci hè micca un risultatu ghjustu.
- Accuglite e visite d’animali. Un animale calmu nant’à u lettu o nantu à i ghjinochji, s’è a persona amava l’animali è s’è u locu u permette.
- Respirate pianu inseme. Stà vicinu è respirate pianu, in modu chì si senti. Respirazione calma pò aiutà vi à tene u ritimu, è site voi à cumincià è à fermà.
- Siate solu presenti. Stà vicinu, mormurià, fà a maglia o leghje in silenziu. A vostra presenza basta.
Cumu sparte un’attività in stu stadiu
- Avvicinatevi da davanti. Dite u so nome è u vostru, è parlate pianu è dolcemente prima di tuccà.
- Prupunite una sola cosa à a volta. Spenghjte a televisione prima di mette a musica. Fate una sola cosa à a volta per i sensi.
- Fate mumenti corti. Qualchì minutu pò bastà. Parechji picculi mumenti in a ghjurnata vanu megliu chè una longa sessione.
- Mettite prima u cunfortu. Verificate chì a persona sia ben sustenuta. U NIA prupone un tavulinu per e ghjinochja per appughjà e bracce è sustene a parte alta di u corpu quandu hè assittata.
- Fighjate a reazione. E mane rilassate, un visu più dolce, u sguardu o u mormoriu ponu esse segni di cunfortu. U NIA nota chì i lamenti, e smorfie, u fattu di prutege una parte di u corpu o un’agitazione subita ponu esse segni di dolore. Fermatevi è parlatene à l’equipa di cura.
Una guida rapida per sensu
| Sensu | Idee | Attenzione |
|---|---|---|
| Uditu | Musica preferita, a vostra voce chì leghje, soni di a natura | Tenite u vulume bassu; un solu sonu à a volta |
| Toccu | Massagiu à e mane, tene a manu, tessutu morbidu, pannu caldu | Dumandate o avvisate prima; verificate chì a pelle ùn sia micca addulurita o ferita |
| Vista | Foto, fiori, a vista da una finestra, un video lentu di a natura | Tenite l’uggetti à l’altezza di i ochji; bona luce, senza abbagliamentu |
| Odoratu | Una crema preferita, fiori freschi, caffè chì si prepara vicinu | Evitate i profumi forti; verificate allergie è respirazione |
| Gustu | Un picculu tastu d’un sapore preferitu | Solu cibi è texture chì l’equipa di cura dice chì sò sicuri |
Sicurità in stu stadiu
In u stadiu avanzatu, ingolle pò diventà più difficiule, è u NIA avverte chì questu pò aumentà u risicu di suffucazione. Ùn lasciate micca uggetti chjuchi à a so purtata, è prupunite da manghjà o da beie solu in e texture è in e pusizioni cunsigliate da l’equipa di cura. Durante l’attività di toccu, verificate a pelle cù delicatezza, perchè pò strappassi o fà lividi più facilmente. Per più idee sensoriale sicure, vidite attività sensoriale.
Pigliate cura ancu di voi
Piglià cura di qualchissia in u stadiu avanzatu di a dimenzia hè dumanda assai, in corpu è in core, sia in casa sia durante e visite in una struttura di cura. E squadre di cure palliative è d’ospiziu ponu aiutà cù u cunfortu, u sustegnu è l’urganizazione, è u NIA e cita cum’è una fonte d’aiutu. E visite corte è calme anu valore; vidite visitare una persona chì campa cù a dimenzia. S’è vo guidate gruppi, attività di gruppu in una struttura di cura hà idee per adattà e sessioni. È pigliate ancu tempu per leghje a cura di sè per e persone chì si occupanu di qualchissia: u riposu face parte di una bona cura.
Quistioni cumuni
Chì attività si pò fà cù una persona chì campa cù a dimenzia in stadiu avanzatu è hè in lettu?
Pudete mette a so musica preferita, tene a so manu, fà un massagiu lentu à e mane cù una crema, leghje à voce alta un libru o una preghiera ch'ella ama, mustrà e foto, o mette soni dolce di a natura. Apertite e tende perchè possi vede fora. I mumenti corti è calmi, cù una sola cosa à a volta, spessu funzionanu megliu.
E persone chì campanu cù a dimenzia in stadiu avanzatu ponu sempre piace a musica?
Parechje ponu. L'Alzheimer's Association nota chì ancu in u stadiu avanzatu, una persona pò esse capace di batte u ritimu o di cantà inseme una canzona di a so zitellina. Sceglite a musica ch'ella amava quandu era più ghjovana è tenite u vulume bassu.
Cumu possu sapè s'ella piace l'attività?
Fighjate i picculi segni: spalle rilassate, un visu più dolce, sguardu, mormoriu, una stretta di manu o una respirazione più lenta. Una smorfia, u fattu di tirassi in daretu, l'agitazione o i lamenti ponu indicà malessere o dolore. S'è vo videte questi segni, fermatevi è parlatene à l'equipa di cura s'elli cuntinueghjanu.
Vale a pena di visità s'ella ùn mi ricunnosce più?
Iè. U National Institute on Aging nota chì a sola presenza pò esse calmante, è chì u toccu, a musica è e storie ponu sempre purtà cunfortu in a dimenzia avanzata. A vostra voce è u vostru toccu ponu esse famigliari ancu quandu u vostru nome ùn l'hè più.
Fonti
Avemu ligame cù l'urganisazioni è i studii chì sta pagina si basa. Ogni era verificatu quandu a pagina hè stata aghjurnata.
- Late-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Care in the Last Stages of Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Activities for dementia · NHS
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association