Како бесѣдовати съ чловѣкомь съ ослаблениѥмь памѧти

Ослаблениѥ памѧти можеть сътворити троудьно обрѣсти слова, послѣдовати дльзѣи рѣчи или не вънимати шоумоу окрьсть. Се не значитъ, ꙗко чловѣкъ не хощеть съвѧзаниꙗ съ инѣми. Малыꙗ измѣны въ томь, како оуготовляѥте бесѣдѫ, како глаголѥте и како послоушаѥте, могѫть сътворити бесѣдѫ лѣгъчѣишѫ и мирьнѣишѫ вамъ обѣма.

Кыꙗ сѫть важьнѣишии съвѣти за бесѣдѫ съ чловѣкомь съ ослаблениѥмь памѧти;

Привлѣцѣте вниманиѥ ѥго, дрьжите рѣчь простоу и бѫдѣте тръпѣливи. Аще помьните тъчьѭ пѧть вѣщии:

1. Оукротите мѣсто и сѣдите лицемь къ н҄емоу. Оугасите телевизоръ, сѣдите въ роувьн҄и очию, и нарицаите и именьмь.
2. Рьцѣте по ѥдинои вѣщи. Кратъкы рѣчи, ѥдина мысль, ѥдинъ въпросъ.
3. Даите изборъ междоу дъвѣма. «Чаи или кава;» лѣгъче ѥсть неже «Чьто хощеши;»
4. Ждите. Даите боле врѣмене на отъвѣтъ, неже обычаи ѥсть, и не прѣсѣцаите рѣчи.
5. Николиже не прѣпираите сѧ и не искоушаите. Отъвѣщаите на чоуство ѥго, а не на то, аще вѣщи правы сѫть.

Како подобаѥть начѧти бесѣдѫ;

Оуготовите вьсе, да чловѣкъ можеть вънимати вамъ. Съвѣтъ Family Caregiver Alliance велить прьвѣѥ оумалити шоумъ: оугасите радио или телевизоръ, затворите завѣсѫ или двьри, или прѣидѣте въ тихѣише мѣсто.

• Пристѫпите съпрѣди. Пришьствиѥ съзади или съ страны можеть оустрашити.
• Рьцѣте къто ѥсте. «Здравьствоуи, отьче, азъ ѥсмь Сара, дъщи твоꙗ.» Се съпасеть и отъ исканиꙗ вашего имене.
• Сѣдите въ роувьн҄и очию. Аще сѣдить, сѣдите или приклѧкнѣте, да очи бѫдѫть въ роувьн҄и.
• Вънимаите лицоу и гласоу своѥмоу. National Institute on Aging (NIA) съвѣтоуѥть вънимати гласоу, силѣ, лицоу и тѣлоу, и дрьжати топлъ и спокоинъ образъ.
• Оувѣрите сѧ, ꙗко очила и слоуховыꙗ помагала сѫть на мѣстѣ. Троудьно ѥсть слѣдовати бесѣдѣ, ѥѩже добрѣ не видиши или не слꙑшиши.

Како подобаѥть строити рѣчь;

Оупотрѣбляите просты словеса, кратъкы рѣчи и тихъ, низъкъ гласъ.

• По ѥдинои мысли въ рѣчи. «Облѣцѣмъ ризѫ. Потомь изидемъ вънъ.» А не обѣ вѣщи въ ѥдиномь дъхновении.
• Оупотрѣбляите имена, а не мѣстоимениꙗ. «Тетка Иоанна позъва» ꙗснѣѥ ѥсть неже «Она позъва».
• Гласъ низъкъ, а не высокъ. Family Caregiver Alliance съвѣтоуѥть низъкъ гласъ паче въскличаниꙗ.
• Повторите, потомь измѣните слова. Аще не разоумѣ, повторите тъжде слова ѥдиноѭ. Аще се не поможеть, почькаите мало и рьцѣте инѣми словесы.
• Покажите и рьцѣте. Оукажите на чашѫ, покажите дъвѣ ризѣ, или покажите прьвѫ стѫпень.
• Глаголите къ н҄емоу, а не о н҄емь. NIA прѣдъостерѣгаѥть не бесѣдовати о чловѣцѣ ꙗко аще нѣсть тоу, и не оупотрѣбляти дѣтьска го глаголаниꙗ.

NIA прѣдълагаѥть простѣишаꙗ словеса за обычаины въпросы. Се сѫть образи въ томь доусѣ:

Како добрѣ послоушати;

Послоушаите съмыслъ и чоуство, а не тъчьѭ словеса.

• Ждите. Мльчаниѥ чѧсто ѥсть врѣмѧ размишлениꙗ. Числите тихо до десѧти прѣжде въмѣшаниꙗ.
• Подадите слово тъчьѭ аще застои. Family Caregiver Alliance глаголѥть, ꙗко добро ѥсть прѣдъложити слово, ѥгда чловѣкъ троудить сѧ.
• Провѣрите, чьто слꙑшасте. Съвѣтъ Alzheimer’s Association о бесѣдѣ съвѣтоуѥть искати съмыслъ за словесы и повторити и, да оувѣсте, аще разоумѣсте. «Печеши ли сѧ о колесницѣ;»
• Вънимаите лицоу и тѣлоу. Ѥгда глаголаниѥ бываѥть троудьнѣѥ, NIA отъмѣчаѥть, ꙗко лице можеть ꙗснѣѥ показати печаль, гнѣвъ или мѫкѫ неже словеса.
• Приимите попечениꙗ въ истинѫ. Аще и печаль на неистиньнѣи вѣщи стоить, чоуство ѥсть истиньно.

Чьто творити, аще речеть нѣчьто не истиньно;

Не прѣпираите сѧ. Вѣроѭтьно ѥсть, ꙗко не прѣодолѣѥте, а чловѣкъ можеть почоути стыдъ или страхъ. Лѣпо ѥсть съвѧзати сѧ съ чоуствомь ѥго, потомь тихо прѣвести бесѣдѫ иноамо.

Family Caregiver Alliance съвѣтоуѥть прьвѣѥ познати чоуство, потомь прѣвести мысль. На примѣръ, аще мати твоꙗ тврьдить, ꙗко подобаѥть ѥи поѩти дѣти отъ оучилища:

• Въмѣсто: «Мати, дѣти твоꙗ оуже възрастъна сѫть. То бѣ прѣжде четырьдесѧти лѣтъ.»
• Рьцѣте: «Тꙑ присно бѣ милостива мати. Повѣжь ми, како поимаше ѩ. Хощеши ли прьвѣѥ ꙗсти мало;»

Alzheimer’s Association такожде съвѣтоуѥть не прѣпирати сѧ о словесехъ, съ нимиже не съглашаѥши сѧ. Избери врѣмѧ: аще лъжьно мьнѣниѥ не врѣдить, оставите ѥ.

Како измѣнꙗѥть сѧ бесѣда, ѥгда ослаблениѥ памѧти растеть;

Нѫждꙑ измѣнꙗѭть сѧ съ врѣменемь, тѣмьже измѣнꙗите и образъ свои. Alzheimer’s Association описоуѥть три широкы стадиꙗ:

Къжьдо чловѣкъ инаковъ ѥсть, и тъжде чловѣкъ можеть имѣти добры и тѧжькы дьни. Отъвѣщаите на то, како ѥсть нꙑнѣ, а не на име стадиѩ.

Могѫть ли изоображениꙗ и дѣꙗниꙗ оулѣгъчити бесѣдѫ;

Ѥи. Съобьщеѥ изоображениѥ оумалꙗѥть тѧгость и даѥть вама обоима нѣчьто видѣти и показати.

• Изоображениꙗ за бесѣдѫ. Conversation Cards даѭть изоображениꙗ съ отъврьстыми въпросы, иже николиже искоушають.
• Родьныꙗ образъı. Photo Pairs прѣтворꙗѥть избьраны вами образъı въ тихоу игрѫ съвъпадениꙗ, ꙗже чѧсто възываѥть повѣсти.
• Знаѥмыꙗ рѣчи. Finish the Saying оупотрѣблꙗѥть знаѥмыꙗ рѣчи, по нихъже слѣдоуѥть въпросъ къ бесѣдѣ.
• Игры съвъпадениꙗ въ основѣ. Picture Pairs даѥть рѫкама дѣло, ѥгда бесѣдоуѥте.

Виждь како играти въкоупѣ и дѣꙗниꙗ въспоминаниꙗ за боле. О посѣщениихъ и зъваниихъ чьти наши съвѣты о посѣщении и о зъваниихъ по телефоноу и видѣнию.

О чловѣцѣ, иже глаголѥть многы ѩзꙑкы, виждь нашь съвѣтъ о бесѣдѣ междоу ѩзꙑкы.

Чьто творити, аще погѫблѭ тръпѣниѥ;

Се бываѥть вьсѣмъ. NIA съвѣтоуѥть, аще оскоудѣѥши тръпѣниѥмь, възѧти мало врѣмене, да оукротиши сѧ. Изи въ инѫ храминѫ, дъхни тихо нѣколико рѧдъ и възврати сѧ, ѥгда можеши. Вьсегда можеши начѧти бесѣдѫ пакы, и чловѣкъ можеть добрѣ отъвѣщати на твои мирьнѣиши образъ. Аще же оскѫдѣниѥ тръпѣниꙗ бываѥть присно, се знакъ ѥсть, ꙗко трѣбоуѥши боле помощи, а не ꙗко не оуспѣваѥши. Нашь съвѣтъ о попечении о себѣ оуказоуѥть, къде обрѣсти помощь.