Skoodhya Keskows yn Lies Yeth yn Gwith Demens

Tus a gews moy es unn yeth a yll keskomunya yn fordh dyffrans pan wra demens chanjya aga gallos dhe gavoes geryow po konvedhes. Nebes tus a dhalleth devnydhya yeth a dhysksons moy a-varr; re erel ny wra. An kynsa kamm moyha gweresek yw govyn py yeth yw es lemmyn, hag ena sewya an fordh a vynn an den.

An Alzheimer’s Society a lever y hyll dewisyow yeth amarya hag a brof devnydhya an yeth mayth yw usys an den dhe geskomunya yn tipek. An Alzheimer’s Association ynwedh a rol dehweles dhe yeth enesik avel unn chanj possybyl yn keskows. Ny hwer an chanjyow ma dhe bubonan ha ny dhiskwedhons studh an den.

Py yeth a dalvien vy devnydhya?

Govynnewgh orth an den py yeth a vynn devnydhya rag an keskows ma. Y dewis a yll chanjya gans an desten, an le po termyn an jydh. Mar treyl yeth, na wrewgh y drestya avel prevyans po herdhya orto pesya y’n yeth a gonvedhowgh.

Mar kewsewgh an yeth a vynn, devnydhyewgh geryow aswonys ha rewgh termyn dhodho gorthebi. Mar kodhowgh nebes geryow yn unnik, bedhewgh onest ha devnydhyewgh arwodhyow, taklow po skeusennow ynwedh. Kedhlow yeth an Alzheimer’s Society a not bos gallos yeth dyffrans dhyworth jydh dhe jydh hag y hyll bos strokys gans skwithter, payn po kleves.

Pyth a yll gweres yn keskows pub dedh?

Gwithowgh an profyansow keskows usys yn kov, ha keworrowgh skoodh a fytt an yeth a’n den:

• Devnydhyewgh geryow ha henwyn aswonys. Govynnewgh orth an den po nebonan may fydh ev, py geryow a dhevnydh rag taklow pub dedh, eseli teylu ha kompassow.
• Diskwedhewgh keffrys ha leverel. Poyntyewgh orth hanaf, synsewgh dew dhewis, po devnydhyewgh skeusen po tra aswonys. Arwodh a yll gweres pan yw kales kavos an ger ewn.
• Gortewgh. Rewgh termyn dhe’n den goslowes ha gorthebi. Na wrewgh gorfenna pub lavar po dasleverel an govyn yn lies yeth war-barth.
• Gwithowgh unn dybyans orth unn dermyn. Displegyans hir a yll bos kales yn py yeth pynag. Devnydhyewgh lavar berr, powesewgh, hag ena gwrewgh mires mars yw hwans dhodho moy.
• Gwrewgh checkya klywans ha gwel. Dewlagasow, devisyow klywans, golow da ha le kosel a yll gul yeth esya dhe holya.

Mar kwra an den pesya redya, govynnewgh mars yw kedhlow skrifys posek kavadow yn y yeth. Na fydhyewgh orth treylyans awtomatek rag ervirans medhegel, kummyas po danvonadow medhegieth; gwrewgh surhe an kedhlow posek gans an provier gwith.

Pandr’a wrav mar ny gewsav an yeth a vynn an den?

Govynnewgh mars yw da ganso bos koweth po kar treyethek fydhyadow ganso yn keskows usys. Na wrewgh tybi bos hwans dhe’n den nebonan aral dhe dreylya; martesen y tal dhodho devnydhya arwodhyow, skeusennow po yeth aral a wodhons i aga dew.

Rag appoyntyans medhegel po keskows aral a res kedhlow kewar, gelwewgh an vedhegva po an gonis gwith kyns an termyn. Leverewgh dhedha an yeth a vynn an den ha govynnewgh py skoodh treylyans yw kavadow. An Adran Yeghes ha Gonisyow Denel an Statys Unys a styrr na yll teylu ha kowetha treylya kedhlow medhegel posek yn ewn pup-prys; an gonis a yll displegya y dhewisyow ha’y rewlennow leel. Y hyll an den dewis mars a skoodhyer ganso, ha’n provier a restra neb gweres yeth yw res.

Dres an vysytyans, kewsewgh orth an den yn ewn ha rewgh termyn dhe’n treylyer kewsel. Gwrewgh surhe bos an den ow konvedhes an govyn ha bos chons dhodho gorthebi yn y eryow y honan. Mar owgh ow skoodhya, keworrowgh kedhlow moy marnas pan vynn ev.

P’eur y tal dhymm hwilas kusul medhegel?

Kalfesyow yeth a yll chanjya dres an termyn, mes chanj diskwytys yw dyffrans. An Gwasanaeth Yeghes Kenedhlek (NHS) a gusul kavos gweres medhegel a-dhistowgh pan dheffo den kemyskys yn lent. Na wrewgh tybi bos kellyans keskows diskwytys yn sempel rann a dhemens. Mar teffa an den kemyskys yn lent, pur dhrog po kales dh’y dhifuna, kestavowgh orth gonisyow medhegel urghek leel.

Rag chanjyow lent, gwrewgh notya an pyth a welowgh ha govynnewgh kusul orth medhek an den. Skrifewgh py yeth a dhevnydhya, an pyth a weresas dhodho keskomunya ha mar o ev skwith po klav. Hemm yw deskrifans rag keskows, nag yw diagnosans. Agan gid appoyntyans medhek a yll agas gweres dhe ombareusi govynnow.

Pyth a allav vy leverel dhe weresoryon erel?

Gans akordyans an den, gwithowgh noten verr rag an dus may fynn ev bos omvyskys. Hi a yll rol an yeth po’n rannyeth a vynn rag kewsel ha redya, geryow po henwyn aswonys, ha’n pyth a weres dhodho holya keskows. Govynnewgh mars yw da ganso bos nebonan arbennek omvyskys yn appoyntyansow po nowedhow gwith. Gwaytyewgh rag skrifa manylyon privedh nag yw res rag skoodh, ha leverewgh dhe’n den piw a yll gweles an noten. Noten yeth a weres tus dalleth keskows yn esya; ny wra hi kemeres le treylyer rag keskows yeghes komplek.

Fatell allav vy skoodhya dewisyow an den?

Yeth yw rann a’n fordh may hwra den keskolm, mes nyns yw oll a biw yw ev. Govynnewgh a-dro dh’y gompassow, traow a gar, dewisyow redya ha’n dus a vynn ev omvyska. Mar kwra an den akordya, skrifewgh geryow po lavarennow gweresek rag skoodhyoryon erel ha displegyewgh fatell dh’aga devnydhya. Gwithowgh notennow privedh ha kevrennewgh marnas an pyth re ros ev kummyas dh’y gevrenna.

Na wrewgh herdhya an den dhe braktisya, treylya rag tus erel po previ an pyth a gonvedh. Nebes keskowsow a yll bos esya yn unn yeth ha re erel yn yeth aral. Es, privetter ha dewis an den yw moy posek es gwitha unn yeth yn unnik.

Agan profyn keskows a gews a-dro dhe gewsel yn sempel, goslowes ha devnydhya skeusennow. Rag gweres ow towlenna wosa diagnosans demens, gwrewgh mires orth kynsa kammow wosa diagnosans demens.