Kwitwararika abandi

Gufasha kuvugana mu ndimi nyinshi

Vyavuguruwe Iminota 4 yo gusomaVyanditswe n'umugwi wa Golden Moments · Ingene twandika

Inyishu ngufi

Baza ururimi umuntu ashaka gukoresha. Bamwe mu bantu bavuga indimi nyinshi babana n’indwara yo kwibagira bashobora gukoresha ururimi bize kera, ariko ivyo ntibibera kuri bose. Koresha amajambo n’ibimenyetso bamenyereye, kandi ubaze ibigo vy’ubuvuzi nimba hari ubufasha bw’abasiguzi buhari mu gihe c’ibiganiro.

  • Baza ururimi umuntu yumva kimworohera muri ico kiyago; ntuce ufata ko uzi.
  • Bamwe bashobora gukoresha ururimi bize kera, ariko ivyo ntibibera kuri bose kandi ntivyerekana urugero umuntu arimwo.
  • Koresha amajambo amenyerewe, ute umwanya uhagije, kandi ushiremwo amashusho canke ibimenyetso kugira ufashe mu kuvuga.
  • Ku biganiro kwa muganga, hamagara mbere y’igihe ubaze nimba hari ubufasha bw’abasiguzi buhari.
  • Ihinduka ritunguranye mu kuvugana riherekejwe no kuyoberwa risaba kwitabwaho n’umuganga.
Kuri uru rupapuro (ibice 6)
  1. Nokoresha uruhe rurimi?
  2. Ni ibiki vyofasha mu kiyago ca misi yose?
  3. Nokora iki nimba ntavuga ururimi uwo muntu akunda?
  4. Ni ryari nkwiye kurondera impanuro y’umuganga?
  5. Noshobora kubwira iki abandi bafasha?
  6. Noshobora gute gushigikira amahitamwo y’uwo muntu?

Abantu bavuga indimi zirenga rumwe bashobora kuvugana mu buryo butandukanye iyo indwara yo kwibagira ihinduye uburyo baronka amajambo canke batahura. Bamwe batangura gukoresha ururimi bize kera; abandi ntibabikore. Intambwe ya mbere ifasha cane ni ukubaza ururimi kimworohera ubu, hanyuma ugakurikiza ivyo uwo muntu ashimye.

Alzheimer’s Society ivuga ko ivyo umuntu akunda mu rurimi bishobora guhinduka kandi igasaba gukoresha ururimi uwo muntu asanzwe akoresha mu kuvugana. Alzheimer’s Association na yo ivuga ko gusubira ku rurimi kavukire ari kimwe mu bihinduka bishobora kubaho mu kuvugana. Izo mpinduka ntizibera kuri bose kandi ntizikwereka urugero umuntu arimwo.

Nokoresha uruhe rurimi?

Baza uwo muntu ururimi yipfuza gukoresha muri ico kiyago. Ivyo akunda birashobora guhinduka bivanye n’ikiyago, aho muri canke isaha yo ku musi. Niyahindura ururimi, ntubifate nk’ikibazo canke ngo umuhate kubandanya mu rurimi wumva.

Nimba muvuga ururimi akunda, koresha amajambo amenyerewe kandi umuhe umwanya wo kwishura. Nimba uzi amajambo make gusa, bivuge mu kuri kandi ukoreshe n’ibimenyetso, ibintu canke amashusho. Impanuro za Alzheimer’s Society ku rurimi zivuga ko ubushobozi bwo gukoresha ururimi bushobora guhinduka buri musi kandi bugashobora guterwa n’umunaniro, ububabare canke indwara.

Ni ibiki vyofasha mu kiyago ca misi yose?

Ibuka impanuro zisanzwe zo kuvugana neza, wongereko ubufasha bujanye n’ururimi rw’uwo muntu:

  • Koresha amajambo n’amazina amenyerewe. Baza uwo muntu canke umuntu yizigiye amajambo bakoresha ku bintu vya misi yose, abo mu muryango n’ibikorwa bisanzwe.
  • Erekana wongere uvuge. Erekana igikombe n’urutoke, werekane ibintu bibiri vy’uguhitamwo, canke ukoreshe ifoto canke ikintu amenyerewe. Ikimenyetso kirashobora gufasha igihe ijambo rikwiye rigoye kuronka.
  • Rindira. Uhe uwo muntu umwanya wo kwumva no kwishura. Ntuheze interuro yose mu kibanza ciwe canke ngo usubiremwo ikibazo mu ndimi nyinshi icarimwe.
  • Gumana iciyumviro kimwe icarimwe. Insobanuro ndende irashobora kugora mu rurimi urwo ari rwo rwose. Koresha interuro ngufi, uruhuke, hanyuma urabe nimba ashaka kumenya ibindi.
  • Raba ko yumva kandi abona neza. Amadarubindi, utwuma two gufasha kwumva, urumuri ruhagije n’ahantu hatekanye birashobora gutuma ururimi rworoha gukurikira.

Nimba uwo muntu akunda gusoma, baza nimba amakuru ahambaye yanditse aboneka mu rurimi rwiwe. Ntukishingikirize ku buhinduzi bwa porogaramu mu gufata ingingo ijanye n’amagara, kwemerera canke amabwirizwa y’imiti; emeza amakuru ahambaye hamwe n’abatanga ubuvuzi.

Nokora iki nimba ntavuga ururimi uwo muntu akunda?

Baza nimba yipfuza ko umugenzi canke incuti avuga indimi zibiri yizigiye yifatanya mu kiyago ca misi yose. Ntufate ko uwo muntu ashaka ko uwundi amusigura; ashobora gukunda gukoresha ibimenyetso, amashusho canke urundi rurimi mwembi muzi.

Ku kiganiro kwa muganga canke ikindi kiyago gisaba amakuru atomoye, hamagara ivuriro canke igikorwa co kwitaho imbere y’igihe. Bamenyeshe ururimi uwo muntu akunda kandi ubaze ubufasha bw’abasiguzi buhari. Ishirahamwe ry’ubuzima n’ibikorwa vy’abanyagihugu ryo muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika risobanura ko incuti canke abo mu muryango bashobora kutashobora gusigura neza amakuru ahambaye ajanye n’amagara; ico kigo kirashobora gusobanura uburyo gifise n’ivyo gisabwa aho kibera. Uwo muntu arashobora guhitamwo nimba umuntu amufasha ajana na we, mu gihe uwutanga ubuvuzi ategura ubufasha bw’ururimi bukenewe.

Mu gihe c’ikiganiro, vugana na we ubwawe kandi ute umwanya uhagije kugira umusiguzi avuge. Raba neza ko uwo muntu atahura ikibazo kandi ko afise akaryo ko kwishura mu majambo yiwe bwite. Nimba uriko uramufasha, ongerako insobanuro gusa igihe abishaka.

Ni ryari nkwiye kurondera impanuro y’umuganga?

Ingorane zo gukoresha ururimi zirashobora guhinduka uko igihe kigenda, ariko ihinduka ritunguranye ni ikindi kintu. NHS ihanura kurondera ubufasha bw’umuganga ubwo nyene iyo umuntu atanguye kuyoberwa bukwi na bukwi. Ntufate ko gutakaza ubushobozi bwo kuvugana bukwi na bukwi ari igice gusa c’indwara yo kwibagira. Nimba uwo muntu atanguye kuyoberwa bukwi na bukwi, yumva amerewe nabi cane canke bikagorana kumukangura, hamagara ibikorwa vy’ubuvuzi vyihutirwa vyo hafi.

Ku mpinduka ziza buhoro buhoro, andika ivyo wibonye hanyuma usabe impanuro umuganga w’uwo muntu. Andika ururimi yariko arakoresha, icamufashije kuvugana be n’uko yari arushe canke arwaye. Ibi ni ibisobanuro vyo gufasha mu kiyago, si ugusuzuma indwara. Inyobora yacu ku bijanye no kuja kwa muganga irashobora kugufasha kwitegura ibibazo.

Noshobora kubwira iki abandi bafasha?

Mwumvikanye n’uwo muntu, nugumane akandiko kagufi ku bantu yipfuza ko bamenya. Karashobora kurimwo ururimi canke imvugo akunda mu kuvuga no mu gusoma, amajambo canke amazina amenyerewe, n’ibimufasha gukurikira ikiyago. Mubaze nimba hari umuntu yipfuza ko yitabira ibiganiro kwa muganga canke aronka amakuru ajanye no kumwitaho. Irinde kwandika amakuru y’ibanga adakenewe mu gufasha, kandi ubwire uwo muntu uwushobora kubona ako kandiko. Akandiko k’ururimi gafasha abantu gutangura ikiyago mu buryo bworoshe; ntigasubirira umusiguzi mu kiyago kigoye kijanye n’amagara.

Noshobora gute gushigikira amahitamwo y’uwo muntu?

Ururimi ni igice c’uburyo umuntu yunga ubumwe n’abandi, ariko si co kimusobanura cose. Mubaze ku bikorwa vyiwe vya misi yose, ivyo akunda, ivyo akunda gusoma n’abantu yipfuza ko bavyitaba. Niyabyemera, andika amajambo canke amajambo ngufi afasha ku bandi bamufasha kandi ubasobanurire uko boyakoresha. Gumana ayo makuru mu buryo bw’ibanga kandi usangize gusa ivyo uwo muntu yemeye gusangiza.

Ntuhate uwo muntu kwimenyereza, gusigura ku bandi canke kwerekana ivyo atahura. Ibiyago bimwe bishobora kumworohera mu rurimi rumwe, ibindi mu rundi. Ukumererwa neza kw’uwo muntu, ibanga ryiwe n’amahitamwo yiwe birahambaye kuruta kuguma mu rurimi rumwe.

Impanuro zacu zo kuvugana ziravuga ku kuvuga mu buryo bworoshe, gutega amatwi no gukoresha amashusho. Nimba ukeneye ubufasha mu gutegura inyuma yo kumenya ko umuntu abana n’indwara yo kwibagira, raba intambwe za mbere inyuma yo kumenya ko umuntu abana n’indwara yo kwibagira.

Ibibazo bikunze kubazwa

Indwara yo kwibagira yoba ituma umuntu asubira gukoresha ururimi rwiwe rwa mbere?

Bamwe mu bantu babana n’indwara yo kwibagira bashobora gutangura gukoresha ururimi bize kera, mu gihe abandi batabikora. Ivyo umuntu akunda mu rurimi birashobora guhinduka bivanye n’umuntu, ikiyago canke umusi. Baza ururimi kimworohera aho kugerageza kubicishako upima urugero arimwo.

Noba nkwiye kuvuga ururimi rwa mbere rw’uwo muntu?

Baza ururimi yipfuza gukoresha ubu. Nimba murusangiye, koresha amajambo amenyerewe kandi umuhe umwanya wo kwishura. Nimba utaruzi, mubaze nimba yipfuza ko umuntu yizigiye avuga indimi zibiri yifatanya mu kiyago ca misi yose.

Nokora iki nimba ntumva ivyo umuntu avuze?

Guma utekanye, umusabe kwerekana, kwerekana n’urutoke canke gukoresha irindi jambo nimba abishaka. Ishusho, ikintu amenyereye canke ikimenyetso bishobora gufasha. Ntumubaze nk’uwumuhata canke ngo ukore nk’aho utahuye amakuru ahambaye ajanye n’amagara yiwe.

Nokwitegura gute ikiganiro kwa muganga?

Hamagara ivuriro imbere y’uko muja, ubabwire ururimi uwo muntu akunda kandi ubaze uburyo bwo kuronka umusiguzi buhari. Baza uwo muntu uwo yipfuza ko bajana; umuntu amufasha arashobora kujana atari we avuga mu kibanza ciwe.

Ihinduka ritunguranye mu rurimi riba ari igice c’indwara yo kwibagira?

Ihinduka mu rurimi ryonyene ntirisobanura icabitera. Nimba uwo muntu atanguye kuyoberwa bukwi na bukwi canke uburyo avugana bugahinduka gitunguranye, rondera ubufasha bw’umuganga ubwo nyene aho kwiyumvira ko ari ugukomera kw’indwara yo kwibagira.

Amasoko y'amakuru

Dushiraho imirongo ijana ku mashirahamwe be n'ivyigwa uru rupapuro rwisunga. Buri kimwe cose caragenzuwe igihe uru rupapuro rwavugururwa.

  1. How to communicate with a person with dementia · Alzheimer's Society
  2. Dementia and language · Alzheimer's Society
  3. Communication and Alzheimer's · Alzheimer's Association
  4. May an LEP person use a family member or friend as his or her interpreter? · U.S. Department of Health and Human Services
  5. Sudden confusion (delirium) · NHS

Mwiteguye umukino utuje?

Amasanamu maninimanini, ata bipima umwanya, ata manota kandi ata kwiyandikisha. Kinire hamwe muri brawuza yawe.

Gendana iyi mikino aho uri hose

Gahunda y'ubuntu ya Golden Moments igenewe iPhone, iPad na Android: uduce tuninimanini tw'amasanamu, imikino ikoresha amafoto y'umuryango wawe, be n'amasanamu akora no mu gihe ata Wi‑Fi ihari. Nta konti, nta matangazo, nta gupima umwanya canke amanota.