Appoġġ għall-Komunikazzjoni Multilingwi fid-Dimenzja

Nies li jitkellmu aktar minn lingwa waħda jistgħu jikkomunikaw b’mod differenti hekk kif id-dimenzja tbiddel il-mod kif isibu l-kliem jew kif jifhmu. Xi nies jibdew jużaw lingwa li tgħallmu aktar kmieni; oħrajn le. L-aktar pass utli biex tibda huwa li tistaqsi liema lingwa tħossha komda issa, imbagħad segwi l-pass tal-persuna.

L-Alzheimer’s Society tgħid li l-preferenzi tal-lingwa jistgħu jvarjaw u tissuġġerixxi li tuża l-lingwa li l-persuna s-soltu tikkomunika biha. L-Alzheimer’s Association issemmi wkoll li r-ritorn għal lingwa nattiva jista’ jkun bidla possibbli fil-komunikazzjoni. Dawn il-bidliet ma jiġrux lil kulħadd u ma jgħidulekx f’liema stadju tinsab persuna.

Liema lingwa għandi nuża?

Staqsi lill-persuna liema lingwa tixtieq tuża għal din il-konverżazzjoni. Il-preferenza tagħha tista’ tinbidel skont is-suġġett, l-ambjent jew il-ħin tal-ġurnata. Jekk taqleb il-lingwa, tittrattahiex bħala test jew tinsistix li tkompli bil-lingwa li tifhem int.

Jekk titkellem il-lingwa li tippreferi, uża kliem familjari u agħtiha ħin biex twieġeb. Jekk taf ftit kliem biss, kun onest u uża wkoll ġesti, oġġetti jew stampi. Il-gwida dwar il-lingwa tal-Alzheimer’s Society tinnota li l-ħila fil-lingwa tista’ tvarja minn jum għal ieħor u tista’ tkun affettwata mill-għeja, l-uġigħ jew il-mard.

X’jista’ jgħin f’konverżazzjoni ta’ kuljum?

Żomm f’moħħok il-pariri tas-soltu dwar il-komunikazzjoni, u żid appoġġ li jaqbel mal-lingwa tal-persuna:

• Uża kliem u ismijiet familjari. Staqsi lill-persuna jew lil xi ħadd li tafda liema kliem tuża għal affarijiet ta’ kuljum, membri tal-familja u rutini.
• Uri kif ukoll għid. Ipponta lejn tazza, uri żewġ għażliet, jew uża ritratt jew oġġett familjari. Ġest jista’ jgħin meta jkun diffiċli ssib il-kelma t-tajba.
• Stenna. Agħti lill-persuna ħin biex tisma’ u twieġeb. Tlestix kull sentenza jew terġax tistaqsi l-mistoqsija f’diversi lingwi f’daqqa.
• Żomm idea waħda kull darba. Spjegazzjoni twila tista’ tkun diffiċli fi kwalunkwe lingwa. Uża sentenza qasira, ieqaf ftit, imbagħad ara jekk tridx iżjed.
• Iċċekkja s-smigħ u d-dawl. Nuċċalijiet, apparat tas-smigħ, dawl tajjeb u ambjent kwiet jistgħu jagħmlu l-lingwa aktar faċli biex tiġi segwita.

Jekk il-persuna tippreferi taqra, staqsi jekk informazzjoni importanti bil-miktub hijiex disponibbli fil-lingwa tagħha. Tiddependix fuq traduzzjoni awtomatika għal deċiżjoni medika, kunsens jew istruzzjonijiet dwar il-mediċina; ikkonferma informazzjoni importanti mal-fornitur tal-kura.

X’jiġri jekk ma nitkellimx il-lingwa li tippreferi l-persuna?

Staqsi jekk tixtieqx li ħabib jew qarib bilingwi li tafda jingħaqad magħkom f’konverżazzjoni ta’ rutina. Taħsibx li l-persuna trid lil xi ħadd ieħor jinterpreter; tista’ tippreferi ġesti, stampi jew lingwa oħra li t-tnejn tifhmu.

Għal appuntament mediku jew diskussjoni oħra li teħtieġ informazzjoni preċiża, ċempel lill-klinika jew lis-servizz tal-kura minn qabel. Għidilhom liema hi l-lingwa preferuta tal-persuna u staqsi x’għajnuna lingwistika hija disponibbli. Id-Dipartiment tas-Saħħa u s-Servizzi Umani tal-Istati Uniti jispjega li l-familja u l-ħbieb jistgħu ma jkunux jistgħu jinterpretaw informazzjoni medika importanti b’mod preċiż; is-servizz jista’ jispjegalek l-għażliet tiegħu u r-rekwiżiti lokali. Il-persuna tista’ tagħżel jekk persuna li tappoġġjaha takkumpanjahiex, filwaqt li l-fornitur jirranġa kwalunkwe għajnuna lingwistika meħtieġa.

Waqt iż-żjara, indirizza lill-persuna direttament u agħti ħin lill-interpretu biex jitkellem. Iċċekkja li l-persuna tifhem il-mistoqsija u li għandha ċ-ċans twieġeb fi kliemha stess. Jekk qed tappoġġjaha, żid kuntest biss jekk hi trid hekk.

Meta għandi nfittex parir mediku?

Id-diffikultajiet fil-lingwa jistgħu jinbidlu maż-żmien, iżda bidla f’daqqa hija differenti. L-NHS jagħti parir li tfittex għajnuna medika immedjatament meta xi ħadd f’daqqa waħda jsir konfuż. Tassumix li telf f’daqqa fil-komunikazzjoni huwa sempliċement parti mid-dimenzja. Jekk il-persuna f’daqqa waħda ssir konfuża, tħossha ħażin ħafna jew ikun diffiċli li tqum, ikkuntattja s-servizzi mediċi urġenti lokali.

Għal bidliet gradwali, innota dak li tosserva u staqsi lill-kliniċista tal-persuna għal parir. Irreġistra liema lingwa kienet qed tuża, x’għenha tikkomunika u jekk kinitx għajjiena jew ma tiflaħx. Din hija deskrizzjoni għal konverżazzjoni, mhux dijanjosi. Il-gwida tagħna dwar iż-żjara għand it-tabib tista’ tgħinek tipprepara mistoqsijiet.

X’nista’ ngħid lil nies oħra li jgħinu?

Bil-qbil tal-persuna, żomm nota qasira għan-nies li hi trid li jkunu involuti. Din tista’ tinkludi l-lingwa jew id-djalett li tippreferi biex titkellem u taqra, kliem jew ismijiet familjari, u x’jgħinha ssegwi konverżazzjoni. Staqsi jekk tridx li xi ħadd partikolari jiġi inkluż fl-appuntamenti jew fl-aġġornamenti dwar il-kura. Evita li tirreġistra dettalji privati li mhumiex meħtieġa għall-appoġġ, u għid lill-persuna min jista’ jara n-nota. Nota dwar il-lingwa tgħin lin-nies jibdew konverżazzjoni b’aktar kumdità; ma tieħux post interpretu għal diskussjoni kumplessa dwar is-saħħa.

Kif nista’ nappoġġja l-għażliet tal-persuna?

Il-lingwa hija parti minn kif persuna tikkonnettja, iżda mhix dak kollu li hi. Staqsi dwar ir-rutini, l-interessi, il-preferenzi tal-qari u n-nies li trid li jkunu involuti. Jekk il-persuna taqbel, ikteb kliem jew frażijiet utli għal nies oħra li jappoġġjawha u spjega kif għandhom jużawhom. Żomm in-noti privati u aqsam biss dak li l-persuna qablet li jinqasam.

Tinsistix li l-persuna tipprattika, tittraduċi għal ħaddieħor jew tipprova dak li tifhem. Xi konverżazzjonijiet jistgħu jkunu aktar faċli f’lingwa waħda u oħrajn f’lingwa oħra. Il-kumdità, il-privatezza u l-għażla tal-persuna huma iktar importanti milli żżomm ma’ lingwa waħda.

Il-pariri tagħna dwar il-komunikazzjoni jkopru kif titkellem b’mod sempliċi, tisma’ u tuża stampi. Għal għajnuna fl-ippjanar wara dijanjosi, ara l-ewwel passi wara dijanjosi ta’ dimenzja.