Ịkwado Nzikọrịta n'Asụsụ Ọtụtụ N'oge Ọgwụgwọ Dementia

Ndị na-asụ karịa otu asụsụ nwere ike ịgbanwe otú ha si ekwurịta okwu ka dementia na-agbanwe ịhụnanya ha inweta okwu ma ọ bụ nghọta ha. Ụfọdụ ndị nwere ike ịmalite iji asụsụ ha mụtara na mbụ; ndị ọzọ anaghị eme ya. Nzọụkwụ kachasị mkpa ị ga-atụgharị bụ ịjụta onye ahụ asụsụ nke kachasị dị ya mma ugbu a, wee soro ihe o họọrọ.

Alzheimer’s Society na-ekwu na asụsụ onye mmadụ chọrọ nwere ike ịdị iche ma na-atụ aro iji asụsụ onye ahụ na-eji ekwurịta okwu na-emekarị. Alzheimer’s Association nwekwara na-egosi na ịlaghachi na asụsụ mbụ nwere ike ịbụ otu n’ime mgbanwe mkparịta ụka enwere ike ịhụ. Mgbanwe ndị a anaghị eme n’ebe onye ọ bụla ma ọ naghị egosi ọkwa onye ahụ nọ.

Kedu asụsụ ka m ga-eji?

Jụọ onye ahụ asụsụ o chọrọ iji mee mkparịta ụka a. Ihe o họọrọ nwere ike ịgbanwe dabere n’isiokwu, ebe ma ọ bụ oge nke ụbọchị. Ọ bụrụ na o gbanwere asụsụ, atụkwala ya dị ka ule ma ọ bụ gbalịa ime ka ọ gaa n’ihu na-asụ asụsụ ị ghọtara.

Ọ bụrụ na ị na-asụ asụsụ o chọrọ, jiri okwu ndị ọ maara ma nye ya oge iji zaa. Ọ bụrụ na ị maara naanị okwu ole na ole, gwa ya n’eziokwu ma jiri ngosipụta aka, ihe ma ọ bụ foto kwadoo ya. Ntuziaka Alzheimer’s Society gbasara asụsụ na-egosi na ike ikwu okwu nwere ike ịdị iche site n’ụbọchị gaa n’ụbọchị, ma ike ọgwụgwụ, ahụ erughị ala ma ọ bụ ọrịa nwekwara ike imetụta ya.

Gịnị nwere ike inyere aka na mkparịta ụka nke ụbọchị ọ bụla?

Debe ntuziaka mkparịta ụka nkịtị n’uche, ma tinye nkwado dabara na asụsụ onye ahụ:

• Jiri okwu na aha ndị ọ maara. Jụọ onye ahụ ma ọ bụ onye ntụkwasị obi ya okwu o jiri kpọọ ihe nke ụbọchị ọ bụla, ndị ezinụlọ ya na ihe omume ya.
• Gosi ma kwuo. Tụọ aka n’iko, gosi nhọrọ abụọ, ma ọ bụ jiri foto ma ọ bụ ihe ọ maara nke ọma. Ngosipụta aka nwere ike inyere aka mgbe okwu ziri ezi siri ike ịchọta.
• Chere. Nye onye ahụ oge iji gee ntị ma zaa. Emechala ahịrịokwu niile ma ọ bụ kwugharịa otu ajụjụ ahụ n’ọtụtụ asụsụ n’otu oge.
• Jiri otu echiche n’otu oge. Nkọwa dị ogologo nwere ike isi ike na asụsụ ọ bụla. Jiri ahịrịokwu dị mkpirikpi, kwụsịtụrụ, wee hụ ma ọ chọrọ ịmụta karịa.
• Lelee ịnụ ihe na ịhụ ihe. Iwelite ugogbe anya, ngwaọrụ ịnụ ihe, ọkụ zuru oke na ebe dị jụụ nwere ike ime ka ọ dị mfe ịghọta asụsụ.

Ọ bụrụ na onye ahụ chọrọ ịgụ, jụọ ma ozi dị mkpa dị n’asụsụ ya. Egbula ịdabere na ntụgharị asụsụ akpaaka maka mkpebi ahụike, nkwenye ma ọ bụ ntuziaka ọgwụ; jide n’aka na ị kwadoro ozi dị mkpa na onye na-elekọta ya.

Gịnị ka m ga-eme ma anaghị asụ asụsụ onye ahụ kacha chọrọ?

Jụọ ma ọ chọrọ ka enyi ma ọ bụ onye ikwu na ibe ya na-asụ asụsụ abụọ sonyere na mkparịta ụka nke ụbọchị ọ bụla. Echekwala na onye ahụ chọrọ ka mmadụ ọzọ tụgharịa asụsụ; ọ nwere ike ịhọrọ ngosipụta aka, foto ma ọ bụ asụsụ ọzọ ha abụọ na-ekerịta.

Maka oge nleta dọkịta ma ọ bụ mkparịta ụka ọzọ chọrọ ozi ziri ezi, kpọtụrụ ụlọ ọgwụ ma ọ bụ ọrụ nlekọta tupu oge eruo. Gwa ha asụsụ onye ahụ kacha chọrọ ma jụọ ihe nkwado ntụgharị asụsụ dị. Ngalaba Ahụike na Ọrụ Mmadụ nke United States na-egosi na ndị ezinụlọ ma ọ bụ enyi nwere ike ọ gaghị enwe ike ịtụgharị ozi ahụike dị mkpa nke ọma; ọrụ ahụike nwere ike ịkọwara ya nhọrọ dị na ebe ahụ na ihe chọrọ mpaghara. Onye ahụ nwere ike ịhọrọ ma onye na-akwado ya ga-eso ya, ebe onye na-enye ọgwụgwọ ga-ahazi enyemaka asụsụ ọ bụla chọrọ.

N’oge nleta ahụ, gwa onye ahụ ozugbo ma nye ntụgharị asụsụ oge iji kwuo okwu. Lelee ma onye ahụ ghọtara ajụjụ ahụ ma nwee ohere iji zaa n’okwu nke ya. Ọ bụrụ na ị na-akwado ya, tinye ọnọdụ naanị mgbe ọ chọrọ ka ị mee otú ahụ.

Oge ole ka m ga-achọ ndụmọdụ ahụike?

Nsogbu mkparịta ụka nwere ike ịgbanwe ka oge na-aga, mana mgbanwe mberede dị iche. NHS na-atụ aro ịchọ enyemaka ahụike ozugbo mgbe onye mmadụ na-enwe mgbagwoju anya mberede. Echefukwa na nkwụsị mberede ikwu okwu abụghị nanị akụkụ nke dementia. Ọ bụrụ na onye ahụ na-enwe mgbagwoju anya mberede, adịghị ahụ ya nke ọma ma ọ bụ na ọ siri ike ịtụrụ ya n’anya, kpọtụrụ ọrụ ahụike mberede mpaghara.

Maka mgbanwe na-akawanye nwayọọ nwayọọ, dekọọ ihe ị na-ahụ ma jụọ dọkịta onye ahụ ndụmọdụ. Deekọ asụsụ ọ na-eji, ihe nyere ya aka ikwurịta okwu na ma ọ gwụrụ ya ike ma ọ bụ na ahụ adịghị ya mma. Nke a bụ nkọwa maka mkparịta ụka, ọ bụghị nchoputa ọrịa. Ntuziaka anyị gbasara oge nleta dọkịta nwere ike inyere gị aka ịkwadebe ajụjụ.

Gịnị ka m ga-agwa ndị ọzọ na-enyere aka?

N’ikwe onye ahụ, debe nkọwa dị mkpirikpi maka ndị o chọrọ ka ha sonye. Ọ nwere ike ịgụ asụsụ ma ọ bụ olumba o chọrọ maka ikwu okwu na ịgụ ihe, okwu ma ọ bụ aha ndị ọ maara, na ihe na-enyere ya aka ịghọta mkparịta ụka. Jụọ ma ọ chọrọ ka onye ọbụla sonyere na oge nleta dọkịta ma ọ bụ mmelite nlekọta. Zere ịdekọ ozi nzuzo na-abụghị ihe dị mkpa maka nkwado, ma gwa onye ahụ onye nwere ike ịhụ nkọwa ahụ. Nkọwa gbasara asụsụ na-enyere ndị mmadụ aka ịmalite mkparịta ụka n’ụdị dị mma; ọ naghị dochie onye ntụgharị asụsụ maka mkparịta ụka ahụike dị mgbagwoju anya.

Kedu ka m ga-esi kwadoo nhọrọ onye ahụ?

Asụsụ bụ akụkụ nke otú onye ahụ si jikọọ na ndị ọzọ, mana ọ bụghị ihe niile banyere ya. Jụọ ya gbasara omume ya, ihe ọ na-amasị, ihe ọ na-amasị ịgụ na ndị o chọrọ ka ha sonye. Ọ bụrụ na onye ahụ kwenyere, dekọọ okwu ma ọ bụ ahịrịokwu bara uru maka ndị nkwado ndị ọzọ ma kọwaa otú e si eji ha. Debe nkọwa ndị a nzuzo ma kesaa naanị ihe onye ahụ kwenyere ka e kesaa.

Egbula ime ka onye ahụ mụọ, tụgharịa asụsụ maka ndị ọzọ ma ọ bụ gosi ihe ọ ghọtara. Ụfọdụ mkparịta ụka nwere ike ịdị mfe na otu asụsụ, ndị ọzọ na asụsụ ọzọ. Udo, nzuzo na nhọrọ onye ahụ dịrị mkpa karịa ịnọgide na otu asụsụ.

Ntuziaka anyị gbasara mkparịta ụka na-ekpuchi ikwu okwu n’ụzọ dị mfe, ige ntị na iji foto. Maka enyemaka n’ịkwadebe maka ihe na-esote mgbe achọpụtara dementia, lee nzọụkwụ mbụ mgbe achọpụtara dementia.