Sustegnair la communicaziun plurilingua tar la demenza

Persunas che discuorran pliras linguas pon communitgar en moda differenta, cura che la demenza mida lur moda da chattar pleds u d’incleger. Tschertas persunas cumenzan a duvrar ina lingua ch’ellas han emprend pli baud; autras na fan betg quai. Il pli util emprim pass è da dumandar tge lingua che sa sentit cuminada ussa e lura da suandar la preferenza da la persuna.

Alzheimer’s Society di che las preferenzas linguisticas pon variar e recumonda d’utilisar la lingua en la quala la persuna communitgescha per ordinari. Alzheimer’s Association inditgescha era che turnar ad ina lingua materna è ina pussaivla midada da la communicaziun. Questas midadas na succedan betg tar tuts e na As dischan betg il stadi d’ina persuna.

Tge lingua duess jau utilisar?

Dumandai la persuna tge lingua ch’ella vul utilisar per questa conversaziun. Sia preferenza po sa midar tenor il tema, il lieu u il mument dal di. Sche ella mida lingua, na considerai quai betg sco in test e n’insistai betg ch’ella cuntinueschia en la lingua che Vus chapis.

Sche Vus discurris la lingua ch’ella preferescha, utilisai pleds familiars e dai a la persuna temp per respunder. Sche Vus enconuschais mo intgins pleds, sajas onest ed utilisai era gests, objects u maletgs. Las indicaziuns da Alzheimer’s Society davart la lingua menziuneschan che la capacità linguistica po variar da di en di e po vegnir influenzada da stancladad, dolurs u malsogna.

Tge po gidar en ina conversaziun quotidiana?

Tegnai en egl ils tips generals per la communicaziun ed agiuntai sustegn che s’adatta a la lingua da la persuna:

• Utilisai pleds e nums familiars. Dumandai la persuna u insatgi da confidenza tge pleds ch’ella utilisescha per objects da mintgadi, commembers da la famiglia e rutinas.
• Mussai e di. Inditgai sin ina tazza, mussai duas pussaivladads u utilisai in maletg u in object familiar. In gest po gidar, sche il dretg pled è difficil da chattar.
• Spetgai. Dai a la persuna temp per tadlar e respunder. Na terminai betg mintga frasa per ella e na repitai betg la dumonda en pliras linguas a medem temp.
• Tegnai per ina idea a la giada. Ina explicaziun lunga po esser difficila en mintga lingua. Utilisai ina curta frasa, faschai ina pausa e guardai lura sche la persuna vul savair dapli.
• Controllai l’udida e la vista. Berillas, apparats auditivs, buna glisch ed in lieu quiet pon facilitar da suandar la lingua.

Sche la persuna preferescha da leger, dumandai sche infurmaziuns scrittas impurtantas èn disponiblas en sia lingua. Na As fidai betg d’ina translaziun automatica per ina decisiun medicala, in consentiment u ina instrucziun per medischinas; confermai infurmaziuns impurtantas cun il purschider da tgira.

Tge, sche jau na discuor betg la lingua che la persuna preferescha?

Dumandai sche la persuna vul ch’in ami u in commember da la famiglia bilingua da confidenza participia ad ina conversaziun da mintgadi. Na presupunai betg ch’ella vulgi ch’insatgi auter interpreteschia; forsa preferescha ella gests, maletgs u in’autra lingua che omaduas discuorran.

Per ina consultaziun medicala u in’autra discussiun che dovra infurmaziuns precasas, telefonai anticipadamain a la clinica u al servetsch da tgira. Communitgai la lingua preferida da la persuna e dumandai tge sustegn d’interprets ch’è disponibel. Il U.S. Department of Health and Human Services explitgescha che commembers da la famiglia ed amis na pon eventualmain betg translatar infurmaziuns medicalas impurtantas en moda precisa; il servetsch po explicar sias opziuns e las prescripziuns localas. La persuna po decider sche ina persuna che sustegna l’accumpogna, durant che il purschider organisescha l’agid linguistic necessari.

Durant la visita, As drizzai directamain a la persuna e laschai temp per che l’interpret possia discurrer. Controllai che la persuna chapeschia la dumonda e ch’ella haja la pussaivladad da respunder cun ses agens pleds. Sche Vus sustegnais la persuna, agiuntai infurmaziuns supplementaras mo sche ella vul quai.

Cura duess jau tschertgar cussegl medical?

Difficultads linguisticas pon sa midar cun il temp, ma ina midada subitana è in’autra chaussa. Il NHS recumonda da tschertgar immediat agid medical, sche insatgi daventa subit confus. Na presumai betg ch’ina perdita subitana da la communicaziun saja simplamain part da la demenza. Sche la persuna daventa subit confusa, sa sentit fitg nausch u è difficila da sdestar, contactai ils servetschs medicals urgents locals.

Per midadas gradualas, notai tge che Vus observais e dumandai il medi u la media da la persuna per cussegl. Notai tge lingua ch’ella duvrava, tge che l’ha gida a communitgar e sche ella era stauncla u malsana. Quai è ina descripziun per ina conversaziun, betg ina diagnosa. Noss guid per la visita dal medi As po gidar a preparar dumondas.

Tge poss jau dir ad autras persunas che gidan?

Cun il consentiment da la persuna, tegnai in curt’annotaziun per las persunas ch’ella vul involver. Ella pudess cuntegnair la lingua u il dialect ch’ella preferescha per discurrer e leger, pleds u nums familiars e tge che gida ad ella da suandar ina conversaziun. Dumandai sche ella vul ch’insatgi specific saja involvì en consultaziuns u actualisaziuns da la tgira. Evitai da registrar detagls privats che n’èn betg necessaris per il sustegn ed explitgai a la persuna tgi che po vesair l’annotaziun. Ina tala annotaziun gida a cumenzar ina conversaziun en moda pli cuminada; ella na remplazza betg in interpret per ina discussiun medicala complexa.

Co poss jau sustegnair las decisiuns da la persuna?

La lingua è ina part da la moda co ina persuna è connectada, ma ella n’è betg tut quai che furma ina persuna. Dumandai davart sia rutina, ses interess, sia preferenza per leger e las persunas ch’ella vul involver. Sche la persuna è d’accord, notai pleds u frasas nizzaivlas per autras persunas che sustegnan ed explitgai co utilisar quels. Tegnai las notizias privatas e parterai mo quai ch’ella è d’accord da parter.

N’insistai betg che la persuna exerziteschia, translateschia per auters u muossia tge ch’ella chapeschia. Tschertas conversaziuns pon esser pli simplas en ina lingua ed autras en in’autra. Il bainstar, la sfera privata e la tscherna da la persuna importan dapli che sa tegnir ad ina suletta lingua.

Noss tips per la communicaziun tractan da discurrer simpel, da tadlar e da duvrar maletgs. Per agid cun planisar suenter ina diagnosa da demenza, guardai emprims pass suenter ina diagnosa da demenza.