Jawawu karawa
Kǝla tǝlam kamdǝ faidatǝro ra’anaa manano. Kam laa dementia-a mbeji tǝlam burwon kǝrǝngata-a faidatayin, amma adǝ kam ndusoro gadegade. Kalma-a alamaram-a notǝna faidatǝ, loktu kura yin, kuru kǝla loktu luwoyedǝ cidawa lafiya-ye tǝlam fasartǝma mbejiya manano.
- Kǝla tǝlamman mana adǝyero ngǝla-a manano; fǝlezǝna tǝma.
- Kam laa tǝlam burwon kǝrǝngata-a faidatayin, amma adǝ kam ndusoro au shawa kamdǝbe-a fǝletinba.
- Kalma notǝna faidatǝ, loktu kura yin, kuru mana-a foto au alamaramlan bana.
- Kǝla loktu luwoyedǝ, cidawa lafiya-abe-a kawu manazǝna kǝla bana tǝlam fasartǝma-a manano.
- Mana faltǝna-a hangal faltǝnalan sadin fal, kǝla cidawa lafiya-be mǝradǝ.
Suro shafi adǝlan (fannu 6)
Kam tǝlam falnzǝ kozǝna manajin, dementia-a kalma matǝ au asutǝ faltǝgǝna, mana cadǝnza faltǝyin. Kam laa tǝlam burwon kǝrǝngata-a faidatǝ badizayin; laa faidatǝnyi. Nzǝrǝwo ngǝla-a adǝ: tǝlam karmadǝ ngǝla-a manano, kuru kamdǝbe-a ga bǝlin.
Alzheimer’s Society-a tǝlam ra’anaa gadegade mbeji kuru kamdǝ faidatǝnanzǝ tǝlamdǝ-a faidatǝro shawari cina. Alzheimer’s Association-a tǝlam bǝlinzǝbero walta-a mana faltǝna fal futu fǝlezǝna. Faltǝna adǝ kam ndusoro wakkǝnyi, kuru shawa kamdǝbe-a fǝletinba.
Tǝlam fi-a faidatǝgǝkke?
Kamdǝbe-a mana adǝro tǝlam fi faidatǝro ra’anaa manano. Ra’anaa nzǝ kǝla mana, na-a au loktu kawu-a faltǝyin. Tǝlam faltǝnaa, adǝ-a jarabu futu tǝma au tǝlam ni asunǝma-a dǝgaaro tǝma.
Tǝlam ra’anaanzǝ-a notǝnama, kalma notǝna faidatǝ kuru loktu jaawurowo yin. Kalma gana suron notǝnama, adǝ-a jire gulzǝne kuru alamaram, awo au foto-a faidatǝne. Bayan tǝlam Alzheimer’s Society-be-a, kǝndaram tǝlam-a kawu ndusoro gadegade walzayin kuru bana, kaziyi au dondi-a asutǝyin.
Mana kǝla kawu-ayen awi bana cadiyin?
Shawari mana cadǝbe adǝ-a hangalro gǝnatǝ, kuru bana tǝlam kamdǝbe-aro dagatǝ:
- Kalma-a su-a notǝna faidatǝ. Kamdǝ au kam amintǝnanzǝ-a kǝla awo kawu-abe, yalla-a au adǝ-a kalma fi-a faidatǝnza manano.
- Fǝletǝ kuru mane. Kofi fǝletǝ, awo indi kartǝne, au foto au awo notǝna faidatǝne. Kalma ngǝla matǝ tǝssǝna, alamaram bana cadiyin.
- Kǝnta. Kamdǝ-a loktu fanoro au jaawurowo yin. Mana nduso nzǝkko-a kǝlasǝnyi au koro adǝ-a tǝlam gadegadelan waltǝnyi.
- Loktu fallon mana fal. Bayan kuruwa tǝlam ndusoro tǝssǝyin. Mana gǝrtǝ fal mane, kǝnta, kuru awima kura-a manazǝna rui.
- Fanotǝ-a kuru rui-a kulasne. Karau ndǝgǝlam, awo fanotǝbe, nur ngǝla au na cidiyiya tǝlam-a asutǝro ngǝla sadin.
Kamdǝ karantǝ ro ra’anaa, labar ruwo-a mǝradǝbe tǝlam nzǝkkolan mbejiya manano. Kǝla shawari lafiya, amartǝ au bayan kǝndawu kǝndawu-be-a fassara kǝla mashinbero runzǝro tawakkul tǝnyi; labar mǝradǝbe-a cidawu lafiya-beladǝn tabbatǝne.
Kamdǝ ra’anaanzǝ tǝlamdǝ-a notǝniya, abi diyǝ?
Sawa amintǝna tǝlam indi nozǝna mana kǝla kawu-ayen kǝltǝro ra’anaa manano. Kamdǝ wunduma kǝla tǝlam fasartǝro ra’anaa futu tǝma; alamaram, foto au tǝlam gade sandi indin nozǝna ra’anaa cadiyin.
Kǝla luwoye lafiya au mana gade bayanna jire mǝradǝna, cidawa-a kawu manazǝne. Tǝlam kamdǝ ra’anaa gulzǝne kuru bana tǝlam fasartǝma mbejiya manano. U.S. Department of Health and Human Services-a bayan cina kǝla yalla au sawa laa labar lafiya-a jirelan fasartǝro tǝssǝyin; cidawa-dǝ bannanzǝ-a au sharudǝnza-a bayan cadiyin. Kamdǝ wunduma bana-ma kǝltǝro kartǝyin, kuru cidawa-dǝ bana tǝlam mǝradǝna-a dabbargǝyin.
Luwoyedǝ, kamdǝro manane kuru tǝlam fasartǝma-a loktu manaro yin. Kamdǝ koro adǝ-a asutǝna kuru kalmanzǝlan jaawuro daraja mbejiya tabbatǝne. Bana-ma, kamdǝ ra’anaa run bayan gade yirǝne.
Sa’ayin shawari lafiya matǝgǝkke?
Tǝssǝna tǝlam-a loktulan faltǝyin, amma faltǝna sadin fal gade. NHS-a shawari cina kǝla kam fal hangal nzǝ sadin faltǝna cidawa lafiya-be-a sadin matǝro. Mana cadǝ-a sadin dawu adǝ-a shawa dementia-be futu tǝma. Kamdǝ sadin hangal nzǝ faltǝna, zauro dondi au fando-a tǝssǝna, cidawa lafiya-be mǝradǝbe na nǝmben-a lezǝne.
Faltǝna ngawon zau, awi rumma ruwo kuru likita kamdǝbe-a shawariro manano. Tǝlam fi faidatǝna, awi mana nzǝ-a banazǝna, kuru bana-a au dondi-a mbejiya ruwo. Adǝ bayan manabe, shawari lafiya-ba. Kǝla luwoye likita-be koro dabbartǝro bana cadiyin.
Kam bana gade cin-a awi gulgǝkke?
Amartǝ kamdǝbelan, ruwo gǝrtǝ kam bana-a ciza ro ra’ananzǝro gǝnatǝ. Tǝlam au karin tǝlam mana-au karantǝbero ra’anaa, kalma-a su-a notǝna, kuru awi mana nzǝ-a asutǝro banazǝna-a kǝltǝyin. Luwoye au kǝla kǝndobe-ayen wunduma kǝltǝro ra’anaa manano. Labar sirri bana-ro mǝradǝtǝni-a ruwonyi, kuru wunduma ruwo adǝ-a ruyin gulzǝne. Ruwo tǝlam-be mana cadǝ-a ngǝlaro badizǝro bana cadiyin; amma mana lafiya tǝssǝnaro tǝlam fasartǝma-a badǝnza.
Futu ra’anaa kamdǝbe-a banagǝkke?
Tǝlam shawa kam fal-a kǝltǝ nasha-a, amma kamdǝ sammaso-ba. Kǝla adǝnzǝ, kasuwa nzǝkko, karantǝ ra’anaa au kam sandilan kǝltǝro ra’ananzǝ-a manano. Kamdǝ amartǝnaa, kalma au mana bana ciza kam bana gade cin-aro ruwone kuru futu faidatǝdǝ-a bayanne. Ruwo-a sirrin gǝnatǝ kuru kamdǝ amartǝna run-a yade.
Kamdǝ-a jarabtǝro, kam gadero fasartǝro au awi asutǝna-a fǝletǝro dǝgaaronyi. Mana laa tǝlam fallan ngǝla cadiyin, laa tǝlam gadelan. Ngǝla, sirri au ra’anaa kamdǝbe tǝlam fallan dagaro-a kozǝna.
Shawari mana cadǝbe-nzǝde mana ngǝlaro, fanotǝ au foto faidatǝ-a bayan cina. Bayan shawari dementia-a fandǝna ngawo, nzǝrǝwo burwo bayan shawari dementia-be-a rui.
Kura-kura bayintin
Dementia-a kam fal tǝlam burwo nzǝkko-bero walzǝyin wa?
Kam laa dementia-a mbeji tǝlam burwon kǝrǝngata-a faidatǝ badizayin, amma laa faidatǝnyi. Tǝlam ra’anaa kam, kǝla mana-a kuru kawu-a gadegade walzayin. Shawa kamdǝbe-a nguron tǝma, kǝla tǝlam ngǝla-a manano.
Tǝlam burwo kamdǝbe-a managǝkke wa?
Kǝla tǝlam karmadǝ faidatǝro ra’anaa manano. Tǝlam adǝ notǝnama, kalma notǝna faidatǝ kuru loktu jaawurowo yin. Notǝnamma, kam amintǝna tǝlam indi nozǝna mana kǝla kawu-ayen kǝltǝro ra’anaa manano.
Kam mana cədin adǝ asutǝniya, abi diyǝ?
Hangal ngǝla gǝnatǝ kuru fǝletǝro, noro, au kalma gade faidatǝro ra’anaa koroga manano. Foto, awo notǝna au alamaram bana cadiyin. Kǝla labar lafiya-a mǝradǝbe-a jarabtǝnyi au asutǝna futu badiyǝnyi.
Loktu luwoye lafiya-bero futu wuriye sadǝkke?
Kawu luwoye kawun cidawa-a lezǝne, tǝlam kamdǝ ra’anaa gulzǝne, kuru bana tǝlam fasartǝma mbejiya manano. Kamdǝbe-a wunduma kǝltǝro ra’anaa manano; bana-ma kǝltǝyin amma kamdǝbe-a badǝnza manajinba.
Tǝlam faltǝna sadin fal shawa dementia-be wa?
Tǝlam faltǝna runzǝ dalil nzǝkko-a fǝletinba. Kamdǝ hangal nzǝ faltǝna au mana nzǝ sadin faltǝna, dementia ngawon zauro tǝma, kǝla cidawa lafiya-be-a mǝradǝ.
Dalilwa
Andiye kəlan chaptin jamiyya kuru nazari shafi adǝ kəlan dazanadəro. Kuru kəlanzə sammaso dǝganaza sa shafi dǝ bəlindotəlan.
- How to communicate with a person with dementia · Alzheimer's Society
- Dementia and language · Alzheimer's Society
- Communication and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- May an LEP person use a family member or friend as his or her interpreter? · U.S. Department of Health and Human Services
- Sudden confusion (delirium) · NHS