Óngersteuning bie meertalig praote bie dementie

Mense die mieër es ein taal praote kinne angers kómmunisere es dementie verangering bringt in ’t vinje van weurd of in ’t begriepe. Sommige mense beginne ’n taal te gebroeke die ze vruuger geleerd höbbe; angere neet. De hölpriekste ierste stap is om te vraoge welke taal noe prettig voelt, en dan de mens te volge.

De Alzheimer’s Society zeg det taalkeuze kin versjille en raod aan de taal te gebroeke wo de mens meistaal in kómmuniseert. De Alzheimer’s Association nuumt trökgaon nao e moedertaal ouch es ein meugelek verangering in kómmunikaasje. Deze verangeringe gebäöre neet bie ederein en zeen neet in welke fase emes zit.

Welke taal mót ich gebroeke?

Vraog de mens welke taal die veur dit gesprek wilt gebroeke. De keus kin verangere per óngerwerp, plek of tied van de daag. Es emes van taal wisselt, behandel det dan neet es e tes en dring d’r neet op aan det die doorgit in de taal die geer begriep.

Es geer de taal praot die de mens ’t liefst haet, gebroek dan bekende weurd en geuf de mens de tied um te antwaorde. Es geer allein e paar weurd kent, wees dan earlik en gebroek ouch gebaere, veurwerpe of plaetjes. De taalbegeliejing van de Alzheimer’s Society geuf aan det taalvaardigheid van daag tót daag kin versjille en beïnvloed kin waere door meuidheid, pien of ziekde.

Wat kin hölpe in e dageleks gesprek?

Hao de gewone tips veur kómmunikaasje in ’t achterhoofd, en voeg óngersteuning toe die bie de taal van de mens pas:

• Gebroek bekende weurd en name. Vraog de mens of emes die die vertroewt welke weurd die gebroek veur dagelekse zake, gezinslede en vaste gewuuntes.
• Laot zeen en zeg ’t. Wies nao e kopke, haaj twie keuzes euver, of gebroek e bekend plaetje of veurwerp. E gebaar kin hölpe es ’t goeie weurd meuilik te vinje is.
• Wach. Geuf de mens de tied um te luustere en te antwaorde. Maak neet eder zats aaf en herhaal de vraog neet in mieëdere tale tegeliek.
• Hao ’t bie ein gedachte tegeliek. E lange oetleeg kin in eder taal meuilik zeen. Gebroek e korte zats, pauzeer, en kiek dan of de mens mieër wilt hööre.
• Kiek nao hööre en zeen. E bril, heurapparaot, good lich en e rustige ómgaeving kinne ’t mieëder make um taal te volge.

Es de mens ’t liefst lees, vraog dan of wichtige gesjreve informaasje in zien taal besjikbaar is. Vertrouw neet op e automatische vertaling veur e medische beslissing, toestumming of medicatie-instructie; bekrachtig wichtige informaasje mit de zörgverlener.

Wat es ich de taal neet praot die de mens ’t liefst haet?

Vraog of de mens e vertrouwde meertalige vrund of gezinslid d’rbie wilt höbbe bie e normaal gesprek. Geis d’r neet vanoet det de mens wilt det emes angers tolk; mesjiens wilt die liever gebaere, plaetjes of e anger taal gebroeke die ze allebei deile.

Veur e medisch aafspraok of e anger gesprek wo prezieze informaasje neudig is, bel dao veur de kliniek of zörgdeens. Vertel welke taal de mens ’t liefst haet en vraog welke taolhölp der besjikbaar is. De U.S. Department of Health and Human Services leg oet det gezinslede en vrunde wichtige medische informaasje mesjiens neet goed genóg kinne vertale; de deens kin zien meugelekhede en plaatselike vereistes oetlegge. De mens kin zelf keze of emes die óngersteun mitgik, terwiel de verlener de neudige taolhölp regelt.

Praot tiedes ’t bezoek direk taege de mens en geuf de tolk de tied um te praote. Controleer of de mens de vraog begriep en de kans haet um in zien eige weurd te antwaorde. Es geer óngersteun, voeg dan allein extra informatie toe es de mens det wilt.

Wenner mót ich medisch advies vraoge?

Meuilikhede mit taal kinne mit de tied verangere, meh e sjielike verangering is e anger zake. De NHS raod aan um direk medische hölp te zuuke es emes sjielik verward raak. Geis d’r neet vanoet det e sjielik verlies van kómmunikaasje gewoen bie dementie huurt. Es de mens sjielik verward raak, zich hieël neet lekker voelt of meuilik wakker te kriege is, num dan contact op mit de plaatselike dringende medische deens.

Bie geleidelike verangeringe, sjrief op wat geer opvalt en vraog de dokter of zörgverlener van de mens um advies. Zet d’rbie welke taal de mens gebroekde, wat holp bie ’t kómmunisere en of de mens meuj of ziek waor. Det is e besjrieving veur e gesprek, gein diagnose. Oze gids veur e doktersbezuuk kin geer hölpe um vraoge veur te bereie.

Wat kin ich angere hölpers vertelle?

Mit instumming van de mens kin geer e korte aanteikening make veur mense die de mens d’rbie wilt höbbe. Dao-in kin staon welke taal of dialect die ’t liefst praot en lees, bekende weurd of name, en wat hölp um e gesprek te volge. Vraog of die bepaolde mense d’rbie wilt höbbe bie aafspraoke of bie aafsjpraoke euver de zörg. Zet gein privé-informaasje op det neet neudig is veur óngersteuning, en vertel de mens wee de aanteikening kin zeen. E taalaanteikening hölp um e gesprek mieëder te beginne; det vervangt gein tolk bie e ingewikkeld gezóndheidsgesprek.

Wie kin ich de keuzes van de mens óngersteune?

Taal is óngerdeil van wie emes contact maak, meh ’t is neet alles. Vraog nao vaste gewuuntes, interesse, leesveurkäör en nao de mense die de mens d’rbie wilt höbbe. Es de mens ’t goodvint, sjrief dan nuttige weurd of zinne op veur angere óngersteuners en leg oet wie ze die kinne gebroeke. Haaj aanteikeninge privé en deil allein wat de mens goodgevónje haet.

Dwing de mens neet um te oefene, veur angere te vertale of te bewieze wat die begriep. Sommige gesprekke kinne mieëder zeen in de ein taal en angere in e anger taal. ’t Gemak, de privacy en de keus van de mens zeen wichtiger es vasthaaje aan ein taal.

Oze tips veur kómmunikaasje gaon euver simpel praote, luustere en plaetjes gebroeke. Veur hölp bie ’t plane nao e diagnose, zuuch ierste sjtappe nao e diagnose van dementie.