Ɔhwɛ a Wɔhwɛ

Mmoa ma Nkitahodi wɔ Kasa Ahorow Mu wɔ Dementia Ho

Wɔayɛ no foforo 5 simma akenkanGolden Moments kuw no na ɛyɛe · Sɛnea yɛkyerɛw

Mmuae tiawa no

Bisa kasa a onipa no pɛ sɛ ɔde di nkitaho. Ebia nnipa bi a wɔka kasa ahorow na dementia aka wɔn bɛka kasa a wɔsuaa no tete no, nanso ɛnte saa mma obiara. Fa nsɛmfua ne nsɛnkyerɛnne a onim di dwuma, na bisa akwahosan dwumadibea no sɛ kasa nkyerɛasefo mmoa bɛn na wɔwɔ ma nhyiamu.

  • Bisa kasa a ɛyɛ no mmerɛw paa ma saa nkɔmmɔbɔ yi; nyɛ w’adwene sɛ wunim.
  • Ebia ebinom bɛka kasa a wɔsuaa no tete no, nanso ɛnyɛ obiara so na ɛnkyerɛ onipa no tebea.
  • Fa nsɛmfua a onim di dwuma, ma no bere pii, na fa mfonini anaa nsɛnkyerɛnne boa kasa no.
  • Wɔ akwahosan nhyiamu ho no, di kan frɛ wɔn na bisa kasa nkyerɛasefo mmoa a wɔwɔ.
  • Sɛ nkitahodi sesa mpofirim na adwene mu yɛ no basaa a, ɛsɛ sɛ ɔhunu oduruyɛfo ntɛm.
Wɔ kratafa yi so (6 afã horow) .
  1. Kasa bɛn na ɛsɛ sɛ mede di dwuma?
  2. Dɛn na ebetumi aboa wɔ da biara da nkɔmmɔbɔ mu?
  3. Sɛ menka kasa a onipa no pɛ no a, dɛn na menyɛ?
  4. Bere bɛn na ɛsɛ sɛ mehwehwɛ ayaresa?
  5. Dɛn na metumi aka akyerɛ afoforo a wɔboa?
  6. Mɛyɛ dɛn aboa ma onipa no apɛde ayɛ hɔ?

Nnipa a wɔka kasa bɛboro biako no nkitahodi betumi asesa bere a dementia sesa ɔkwan a wɔfa so hwehwɛ nsɛmfua anaa te nsɛm ase. Ebinom bɛhyɛ ase aka kasa a wɔsuaa no tete no; ebinom nso nyɛ saa. Ade a ɛboa paa a wubetumi afi ase de ayɛ ne sɛ wobɛbisa kasa a ɛyɛ no mmerɛw seesei, na afei woadi onipa no akyi.

Alzheimer’s Society ka sɛ kasa a obi pɛ betumi ayɛ soronko na ɛhyɛ nyansa sɛ fa kasa a onipa no taa de di nkitaho no di dwuma. Alzheimer’s Association nso ka sɛ kasa a obi de di kan kasaa no mu a ɔbɛsan akɔ betumi ayɛ nkitahodi mu nsakrae a ebetumi aba no mu biako. Saa nsakrae yi mma obiara so na ɛnkyerɛ onipa no tebea.

Kasa bɛn na ɛsɛ sɛ mede di dwuma?

Bisa onipa no kasa a ɔpɛ sɛ ɔde di nkitaho wɔ saa nkɔmmɔbɔ yi mu. Kasa a ɔpɛ betumi asesa sɛnea asɛmti, beae anaa da no mu bere te. Sɛ ɔsesa kasa a, mfa no nyɛ sɔhwɛ na nhyɛ no sɛ ɔnkɔ so nka kasa a wote ase no.

Sɛ wutumi ka kasa a ɔpɛ no a, fa nsɛmfua a onim di dwuma na ma no bere mmua. Sɛ wunim nsɛmfua kakraa bi pɛ a, ka nokware na fa nsɛnkyerɛnne, nneɛma anaa mfonini nso boa. Alzheimer’s Society kasa ho akwankyerɛ no ka sɛ kasa ho nimdeɛ betumi ayɛ soronko da biara, na ɔbrɛ, yaw anaa yareɛ betumi aka.

Dɛn na ebetumi aboa wɔ da biara da nkɔmmɔbɔ mu?

Kae nkitahodi ho afotu a wotaa de di dwuma no, na fa mmoa a ɛfata onipa no kasa ka ho:

  • Fa nsɛmfua ne din a onim di dwuma. Bisa onipa no anaa obi a ɔwɔ ne mu ahotoso nsɛmfua a ɔde frɛ nneɛma a ɔde di dwuma da biara, abusuafo ne da biara da dwumadi.
  • Kyerɛ na ka nso. Twe adwene kɔ kuruwa so, ma no nneɛma mmienu mu biako, anaa fa mfonini anaa ade a onim kyerɛ no. Sɛ asɛmfua pa no yɛ den sɛ obenya a, nsɛnkyerɛnne betumi aboa.
  • Twɛn. Ma onipa no bere ntie na ommua. Nwie n’asɛm biara mma no, na nsan mmmisa asɛm koro no ara wɔ kasa ahorow mu prɛko pɛ.
  • Fa adwene baako di dwuma bere biara. Nkyerɛkyerɛmu tenten betumi ayɛ den wɔ kasa biara mu. Fa asɛm tiawa ka, twɛn kakra, na afei hwɛ sɛ ɔpɛ sɛ wote pii anaa.
  • Hwɛ sɛ ɔte asɛm na ohu ade yiye. Ahwehwɛ, asom ntɛmtɛm, hann pa ne beae a ɛyɛ dinn betumi ama kasa a ɔrete no ayɛ mmerɛw.

Sɛ onipa no pɛ akenkan a, bisa sɛ nsɛm a ɛho hia a wɔakyerɛw no wɔ ne kasa mu anaa. Mfa kɔmputa nkyerɛase a ɛyɛ otomatik nni dwuma wɔ ayaresa ho gyinaesi, pene anaa aduru ho akwankyerɛ mu; hwɛ sɛ akwahosan dwumadibea no asi nsɛm a ɛho hia no so dua.

Sɛ menka kasa a onipa no pɛ no a, dɛn na menyɛ?

Bisa sɛ ɔpɛ sɛ adamfo anaa busuani a ɔwɔ ne mu ahotoso na ɔka kasa abien no bɛka da biara da nkɔmmɔbɔ bi ho anaa. Nyɛ w’adwene sɛ onipa no pɛ sɛ obi foforo kyerɛ ne kasa ase; ebia ɔbɛpɛ nsɛnkyerɛnne, mfonini anaa kasa foforo a wɔn baanu nyinaa te ase.

Wɔ oduruyɛfo nhyiamu anaa nkɔmmɔbɔ foforo a ehia nsɛm pɔtee mu no, di kan frɛ ayaresabea no anaa akwahosan dwumadibea no. Ka kasa a onipa no pɛ kyerɛ wɔn na bisa kasa nkyerɛasefo mmoa a wɔwɔ. U.S. Department of Health and Human Services kyerɛkyerɛ mu sɛ ebia abusuafo ne nnamfo ntumi nkyerɛ ayaresa ho nsɛm a ɛho hia ase pɛpɛɛpɛ; dwumadibea no betumi akyerɛkyerɛ ne nhyehyɛe ne nea ɛwɔ hɔ wɔ mpɔtam hɔ mu. Onipa no betumi asi gyinae sɛ obi a ɔboa no bɛka ne ho akɔ anaa, bere a dwumadibea no yɛ kasa ho mmoa biara a ehia ho nhyehyɛe.

Wɔ nhyiamu no mu no, kasa kyerɛ onipa no tẽẽ na ma kasa nkyerɛasefo no bere nkasa. Hwɛ sɛ onipa no te asɛmmisa no ase na ɔwɔ hokwan sɛ ɔde n’ankasa nsɛmfua bua. Sɛ woreboa no a, fa nsɛm foforo ka ho bere a ɔpɛ mu nko ara.

Bere bɛn na ɛsɛ sɛ mehwehwɛ ayaresa?

Kasa ho haw betumi asesa nkakrankakra, nanso nsakrae a ɛba mpofirim yɛ soronko. NHS tu fo sɛ hwehwɛ ayaresa ntɛm bere a obi adwene mu yɛ no basaa mpofirim. Mfa no sɛ nkitahodi a ɛyera mpofirim no yɛ dementia fã kɛkɛ. Sɛ adwene mu yɛ onipa no basaa mpofirim, ɔyare dɛn anaa ɛyɛ den sɛ wɔbɛkanyan no a, frɛ akwahosan mmoa a ɛwɔ mpɔtam hɔ ntɛm.

Wɔ nsakrae a ɛba nkakrankakra ho no, kyerɛw nea woahu na bisa onipa no oduruyɛfo hɔ afotu. Kyerɛw kasa a na ɔde redi dwuma, nea ɛboaa no maa ɔtumi dii nkitaho, ne sɛ na wabrɛ anaa na ɔyare anaa. Eyi yɛ nsɛm a wobɛka akyerɛ oduruyɛfo, ɛnyɛ nhwehwɛmu a ɛkyerɛ yareɛ. Yɛn oduruyɛfo nhyiamu ho akwankyerɛ betumi aboa wo ma woasiesie nsɛmmisa.

Dɛn na metumi aka akyerɛ afoforo a wɔboa?

Sɛ onipa no pene so a, kyerɛw nsɛm tiawa bi ma nnipa a ɔpɛ sɛ wɔboa no. Ebetumi akyerɛ kasa anaa kasa su a ɔpɛ sɛ ɔde ka asɛm na ɔde kenkan, nsɛmfua anaa din a onim, ne nea ɛboa no ma ɔte nkɔmmɔbɔ ase. Bisa sɛ ɔpɛ sɛ obi pɔtee bi ka nhyiamu anaa akwahosan ho nsɛm foforo ho anaa. Nkyerɛw kokoamsɛm a ɛho nhia wɔ mmoa no mu, na ka kyerɛ onipa no nnipa a wobetumi ahu saa nsɛm no. Kasa ho nsɛm tiawa yi boa ma nnipa fi nkɔmmɔbɔ ase wɔ ɔkwan a ɛyɛ mmerɛw so; ɛnsi kasa nkyerɛasefo ananmu wɔ akwahosan ho nkɔmmɔbɔ a ɛyɛ den mu.

Mɛyɛ dɛn aboa ma onipa no apɛde ayɛ hɔ?

Kasa yɛ ɔkwan a onipa fa so ne afoforo nya abusuabɔ, nanso ɛnyɛ onipa no nipasu nyinaa. Bisa ne da biara da dwumadi, nneɛma a n’ani gye ho, nea ɔpɛ sɛ ɔkenkan, ne nnipa a ɔpɛ sɛ wɔka ho. Sɛ onipa no pene so a, kyerɛw nsɛmfua anaa nsɛm a ɛboa ma afoforo a wɔboa no, na kyerɛkyerɛ ɔkwan a wɔbɛfa so de adi dwuma mu. Fa nsɛm no sie na fa nea onipa no apene so sɛ wobɛkyɛ nko ara kyɛ.

Nhyɛ onipa no sɛ ɔnsua ade, ɔnkyerɛ kasa ase mma afoforo, anaa ɔnkyerɛ nea ɔte ase. Nkɔmmɔbɔ bi betumi ayɛ mmerɛw wɔ kasa biako mu na afoforo nso ayɛ mmerɛw wɔ foforo mu. Onipa no ahotɔ, ne kokoamsɛm ne n’apɛde ho hia sen sɛ ɔbɛka kasa biako pɛ.

Yɛn nkitahodi ho afotu ka kasa a ɛyɛ tiawa, asɛm a wɔtie, ne mfonini a wɔde di dwuma ho asɛm. Sɛ wopɛ mmoa wɔ nhyehyɛe a wobɛyɛ akyi a wɔahu sɛ dementia wɔ hɔ a, hwɛ anammɔn a edi kan akyi a wɔahu sɛ dementia wɔ hɔ.

Nsɛmmisa a wɔtaa bisa

So dementia bɛma obi asan aka ne kasa a odii kan suaa no?

Ebia nnipa bi a dementia aka wɔn bɛhyɛ ase aka kasa a wɔsuaa no tete no, na ebinom nso nyɛ saa. Kasa a obi pɛ betumi ayɛ soronko sɛnea onipa, asɛmti ne da te. Bisa kasa a ɛyɛ no mmerɛw sen sɛ wode bebu onipa no tebea.

Ɛsɛ sɛ meka onipa no kasa a odii kan suaa no?

Bisa kasa a ɔpɛ sɛ ɔde di dwuma seesei. Sɛ wutumi ka a, fa nsɛmfua a onim di dwuma na ma no bere mmua. Sɛ wuntumi nka a, bisa sɛ ɔpɛ sɛ obi a ɔwɔ ne mu ahotoso na ɔka kasa abien no bɛka da biara da nkɔmmɔbɔ no ho anaa.

Sɛ mente nea onipa no reka ase a, dɛn na menyɛ?

Kɔ so yɛ komm na bisa no sɛ ɔpɛ a, ɔnkyerɛ wo, ɔntwe adwene nkɔ so, anaa ɔmfa asɛmfua foforo nni dwuma. Mfonini, ade a onim, anaa nsɛnkyerɛnne betumi aboa. Mmmisa no nsɛm pii te sɛ sɔhwɛ, na nyɛ wo ho sɛ wote akwahosan ho nsɛm a ɛho hia ase bere a wonte ase.

Mɛyɛ dɛn asiesie me ho ama oduruyɛfo nhyiamu?

Di kan frɛ ayaresabea no ansa na wokɔ hɔ, ka kasa a onipa no pɛ kyerɛ wɔn, na bisa kasa nkyerɛasefo akwan a wɔwɔ. Bisa onipa no nea ɔpɛ sɛ ɔka ne ho kɔ; obi a ɔboa betumi akɔ bi nanso ɛnsɛ sɛ ɔkasa si n’ananmu.

So kasa mu nsakrae a ɛba mpofirim yɛ dementia fã bi?

Kasa mu nsakrae nko ara nkyerɛ nea ɛde bae. Sɛ adwene mu yɛ onipa no basaa mpofirim anaa ne nkitahodi sesa prɛko pɛ a, hwehwɛ ayaresa ntɛm sen sɛ wobɛfa no sɛ dementia no rekɔ n’anim.

Nneɛma a wonya fi mu

Yɛde link kɔ ahyehyɛde ahorow ne adesua ahorow a krataafa yi de ne ho to so no so. Wɔhwɛɛ emu biara bere a wɔyɛɛ kratafa no foforo no.

  1. How to communicate with a person with dementia · Alzheimer's Society
  2. Dementia and language · Alzheimer's Society
  3. Communication and Alzheimer's · Alzheimer's Association
  4. May an LEP person use a family member or friend as his or her interpreter? · U.S. Department of Health and Human Services
  5. Sudden confusion (delirium) · NHS

Woasiesie wo ho ama agodie a ɛyɛ brɛoo?

Mfonini akɛse, bere kyerɛwtohɔ biara nni hɔ, nkontaahyɛde biara nni hɔ na biribiara nni hɔ a wobɛkyerɛw wo din. Bom di agoru wɔ mo browser no mu.

Fa saa agodie ahorow yi ka wo ho

Golden Moments app a wontua hwee ma iPhone, iPad ne Android: mfonini tiles akɛse, agodie a w’ankasa w’abusua mfonini wom, ne mfonini pack a ɛyɛ adwuma a Wi‐Fi nni mu. Akontaabu, dawurubɔ, bere nhyehyɛe anaa nkontaahyɛde biara nni hɔ.