I åpmam na ineppe
Faisen håfa lengguåhi malago' usa i taotao. Guaha na biåhi, i taotao ni manggaige gi demensia ya dumodonggue mas di un lengguåhi siña usa i lengguåhi ni finene'na na ha aprendi, låo ti para todu ha susesedi este. Usa palåbra siha ni familåt yan siñåt, ya faisen i setbision salud håfa na ayudo gi intetpeti guaha para i bisita.
- Faisen håfa na lengguåhi mas kumofótabli para este na kombetsasion; cha'-mu asumí.
- Guaha na biåhi siña usa i taotao i lengguåhi ni finene'na na ha aprendi, låo ti para todu ha susesedi este ni ti lokkue' ha masusesedi i estao-ña.
- Usa palåbra siha ni familåt, nå'i mas tiempo, ya ayuda i fino'-ña yan litratu pat siñåt.
- Para bisita gi salåppe', ågang i ofisina åntes di i bisita ya faisen håfa na ayudo gi intetpeti guaha.
- Yang derepente ha tinilaika i manera-ña kumuentos yan mankonfotme, nisisita inatan mediku.
Gi este na pahina (6 seksion siha)
I taotao siha ni dumodonggue mas di un lengguåhi siña matulaika i manera-ñiha kumuentos annai i demensia ha tinilaika i mañodda’ palåbra pat i komprension. Guaha taotao ni ha tutuhon usa i lengguåhi ni finene’na na ha aprendi; otro siha ti umusa. I mas maolek na fine’nena na håfa para un cho’gue, faisen håfa na lengguåhi kumofótabli para guiya på’go, ya sigi i dinirihi-ña.
I Alzheimer’s Society ha sangåni na siña matulaika i lengguåhi ni malago’ usa i taotao ya ha rekomenda na un usa i lengguåhi ni kadalåk ha usa. I Alzheimer’s Association lokkue’ ha lista na i bira tåtte gi lengguåhi natibu siña unu gi i tinilaika gi komunikasion. Este na tinilaika ti para todu ha susesedi ya ti ha na’annok håfa na estao gaige i taotao.
Håfa na lengguåhi debi di hu usa?
Faisen i taotao håfa na lengguåhi malago’ usa para este na kombetsasion. I malago’-ña siña matulaika sigun i asunto, i lugåt, pat i ora gi ha’åni. Yang ha tulaika i lengguåhi, cha’-mu trata kåsi eksåmen pat fuetsas-ña na u kontinua gi lengguåhi ni un komprende.
Yang un tungo’ i lengguåhi ni malago’-ña, usa palåbra siha ni familåt ya nå’i tiempo para u oppe. Yang dididi’ ha’ na palåbra un tungo’, sångan i minagahet ya usa lokkue’ siñåt, kosas, pat litratu. I giha gi Alzheimer’s Society put lengguåhi ha nota na i abilidad gi lengguåhi siña matulaika kada ha’åni ya siña ma afekta ni inayek, piniti, pat chetnot.
Håfa siña ayudo gi kombetsasion kada ha’åni?
Hasso i maolek na manera siha para kumuentos, ya un na’aumenta ayudo ni parehu yan i lengguåhi-ña:
- Usa palåbra yan nå’an ni familåt. Faisen i taotao pat håyi konfiånsa-ña håfa na palåbra ma usa para kosas kada ha’åni, familia, yan rutina.
- Na’annok lokkue’, ti i kuentos ha’. Turo’ i tasa, chule’ dos na inasentåda, pat usa litratu ni familåt. Siña ayudo i siñåt yang mappot sodda’ i palåbra.
- Nangga. Nå’i i taotao tiempo para u ekungok ya u oppe. Cha’-mu funhåyan kada sinentenia-ña pat ripiti i finaisen gi meggai na lengguåhi gi mismu na tiempo.
- Un idea ha’ kada biåhi. I lågu na sinangåni siña mappot gi maseha håfa na lengguåhi. Usa kåttan sinentenia, såga un ratu, ya tåya’ kao malago’ mas.
- Chek i inekungok yan i lini’e’. I antipåra, i ayudo para inekungok, maolek na kandet, ya trankilu na lugåt siña muna’fåcil mas komprender i lengguåhi.
Yang malago’ i taotao tumaitai, faisen kao guaha impottånti na infotmasion tinige’ gi lengguåhi-ña. Cha’-mu dipende ha’ gi tinilaika otomåtiku para disision mediku, pinitmiti, pat instruksion put åmot; konfitma i impottånti na infotmasion yan i taotao ni ha pribeniyi inadahi.
Håfa yang ti hu tungo’ i lengguåhi ni malago’ usa i taotao?
Faisen kao malago’ na u gaige un abogådu pat parienti ni konfiånsa ya dumodonggue dos lengguåhi gi un kombetsasion kada ha’åni. Cha’-mu asumí na malago’ i taotao na otro taotao u intetpeti; siña mas malago’-ña siñåt, litratu, pat otro na lengguåhi ni dos-ñiha umatungo’.
Para bisita gi mediku pat otro na kombetsasion ni nisisita eksaktu na infotmasion, ågang i klinika pat i setbision åntes. Sangåni håfa na lengguåhi malago’ usa i taotao ya faisen håfa na ayudo gi intetpeti guaha. I U.S. Department of Health and Human Services ha esplika na i familia yan i abogådu siña ti siña ma intetpeti i impottånti na infotmasion mediku eksaktu; i setbisio siña ha esplika i opsion-ña yan i nisisidåt gi lugåt. I taotao siña ha disidi kao guaha taotao ni u dumechet, mientras i prubidót ha arekla håfa na ayudo gi lengguåhi nisisita.
Durånti i bisita, kuentusi diretchu i taotao ya nå’i tiempo para u kuentos i intetpeti. Chek na ha komprende i finaisen ya guaha chånsa-ña para u oppe gi mismo palåbra-ña. Yang un ayuyuda, na’aumenta infotmasion yang malago’ ha’ i taotao.
Ngai’an debi di hu aligao ayudo mediku?
I chinatsaga gi lengguåhi siña matulaika gi tiempo, låo i derepente na tinilaika otro. I NHS ha konseha na u machule’ ayuda mediku ensigidas yang derepente mankonfotme un taotao. Cha’-mu asumí na i derepente na inefektibu para kumuentos påtti ha’ gi demensia. Yang derepente mankonfotme i taotao, gof måsakit, pat mappot mapagong, ågang i setbision mediku gi lugåt-mu ensigidas.
Para tinilaika ni hinay-hinay, nota håfa un ripåra ya faisen i mediku-ña para konseho. Tuge’ håfa na lengguåhi ha usa, håfa ha ayuda kumuentos, yan kao mayek pat måsakit. Deskripsion este para kombetsasion, ti diagnosis. I giha-måmi put bisita gi mediku siña ha ayuda hao prepara finaisen.
Håfa siña hu sangåni i otro taotao ni umayuyuda?
Yan i inaprueban i taotao, na’guaha un kåttan nota para i taotao siha ni malago’-ña na u fanmañåonao. Siña ha lista i lengguåhi pat i dialektu ni malago’-ña para kumuentos yan tumaitai, palåbra yan nå’an ni familåt, yan håfa ha ayuda para u komprende i kombetsasion. Faisen kao guaha håyi malago’-ña na u gaige gi bisita pat gi nutisia put inadahi. Cha’-mu tuge’ pribådu na infotmasion ni ti nisisita para ayudo, ya sangåni i taotao håyi siña ha li’e’ i nota. I nota put lengguåhi ha ayuda i taotao siha para u matutuhon i kombetsasion mas kumofótabli; ti ha rimplåsa i intetpeti gi un mappot na kombetsasion put salåppe’.
Håfa siña hu cho’gue para hu suporta i disision-ña?
I lengguåhi påtti gi manera-ña i taotao muna’konekta, låo ti todo håyi gui’. Faisen put i rutina-ña, i nina’magof-ña, i malago’-ña tumaitai, yan i taotao siha ni malago’-ña na u fanmañåonao. Yang ha aprueba i taotao, tuge’ palåbra pat sinangan ni siña ayudo para otro ni umayuyuda ya esplika taimanu para u ma usa. Na’pribådu i nota ya usa ha’ håfa ni ha aprueba i taotao para u ma usa.
Cha’-mu fuetsas i taotao na u praktika, u intetpeti para otro, pat u pruba håfa ha komprende. Guaha na biåhi mas fácil un kombetsasion gi un lengguåhi, yan otro gi otro lengguåhi. I minagof, i pribidåt, yan i disision i taotao mas impottånti ki i sumåga ha’ gi un lengguåhi.
I konseho siha put komunikasion ha kubre i kumuentos mås simple, i inekungok, yan i ma usa litratu. Para ayudo gi planu despues di un diagnosis, atan fine’nena na håfa siha despues di un diagnosis demensia.
kuestion siha ni' ma'usa
Kao i demensia para u na'usa tåtte i taotao i fine'nena na lengguåhi-ña?
Guaha na biåhi, i taotao ni manggaige gi demensia siña ha tutuhon usa i lengguåhi ni finene'na na ha aprendi, låo ti para todu. I lengguåhi ni malago'-ña siña matulaika sigun i taotao, i asunto, yan i ha'åni. Faisen håfa na lengguåhi kumofótabli para guiya, en lugåt di un usa este para un husga i estao-ña.
Debi di hu usa i fine'nena na lengguåhi i taotao?
Faisen håfa na lengguåhi malago' usa på'go. Yang un tungo' i lengguåhi, usa palåbra siha ni familåt ya nå'i tiempo para u oppe. Yang ti un tungo', faisen kao malago' na u gaige un taotao ni konfiånsa ya dumodonggue dos lengguåhi gi un kombetsasion kada ha'åni.
Håfa bai hu cho'gue yang ti hu komprende håfa ilek-ña i taotao?
Såga måolek ya faisen kao siña ha na'annok, turo', pat usa otro na palåbra yang malago'. Siña ha ayuda un litratu, un kosas ni familåt, pat un siñåt. Cha'-mu eksamina pat fininge' na un komprende infotmasion impottånti put salåppe'.
Håfa siña hu cho'gue para hu prepara i bisita gi mediku?
Ågang i klinika åntes di i bisita, sangåni håfa na lengguåhi malago' usa i taotao, ya faisen håfa na opsion gi intetpeti guaha. Faisen i taotao håyi malago'-ña na u dålalak; siña dumechet i taotao ni umayuyuda sin nesesidåt na u kuentos gi lugåt-ña.
Kao påtti este gi demensia yang derepente ha tinilaika i lengguåhi?
I tinilaika gi lengguåhi ha' ti ha na'klåru i rason. Yang derepente mankonfotme i taotao pat derepente matulaika i manera-ña kumuentos, chule' ayuda mediku ensigidas en lugåt di un hasso na lina'la' ha' i demensia.
Fuente siha
Manma'a'agang ham para i organisasion yan i tinige' siha ni' ha dipende gi este na pahina. Kada unu ma chek annai ma na'fa'nu'i i pahina.
- How to communicate with a person with dementia · Alzheimer's Society
- Dementia and language · Alzheimer's Society
- Communication and Alzheimer's · Alzheimer's Association
- May an LEP person use a family member or friend as his or her interpreter? · U.S. Department of Health and Human Services
- Sudden confusion (delirium) · NHS