Assistèntzia

Agiudare a comunicare in prus lìnguas in sa demèntzia

Agiornadu Lettura de 5 minutosDae sa cuadrilla de Golden Moments · Comente iscrimus

Sa risposta curta

Pregonta cale lìngua bolet impreare sa persone. Unas cantas persones multilingues chi bivent cun demèntzia podent impreare una lìngua imparada in antis, ma custu mudat dae una persone a s’àtera. Imprea faeddos e gestos familiares, e pregonta a sos servìtzios sanitàrios ite agiudu cun s’interpretatzione b’est pro sos apuntamentos.

  • Pregonta cale lìngua est prus còmoda pro custa cunversatzione; no ddu dès presupònner.
  • Unas cantas persones podent impreare una lìngua imparada in antis, ma custu no acontessit a totus e no mustrat s’istàgiu de una persone.
  • Imprea faeddos familiares, lassa prus tempus e agiuda sa comunicatzione cun immàgines o gestos.
  • Pro sos apuntamentos sanitàrios, cuntata a su fornidore prima e pregonta·li ite agiudu cun s’interpretatzione b’est.
  • Unu cambiamentu improvisu in sa comunicatzione cun cunfusione tenet bisòngiu de atentzione mèdica.
In custa pàgina (6 sezziones)
  1. Cale lìngua depo impreare?
  2. Ite podet agiudare in una cunversatzione de cada die?
  3. E si no faeddo sa lìngua chi preferit sa persone?
  4. Cando depo chircare cussìgiu mèdicu?
  5. Ite potzo nàrrere a àteras persones chi agiudant?
  6. Comente potzo suportare sas isseberas de sa persone?

Sas persones chi faeddant prus de una lìngua podent comunicare in manera diferente cando sa demèntzia mudat sa manera de agatare faeddos o de cumprèndere. Unas cantas persones cumintzant a impreare una lìngua imparada in antis; àteras no. Su primu passu prus ùtile est de preguntare cale lìngua est còmoda como, e a pustis sighire su chi preferit sa persone.

S’Alzheimer’s Society narat chi sas preferèntzias linguìsticas podent mudare e cussìgiat de impreare sa lìngua chi sa persone impreat de sòlitu. S’Alzheimer’s Association fintzas elencat su torrare a una lìngua nativa comente unu cambiamentu possìbile in sa comunicatzione. Custos cambiamentos no acontessint a totus e no indicant s’istàgiu de una persone.

Cale lìngua depo impreare?

Pregonta a sa persone cale lìngua bolet impreare pro custa cunversatzione. Sa preferèntzia sua podet mudare segundu s’argumentu, su logu o s’ora de sa die. Si cambiat lìngua, no ddu cunsìderes comente una proa e no insistas pro chi sighat in sa lìngua chi cumprendes tue.

Si faeddas sa lìngua chi preferit, imprea faeddos familiares e lassa·li tempus pro rispòndere. Si connosches isceti pagos faeddos, sias onestu o onesta e imprea fintzas gestos, ogetos o immàgines. Sa ghia de s’Alzheimer’s Society subra de sa lìngua narat chi s’abilidade linguìstica podet mudare dae una die a s’àtera e podet èssere influentzada dae istancheza, dolore o maladia.

Ite podet agiudare in una cunversatzione de cada die?

Tene in contu sos cussìgios generales pro comunicare, e annanghe·bi s’agiudu chi s’acordat cun sa lìngua de sa persone:

  • Imprea faeddos e nòmines familiares. Pregonta a sa persone o a calicunu de fidùtzia sua cales faeddos impreat pro ogetos de cada die, familiares e rutinas.
  • Mustra e fintzas nara. Sinnala una tzìchera, mustra duas isseberas, o imprea un’immàgine o un’ogetu familiare. Unu gestu podet agiudare cando est difìtzile a agatare su faeddu giustu.
  • Iseta. Lassa a sa persone tempus pro ascurtare e rispòndere. No acabbes cada frase pro issa e no repitas sa pregunta in prus lìnguas a su matessi tempus.
  • Mantene un’idea a sa borta. Una ispieghitzione longa podet èssere difìtzile in cale si siat lìngua. Imprea una frase curtza, faghe una pausa, e a pustis mira si bolet àteras informatziones.
  • Controlla s’àudu e sa vista. Ulleras, aparitzos acùsticos, una bona lughe e un’ambiente trancuillu podent fàghere sa lìngua prus fàtzile de sighire.

Si sa persone preferit a lèghere, pregonta·li si sas informatziones iscritas importantes bi sunt in sa lìngua sua. No ti fides de una tradutzione automàtica pro una detzisione mèdica, unu cunsensu o istrutziones pro meighinas; cunfirma sas informatziones importantes cun su fornidore de cura.

E si no faeddo sa lìngua chi preferit sa persone?

Pregonta·li si bolet chi un’amigu o unu parente bilingue de fidùtzia s’unat a una cunversatzione de rutina. No dès pensare chi sa persone bolet chi calicun’àteru interpretet pro issa; podet preferire gestos, immàgines o un’àtera lìngua chi cumpartzint.

Pro un’apuntamentu mèdicu o un’àtera chistione chi tenet bisòngiu de informatziones pretzisas, tzèria a sa clìnica o a su servìtziu de cura in antis. Nara·lis cale est sa lìngua preferida de sa persone e pregonta·lis ite agiudu cun s’interpretatzione b’est. Su Dipartimentu de Salude e Servìtzios Umanos de sos Istados Unidos ispieghit chi familiares e amigos podent no èssere in gradu de interpretare in manera pretzisa informatziones mèdicas importantes; su servìtziu podet ispieghere sas optziones suas e sos rechisitos locales. Sa persone podet isseberare si una persone de suportu dd’acumpàngiat, in su mentres chi su fornidore organizat cale si siat agiudu linguìsticu netzessàriu.

Durante sa visita, faedda deretu a sa persone e lassa tempus a s’intèrprete pro faeddare. Controlla chi sa persone apat cumpresu sa pregunta e chi tèngiat s’otzàsiu de rispòndere cun sas paràulas suas. Si ses tue a dda suportare, annanghe cuntestu isceti si dda cheret issa.

Cando depo chircare cussìgiu mèdicu?

Sas dificultades cun sa lìngua podent mudare cun su tempus, ma unu cambiamentu improvisu est cosa diferente. Su NHS cussìgiat de chircare agiudu mèdicu immediatu cando una persone si cunfundet de repente. No pensare chi una pèrdida improvisa de sa comunicatzione siat unu passu normale de sa demèntzia. Si sa persone si cunfundet de repente, si sentit male meda o est difìtzile a dda ischertare, cuntata sos servìtzios mèdicos de urghèntzia locales.

Pro cambiamentos lentos, annota su chi notas e pedi cussìgiu a su mèdicu o a sa mèdiga de sa persone. Registra cale lìngua fiat impreende, ite l’at agiudada a comunicare e si fiat istanca o mala. Custa est una descritzione pro una cunversatzione, no una diagnòsi. Sa nostra ghia pro sa visita mèdica ti podet agiudare a preparare sas preguntas.

Ite potzo nàrrere a àteras persones chi agiudant?

Cun s’acordu de sa persone, mantene una nota curtza pro sas persones chi issa bolet chi siant impinnadas. Bi podet èssere sa lìngua o su dialetu chi preferit pro faeddare e lèghere, faeddos o nòmines familiares, e ite l’agiudat a sighire una cunversatzione. Pregonta·li si bolet chi calicuna persone ispetzìfica siat incluida in sos apuntamentos o in sos agiornamentos de cura. Èvita de registrare detàllios privados chi no serbint pro su suportu, e nara a sa persone chie podet bìdere sa nota. Una nota subra de sa lìngua agiudat sas persones a cumintzare una cunversatzione cun prus comodidade; no sostituit un’intèrprete pro una chistione mèdica cumplessa.

Comente potzo suportare sas isseberas de sa persone?

Sa lìngua est parte de comente una persone si connètet cun sos àteros, ma no est totu su chi issa est. Pregonta·li de sas rutinas suas, de sos interessos, de sas preferèntzias de letura e de sas persones chi bolet tènnere impinnadas. Si sa persone est de acordu, iscrie faeddos o frases ùtiles pro àteras persones chi dda suportant e ispiega comente ddos impreare. Mantene sas notas privadas e cumpartzi isceti su chi sa persone at atzetadu de cumpartzire.

No insistas pro chi sa persone si eserzitet, tradutat pro àteros o dimostret ite chi cumprendet. Unas cantas cunversatziones podent èssere prus fàtziles in una lìngua e àteras in un’àtera. Sa comodidade, sa riservadesa e s’issebera de sa persone contant prus de si sighire semper una lìngua ebbia.

Sos nostros cussìgios pro sa comunicatzione tratant de comente faeddare in manera simpre, ascurtare e impreare immàgines. Pro agiudu a si organizare a pustis de una diagnòsi de demèntzia, leghe primos passos a pustis de una diagnòsi de demèntzia.

Dimandas comunas

Sa demèntzia at a fàghere torrare una persone a impreare sa prima lìngua sua?

Unas cantas persones chi bivent cun demèntzia podent cumintzare a impreare una lìngua imparada in antis, àteras no. Sas preferèntzias linguìsticas podent mudare segundu sa persone, s’argumentu e sa die. Pregonta cale lìngua est còmoda imbetzes de dda impreare pro giudicare s’istàgiu de una persone.

Depo faeddare sa prima lìngua de sa persone?

Pregonta·li cale lìngua bolet impreare como. Si dda cumpartzides, imprea faeddos familiares e lassa·li tempus pro rispòndere. Si no dda connosches, pregonta·li si bolet chi una persone bilingue de fidùtzia s’unat a una cunversatzione de cada die.

E si no cumprendo su chi narat sa persone?

Abarra calmu o calma e pregonta·li de mustrare, sinnare o impreare un’àteru faeddu si bolet. Un’immàgine, un’ogetu familiare o unu gestu podent agiudare. No dda pòngias a sa proa e no finjas de cumprèndere informatziones sanitàrias importantes.

Comente mi potzo preparare pro un’apuntamentu mèdicu?

Cuntata a sa clìnica in antis de sa visita, nara·lis cale lìngua preferit sa persone e pregonta·lis ite optziones de interpretatzione bi sunt. Pregonta a sa persone chie bolet chi dd’acumpànget; una persone de suportu podet èssere presente chene faeddare pro issa.

Unu cambiamentu improvisu de lìngua faghet parte de sa demèntzia?

Unu cambiamentu de lìngua ebbia no ispiegat sa causa sua. Si sa persone si cunfundet de repente o sa comunicatzione sua mudat in manera improvisa, chirca agiudu mèdicu immediatu imbetzes de pensare chi siat un’avantzamentu de sa demèntzia.

Fontes

Ligamus sas organizatziones e sos istudios subra sos cales si fundat custa pàgina. Ognunu est istadu revisadu cando est istada agiornada sa pàgina.

  1. How to communicate with a person with dementia · Alzheimer's Society
  2. Dementia and language · Alzheimer's Society
  3. Communication and Alzheimer's · Alzheimer's Association
  4. May an LEP person use a family member or friend as his or her interpreter? · U.S. Department of Health and Human Services
  5. Sudden confusion (delirium) · NHS

Pronta pro unu giogu tranquillu?

Immàgines mannas, nen cronòmetru, nen punteggiu e nudda de registrare. Gioga a pare in su navigadore.

Pigade custos giogos cun bois

S'aplicatzione gratuita Golden Moments pro iPhone, iPad e Android: tessedos mannos de immàgines, giogos cun fotos de sa familia e paccos de immàgines chi funzionant chene Wi‑Fi. Nen contu, nen publicidade, nen cronòmetru o punteggiu.