Сёрнитӧмын отсӧг уна кывъяса мортлы

Мортъяс, кодъяс сёрнитӧны унджык ӧти кывйын, вермасны мӧд ногӧн йитчыны мукӧдъяскӧд, кор деменция вежӧ кывъяс аддзӧм либӧ гӧгӧрвоӧм. Мукӧд йӧз заводитӧны вӧдитчыны сійӧ кывӧн, кодӧс найӧ водзджык велӧдчисны; мукӧдыс — оз. Медбур отсӧгсян медводдза крок — юавны, кутшӧм кыв ӧні сылы удобнӧй, да сы бӧрын вӧдитчыны мортлӧн кӧсйӧм серти.

Alzheimer’s Society висьталӧ, мый кыв бӧрйӧм вермас вежсьыны, да сійӧ вӧзйӧ вӧдитчыны сійӧ кывӧн, кодӧн морт пырджык сёрнитӧ. Alzheimer’s Association сідзжӧ индалӧ ас кыв вылӧ бергӧдчӧмсӧ кыдз сёрнитӧмын вермана вежсьӧмӧн. Тайӧ вежсьӧмъяс оз ло ставӧнкӧд да оз висьтавны мортлӧн статус йылысь.

Кутшӧм кывйын ковмас сёрнитны?

Юавӧй мортсянь, кутшӧм кывйын сійӧ кӧсъяс сёрнитны тайӧ кадӧ. Сылӧн кӧсйӧм вермас вежсьыны тема серти, вӧчӧм места серти либӧ лун кад серти. Сійӧ кӧ вежӧ кывсӧ, оз ков видлыны тайӧс кыдз экзамен либӧ вына пондывлыны, мед сійӧ сёрнитіс сӧмын тіянлы гӧгӧрвоана кывйын.

Ті кӧ сёрнитанныд сійӧ кывйын, кодӧс морт бӧрйис, вӧдитчӧй тӧдса кывъясӧн да сетӧй сылы кад вочавидзны. Ті кӧ тӧданныд сӧмын кынымкӧ кыв, честнӧя висьталӧй тайӧ йылысь да вӧдитчӧй паныдассимъясӧн, вещъясӧн либӧ серпасъясӧн. Alzheimer’s Society-лӧн кыв йылысь инструкцияын висьталӧма, мый кыв вӧдитӧм вермас лун мӧд лун кежлӧ вежсьыны, сійӧ вылӧ вермасны вайӧдны мудзӧм, дой либӧ висьӧм.

Мый вермас отсавны быдлунъя сёрнитӧмын?

Видзӧдлӧй сёрнитӧмын пырся отсӧгъяс йылысь, да содтӧй сійӧ, мый лӧсялӧ мортлы:

• Вӧдитчӧй тӧдса кывъясӧн да нимъясӧн. Юавӧй мортсянь либӧ сылы эскысьны вермана мортсянь, кутшӧм кывъясӧн найӧ шуӧны быдлунъя вещъяс, семьяын йӧз да пырся олан йылысь.
• Петкӧдлӧй сёрнитӧм дорысь. Индышта чашка вылӧ, сет кык бӧрйӧм либӧ петкӧдлы тӧдса серпас либӧ вещ. Паныдассим вермас отсавны, кор колана кывсӧ абу кокни аддзыны.
• Виччысьӧй. Сетӧй мортлы кад кывзыны да вочавидзны. Оз ков помавны став сёрникузяыс либӧ вились юавны ӧти юалӧмсӧ некымын кывйын ӧткадӧ.
• Видзӧдлӧй ӧти мӧвп вылӧ ӧткадӧ. Кузь висьталӧм вермас сьӧкыд лоны кӧть кутшӧм кывйын. Вӧдитчӧй дженьыд сёрникузяӧн, видзчысьӧй, сы бӧрын видлӧй, кӧсъяс-ӧ сійӧ унджык кывзыны.
• Видзӧдлӧй кывзӧм да синмӧн аддзӧм. Очки, кывзӧм отсӧгъяс, бур югӧр да лӧнь вӧчӧм места вермасны отсавны кыв гӧгӧрвоӧмлы.

Мортлы кӧ удобнӧй лыддьыны, юавӧй, позьӧ-ӧ босьтны колана гижӧд юӧрсӧ сылы удобнӧй кывйын. Оз ков надеитчыны аслыспӧлӧс вуджӧдӧм вылӧ медичӧ шешеннё, согласие либӧ лекарство йылысь тшӧктӧдӧм дырйи; колана юӧрсӧ эскӧдӧй медичӧ отсӧг сетан учреждениеӧн.

Мый вӧчны, ме кӧ ог сёрнитӧй мортлы удобнӧй кывйын?

Юавӧй, кӧсъяс-ӧ сійӧ, мед сылӧн быдлунъя сёрнитӧмӧ пырис эскысьны вермана ёрт либӧ родич, коді тӧдӧ кык кыв. Оз ков думайтны, мый мортлы ковмас мӧд морт, коді вуджӧдас сылы; сійӧ вермас бӧрйыны паныдассимъяс, серпасъяс либӧ мӧд кыв, кодӧн найӧ кыкнаныс вермасны гӧгӧрвоны.

Медичӧ визит либӧ мӧд сёрнитӧм дырйи, кӧні колӧ стӧч юӧр, водзвыв йитчӧй поликлиникаӧн либӧ учреждениеӧн. Висьтавӧй, кутшӧм кыв мортлы удобнӧй, да юавӧй, кутшӧм сёрнитӧм вуджӧдысь отсӧг позьӧ босьтны. U.S. Department of Health and Human Services висьталӧ, мый родичъяс да ёртъяс вермасны оз вермыны стӧча вуджӧдны важ медичӧ юӧрсӧ; учреждение вермас висьтавны аслас позянлунъяс да местасӧ тшӧктӧдӧмъяс йылысь. Морт вермас ас Decide бӧрйыны, мунӧ-ӧ сыкӧд отсалысь морт, а учреждение отсалӧ колана кыв кузя отсӧгӧн.

Визит дырйи сёрнитӧй водзвыв морткӧд да сетӧй кад сёрнитӧм вуджӧдысьлы висьтавны. Эскӧдӧй, мый морт гӧгӧрвоӧ юалӧмсӧ да сылы сетӧма позянлун вочавидзны ас кывъясӧн. Ті кӧ отсаланныд сійӧс, содтӧй юӧрсӧ сӧмын сы дырйи, кор сійӧ ачыс кӧсъяс.

Кор колӧ корны медичӧ отсӧг?

Сёрнитӧмын сьӧкыдлунъяс вермасны вежсьыны кадӧн, но дзик пыр вежсьӧм — мӧдтор. NHS вӧзйӧ ӧдйӧ корны медичӧ отсӧг, кор морт дзик пыр шуштӧмӧ. Оз ков думайтны, мый сёрнитӧм дзик пыр вошӧм — тайӧ сӧмын деменциялӧн торъя кадколаст. Морт кӧ дзик пыр шуштӧмис, вывті ёна висис либӧ сійӧс сьӧкыд вежны, йитчӧй местаса ӧдйӧ медичӧ отсӧг сетан службаӧн.

Кадӧн мунан вежсьӧмъяс йылысь гижӧй, мый ті казяланныд, да корӧй мортлӧн врачсянь сёрнитӧм. Гижӧй, кутшӧм кывйын сійӧ сёрнитіс, мый отсаліс сылы йитчыны, да мудзис-ӧ сійӧ либӧ вӧлі-ӧ висьысь. Тайӧ — сёрнитӧм вылӧ дасьтысьӧм, а абу диагноз. Миян врачӧн пырӧм йылысь отсӧг вермас отсавны юалӧмъяс дасьтыны.

Мый позьӧ висьтавны мукӧд отсалысьяслы?

Мортлӧн кӧсйӧмӧн позьӧ гижны дженьыд тӧдмӧдӧм сійӧ йӧзлы, кодъясӧс сійӧ кӧсъяс пыртны отсӧгӧ. Сэні позьӧ индыны кывсӧ либӧ диалектсӧ, кодӧн сылы удобнӧй сёрнитны да лыддьыны, тӧдса кывъяссӧ да нимъяссӧ, а сідзжӧ мый отсалӧ сылы гӧгӧрвоны сёрнитӧм. Юавӧй, кӧсъяс-ӧ сійӧ, мед кодкӧ торйа пырис визитъясӧ либӧ дӧзьӧритӧм йылысь сёрнитӧмъясӧ. Оз ков гижны ас йылысь юӧр, коді абу колана отсӧг вылӧ, да висьталӧй, коді вермас видзӧдлыны тайӧ гижӧдсӧ. Кыв йылысь гижӧд отсалӧ йӧзлы кокниаджык заводитны сёрнитӧм, но сійӧ оз вежны сёрнитӧм вуджӧдысьӧс сьӧкыд медичӧ сёрнитӧм дырйи.

Кыдзи отсавны мортлы бӧрйыны?

Кыв — тайӧ мортлы йитчӧмлӧн торъя пай, но сійӧ абу ставыс морт йылысь. Юавӧй сылӧн пырся олан, интересъяс, лыддьыны кӧсйӧм да йӧз йылысь, кодъясӧс сійӧ кӧсъяс пыртны. Морт кӧ согласитчӧ, гижӧй отсалысьяслы колана кывъяс либӧ сёрникузяяс да висьталӧй, кыдзи найӧн вӧдитчыны. Видзӧй гижӧдъяссӧ ас кежысь да юксьӧй сӧмын сійӧ юӧрӧн, мый морт сетіс позянлун юксьыны.

Оз ков вына пондывлыны, мед морт практикуйтіс, вуджӧдіс мукӧдъяслы либӧ петкӧдіс, мый сійӧ гӧгӧрвоӧ. Мукӧд сёрнитӧмъяс вермасны лоны кокниӧсь ӧти кывйын, мукӧдыс — мӧд кывйын. Мортлӧн удоблун, ас йылыс юӧр дорйӧм да бӧрйӧм сійӧ медся колана, а абу ӧти кыв бердӧ кольӧм.

Миян сёрнитӧм йылысь отсӧгъяс висьталӧны, кыдзи кокниа сёрнитны, кывзыны да вӧдитчыны серпасъясӧн. Деменция диагноза босьтӧм бӧрын планируйтӧм йылысь видзӧдлӧй медводдза крокъяс деменция диагноза босьтӧм бӧрын.