Tallafa wa sadarwa da harsuna da yawa

Mutanen da suke magana da harsuna fiye da ɗaya na iya sadarwa ta hanyoyi daban-daban yayin da cutar mantuwa ke canza yadda suke samun kalmomi ko fahimtar magana. Wasu mutane suna fara amfani da harshen da suka koya tun da farko; wasu kuma ba sa yin haka. Mataki na farko da zai fi taimakawa shi ne tambayar wane harshe ya fi wa mutumin daɗi yanzu, sannan ku bi yadda yake so.

Alzheimer’s Society ta ce zaɓin harshe na iya bambanta kuma ta ba da shawarar amfani da harshen da mutumin ya saba sadarwa da shi. Alzheimer’s Association kuma ta ambaci komawa ga harshen asali a matsayin ɗaya daga cikin canje-canjen sadarwa da za su iya faruwa. Waɗannan canje-canje ba sa faruwa ga kowa kuma ba sa nuna matakin da mutum yake a ciki.

Wane harshe ya kamata in yi amfani da shi?

Ku tambayi mutumin wane harshe yake so ya yi amfani da shi a wannan tattaunawar. Abin da ya fi so na iya canzawa dangane da batun da ake magana a kai, wurin da kuke, ko lokacin rana. Idan ya canza harshe, kada ku ɗauki hakan a matsayin gwaji ko ku tilasta masa ya ci gaba da harshen da ku ka fahimta.

Idan kuna magana da harshen da ya fi so, ku yi amfani da kalmomi da suka saba da su kuma ku ba shi lokaci ya amsa. Idan kalmomi kaɗan ne kawai kuka sani, ku faɗi gaskiya kuma ku yi amfani da alamun hannu, abubuwa, ko hotuna. Jagorar Alzheimer’s Society kan harshe ta nuna cewa iya magana da harshe na iya bambanta daga rana zuwa rana, kuma gajiya, ciwo, ko rashin lafiya na iya shafar sa.

Me zai iya taimakawa a tattaunawar yau da kullum?

Ku riƙe shawarwarin sadarwa na yau da kullum a zuciya, sannan ku ƙara tallafin da ya dace da harshen mutumin:

• Ku yi amfani da kalmomi da sunaye da suka saba. Ku tambayi mutumin ko wani da ya amince da shi waɗanne kalmomi suke amfani da su ga abubuwan yau da kullum, ’yan uwa, da abubuwan da suke yi a kullum.
• Ku nuna abin da kuke faɗa. Ku yi nuni zuwa kofin, ku nuna zaɓuɓɓuka biyu, ko ku yi amfani da hoto ko wani abu da ya saba da shi. Alamar hannu na iya taimakawa idan samun kalmar da ta dace yana da wuya.
• Ku jira. Ku ba mutumin lokaci ya saurara kuma ya amsa. Kada ku gama masa kowace jimla ko ku maimaita tambayar a harsuna da yawa a lokaci guda.
• Ku tsaya kan abu ɗaya a lokaci guda. Bayani mai tsawo na iya zama da wuya a kowane harshe. Ku yi amfani da gajeriyar jimla, ku ɗan tsaya, sannan ku ga ko yana son ƙarin bayani.
• Ku duba ji da gani. Tabarau, na’urorin taimakon ji, isasshen haske, da wuri mara hayaniya na iya sa bin harshe ya fi sauƙi.

Idan mutumin ya fi son karatu, ku tambaya ko ana samun muhimman bayanai a rubuce cikin harshensa. Kada ku dogara da fassarar na’ura ta atomatik wajen yanke shawarar lafiya, ba da izini, ko umarnin magani; ku tabbatar da muhimman bayanai tare da mai ba da kulawa.

Idan ban iya magana da harshen da mutumin ya fi so fa?

Ku tambaya ko yana so amintaccen aboki ko ɗan uwa mai magana da harsuna biyu ya shiga tattaunawar yau da kullum. Kada ku ɗauka cewa mutumin yana son wani ya yi masa fassara; yana iya fi son alamun hannu, hotuna, ko wani harshe da dukanku kuka fahimta.

Don alƙawarin likita ko wata tattaunawa da ke buƙatar cikakken bayani, ku kira asibiti ko sabis na kulawa tun kafin lokaci. Ku gaya musu harshen da mutumin ya fi so kuma ku tambayi irin taimakon fassara da ake da shi. Ma’aikatar Lafiya da Ayyukan Jama’a ta Amurka ta bayyana cewa ’yan uwa da abokai ba za su iya fassara muhimman bayanan lafiya daidai koyaushe ba; sabis ɗin na iya bayyana zaɓuɓɓukansa da buƙatun yankin. Mutumin na iya zaɓar ko yana son mai tallafawa ya raka shi, yayin da mai ba da sabis ke shirya taimakon harshe da ake buƙata.

A yayin ziyarar, ku yi magana da mutumin kai tsaye kuma ku ba da lokaci ga mai fassara ya yi magana. Ku tabbatar cewa mutumin ya fahimci tambayar kuma yana da damar amsawa da kalmominsa. Idan kuna tallafa masa, ku ƙara bayani ne kawai idan yana so.

Yaushe ya kamata in nemi shawarar likita?

Matsalolin harshe na iya canzawa a kan lokaci, amma canji na bazata abu ne daban. NHS ta ba da shawarar a nemi taimakon likita nan da nan idan wani ya ruɗe ba zato ba tsammani. Kada ku ɗauka cewa rashin iya sadarwa na bazata wani ɓangare ne kawai na cutar mantuwa. Idan mutumin ya ruɗe ba zato ba tsammani, ya ji rashin lafiya sosai, ko ya yi wuya a tashe shi, ku tuntubi sabis na gaggawar lafiya na yankinku.

Ga canje-canje da suke faruwa a hankali, ku lura da abin da kuka gani kuma ku nemi shawarar likitan mutumin. Ku rubuta wane harshe yake amfani da shi, abin da ya taimaka masa wajen sadarwa, da kuma ko yana gajiya ko rashin lafiya. Wannan bayanin tattaunawa ne, ba ganewar asali ba. Jagorarmu kan ziyarar likita na iya taimaka muku wajen shirya tambayoyi.

Me zan iya gaya wa sauran masu taimakawa?

Da yardar mutumin, ku ajiye taƙaitaccen bayani ga mutanen da yake son su kasance cikin lamarin. Wannan bayanin na iya haɗa da harshen ko karin harshen da ya fi so wajen magana da karatu, kalmomi ko sunaye da suka saba da shi, da abin da ke taimaka masa wajen bin tattaunawa. Ku tambaya ko yana son a haɗa wani mutum na musamman a alƙawura ko sabbin bayanan kulawa. Ku guji rubuta bayanan sirri da ba a buƙata don tallafi, kuma ku gaya wa mutumin waɗanda za su iya ganin bayanin. Bayanin harshe na taimakawa mutane su fara tattaunawa cikin kwanciyar hankali; ba ya maye gurbin mai fassara a tattaunawar lafiya mai rikitarwa.

Ta yaya zan tallafa wa zaɓin mutumin?

Harshe wani ɓangare ne na yadda mutum ke sadarwa, amma ba shi ne duk abin da ya zama shi ba. Ku tambaya game da abubuwan da yake yi a kullum, abubuwan da yake sha’awa, abin da ya fi son karantawa, da mutanen da yake son su shiga cikin al’amuransa. Idan mutumin ya yarda, ku rubuta kalmomi ko jimloli masu amfani ga sauran masu tallafawa kuma ku bayyana yadda za a yi amfani da su. Ku kiyaye bayanan a sirrance kuma ku raba abin da mutumin ya yarda a raba kawai.

Kada ku tilasta wa mutumin ya yi atisaye, ya yi wa wasu fassara, ko ya nuna abin da ya fahimta. Wasu tattaunawa na iya zama da sauƙi a wani harshe, wasu kuma a wani. Jin daɗin mutumin, sirrinsa, da zaɓinsa sun fi muhimmanci fiye da bin harshe ɗaya kawai.

Shawarwarinmu kan sadarwa sun haɗa da yin magana a sauƙaƙe, sauraro, da amfani da hotuna. Don taimako wajen tsarawa bayan an gano cutar, ku duba matakan farko bayan gano cutar mantuwa.