Mmuae tiawa no
Golden Moments de dementia nnwuma a wobɛtumi abɔ ntadeɛ ankasa bi ma wo: asɛm ahwehwɛ kɛse, nkɔsoɔ mfonini, nkitahodie kaadi ne mfonini bingo kaadi. Bue saa agyinabea biara a ɛwɔ so na fa ne **Print** bɔtane no. Bɔ nkyerɛwde kɛse, a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ wɔ kɔkɔɔ paper so, na da adwuma biako so wɔ krataa biara so. Sɛ wopɛ sɛ wosan de krataa no di dwuma a, fa sɛ ɛbɛyɛ den. Krataa a wayɛ wɔ fie, te sɛ abrabɔ nkyerɛkyerɛ anaa adwuma a wɔde bɛyɛ da, nso boa.
- Yɛn nnwuma a wɔbɔ ntadeɛ no yɛ fri: Word Search, Coloring, Conversation Cards ne Picture Bingo. Agyinabea biara wɔ **Print** bɔtane.
- Bɔ nkyerɛwde kɛse, a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ, na wɔn ne krataa no mu nyɛ den; da adwuma biako so wɔ krataa biara so.
- Krataa a ɛyɛ den anaa card stock yɛ mmerɛw sɛ wobɛkyere no, na ɛnnyae a wɔmfa nnwinn. Fa laminate to krataa no na wobɛtumi asan de dry-erase ntoma adi dwuma.
- Krataa a wayɛ wɔ fie, te sɛ abrabɔ krataa, da nhyehyɛe anaa nkyerɛwde a wɔde ahyɛ mpono so, yɛ mmerɛw na ɛboa.
- Krataa a wɔabɔ ntadeɛ yɛ kyerɛ no, ɛnyɛ adesua. Sɛ wodi ɛkyɛn anaa wɔammfa nni so a, ɛyɛ.
Wɔ kratafa yi so (5 afã horow) .
Nnwuma a ɛyɛ mfɛfo paa no ebia ne pampa ne peni a wode bɛto aduaban so. Krataa nhia tɔ nkɔ, password nhia, na screen nhia. Ɛyɛ mmerɛw sɛ wobɛfa kɔ nkyɛkyɛre anaa nhyiam mu. Saa krataa yi kyerɛ yɛn saa agyinabea yi so dementia nnwuma a wɔbɔ ntadeɛ, sɛnea wobɛbɔ ma ɛnyɛ den ma wohu na wɔakyere no, ne nhyehyɛe bi a wɔabɔ fie a ɛboa mmusuakuw ne nnipa a wɔyɛ adwuma wɔ adwumapɔn.
Dementia nnwuma a wobɛtumi abɔ ntadeɛ ankasa bɛn na yɛwɔ?
Yɛwɔ nnwuma anan a wɔbɔ ntadeɛ a yɛma fri. Bue saa agyinabea yi biara na fa Print bɔtane no so, wobɛnya krataa a ɛboa sɛ wobɛbɔ.
| Krataa | Ɛyɛ dɛn | Ɛboa ma |
|---|---|---|
| Word Search | Asɛm ahwehwɛ a nkyerɛwde kɛse, nsɛm no wɔ kwan a ɛkɔ ɛnam ne ɛfa ase nko so | Bere a ɛyɛ mmerɛ wɔ peni ho; obi a ɔpɛ nnwuma a ɛfa mfonini ho |
| Coloring | Nkɔsoɔ mfonini a wobɛbɔ anaa wobɛkɔsoɔ wɔ screen so | Bere a wɔyɛ nnwuma a ɛboa ma ɔdi ahoɔfɛ; ɛnam ɔkwan biara so |
| Conversation Cards | Mfonini kaadi a ɛwɔ nsɛm a ɛmma nkitahodie bɛba, a wɔakyerɛ sɛ ɛnyɛ mmisa | Nkyɛkyɛre, frɛ, abusuafo di anɔpa, ne nkitahodie a wɔde ahyɛ mpaebɔ so |
| Picture Bingo | Bingo kaadi a mfonini wɔ hɔ wɔ nɔma no baabi, ne caller a ɛwɔ screen so | Fie a wɔboa nnipa, adwumapɔn a ɛboa nnipa, abusuafo nhyiam |
Asɛm ahwehwɛ a nkyerɛwde kɛse
Word Search no de nkyerɛwde kɛse, na ɛma nsɛm no wɔ kwan a ɛkɔ ɛnam ne ɛfa ase nko so, a ɛnni nkɔnsɛm a ɛnyɛ tɛkrɛma anaa nsɛm a wɔka mu nko ara. Yɛ adwuma no ne obi pɛ: obi kenkan nsɛm no mu baabi, na obi foforo hwehwɛ. Sɛ ɛyɛ den sɛ wobɛhwehwɛ nsɛm no a, sɔ nsɛm biara mfirihyɛ wɔ hɔ kɔ ne nsɛm no sɛ dadaa, anaa kenkan nsɛm no mu nkyerɛ no na mmom ka ho asɛm.
Nkɔsoɔ mfonini
Wobɛtumi abɔ Coloring mfonini ma marker anaa colored pencil, anaa wobɛkɔsoɔ wɔ tablet so denam langa a wɔde bɛgu so na ɛnna ɛfa mfonini no ankasa. Sɛ wɔbɔ krataa no a, de marker a ɛyɛ kɛse ne langa kakra de ma no bere biara. Hwɛ yɛn nnwuma a wɔyɛ ne nsa ho guide ma nkɔsoɔ a ɛyɛ adult ne ahomegyebɔ.
Nkitahodie kaadi
Conversation Cards de mfonini a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ ne nsɛm a ɛbue ano ka ho, te sɛ “Ka me ho asɛm…” anaa “Wuhu dɛn?”. Wɔakyerɛw sɛ ɛyɛ nkitahodie a ɛbue ano, na ɛnyɛ mmisa. Bɔ kaadi no mu, twa mu, na de kakra kɔ adane ho a wɔde bɛkɔ nkyɛkyɛre anaa de kɔ fon ho frɛ. Ɛyɛ mmerɛw nso wɔ nkaeɛ nhyiam mu.
Picture bingo kaadi
Picture Bingo kaadi de mfonini mmom de nɔma. Bɔ kaadi biako ma obiara, na fa caller a ɛwɔ laptop, TV anaa projector so di dwuma. Yɛkyerɛ sɛ wofrɛ nsɛm kɔsi bere a obiara kaadi ahyɛ ma, sɛnea obiara remfa nni so. Hwɛ nnipakuw nnwuma a wɔyɛ adwumapɔn mu ma sɛnea wobɛhyehyɛ nhyiam no.
Ɛdeɛn na mɛbɔ nnwuma ma ɛnyɛ den sɛ wɔde bedi dwuma?
Nsakrae kakra wɔ sɛnea wobɔ krataa no mu ma ɛyɛ mmerɛw.
Ma ɛnyɛ den sɛ wɔhu
- Nkyerɛwde kɛse a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ. Fa nkyerɛwde kɛse a ɛbɛyɛ krataa no so yie. Twe tintin a ɛyɛ nwoma sɛ nkaeɛ mfɛfo.
- Tintin a ɛda so kɔ mmɔfra. Tintin a ɛyɛ tuntum wɔ fitaa anaa ɔpɔnkɔ paper so. Mma nkyerɛwde a ɛyɛ fitaa anaa wɔde tintin fitaa anaa kɔkɔɔ bɔ sɛ ɔsɛnkyerɛnne.
- Matte paper ma ahoɔhare a ɛwɔ hann kɛse ase nnyɛ den.
- Hwɛ ahunu ahwɛ ne nneɛma a ɛma ɔhu. Alzheimer’s Association kyerɛ sɛ ahuhu ne ntease a ɛnyɛ yie ka ɛyɛ den ma nkɔmhyɛ, na wɔka sɛ wɔmfa nhwɛ ahunu ne ntease no. Hann a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ nso boa.
Ma ɛnyɛ den sɛ wɔkyere
- Paper a ɛyɛ den anaa card stock ma krataa no ntɔ, ɛyɛ mmerɛw sɛ wɔkyere, na ɛtumi tena ase wɔ bere bebree mu.
- Clipboard anaa non-slip mat ma krataa no nntu.
- Marker a ɛyɛ kɛse anaa pencil a ɛyɛ kɛse yɛ mmerɛw sɛ wɔkyere sen peni a ɛyɛ kakra.
Ma ɛyɛ mmerɛw sɛ wɔde bedi dwuma bio
- Laminate krataa anaa fa wɔ sheet protector a ɛyɛ tuntum mu. Fa dry-erase ntoma di dwuma wɔ asɛm ahwehwɛ ne bingo kaadi so, na wɔapɔ ntoma no bere a wɔaqua.
- Fa matte pouch sɛ ahoɔhare yɛ haw, na fa kasa tew laminate kaadi ano de sɛnkyerɛ, ma ɛnyɛ den sɛ wɔde di dwuma.
- Kora krataa a ɛyɛ wo dɔ mu, ma ɛnyɛ sɛ wobɛbɔ krataa koro bio ne koro bio.
Ma ɛnyɛ den
- Adwuma biako wɔ krataa biara so. Asɛm ahwehwɛ biako anaa mfonini biako, na ɛnyɛ nnwuma pii a wɔabɔ abɛn ne ho wɔ krataa biako so.
- Nsɛm a ɛwɔ krataa no so kɛse. Krataa a nsɛm pii wɔ so bɛyɛ den ma obi.
- Nkyerɛkyerɛ a ɛyɛ den nni hɔ, sɛ ɛtumi yɛ saa. Ma obi hu nea ɔsɛ sɛ ɔyɛ no kyerɛ no.
- Tew krataa. Sɛ krataa a ɛyɛ nyinaa yɛ den a, tew mu kakra anaa pae so na nsɛm kakra nko na ɛda ase.
Nnwuma foforo a ɛboa a wobɛtumi ayɛ fie
Ɛnyɛ krataa biara a ɛboa no yɛ nnwuma. Nea edidi ni yɛ ɛyɛ mmerɛw sɛ wɔde word processor ne printer bɔ.
Krataa a ɛka wo ho asɛm
Krataa biako a ɛka ɔbɔfra ho asɛm: ne mfonini, din a ɔpɛ sɛ wɔfrɛ no, baabi a ɔfiri, ne adwuma, abusuafo, nnuane a ɔpɛ, nnwom ne nneɛma a ɛma ɔdi ahoɔfɛ anaa a ɛma ɔnyɛ komm. Dementia Australia kyerɛ sɛ wɔnyɛ memory book a ɛka obi asetena, nea ɔpɛ, ne abusuafo a ɛho hia, ma ɛboa nkɔmhyɛfo ne obi a ɔboa no, ne ma nkitahodie nso bɛba.
Ɛho hia paa wɔ ayaresabea ne baabi foforo a wɔhyehyɛ ma nnipa a wɔboa ne ho. NIA kyerɛ sɛ wɔmma ayaresabea adwumayɛfo krataa a ɛka obi ho asɛm, a ɛka obi nhyehyɛe, din a ɔpɛ sɛ wɔfrɛ no, nea ɔpɛ ne nea ɔmpɛ, nneɛma a ebia bɛma ɔyɛ komm, ne nsɛnkyerɛnne a ɛkyerɛ sɛ ɔyɛ yaw a ɔnkasa.
Da nhyehyɛe
Da nhyehyɛe a ɛyɛ kɛse ne mmerɛw, a ɛwɔ bere, nsɛm kakra ne mfonini kakra ma da no mu kyerɛ: anɔpa di, nantew, anɔpa di, da, nnwom, anwansɛ di. Alzheimer’s Association daily care plan kyerɛ sɛ wohyehyɛ da no sɛnea ɛbɛyɛ ma ɔbɔfra no ɛye, sɛ ɔsɔre ne ɔda ne ɔsɔre bere bi, ne ɔmmɔden a ɛyɛ ne tirimu ne ɔdi a ɛka ho. Fa no bɛda baabi a ɛyɛ mmerɛw sɛ wobɛhwɛ, sɛ nʼadaka so, na ma ɛnyɛ nea wɔrenyin. Hwɛ yɛn da nhyehyɛe guide ma nsɛm a ɛboro saa.
Mfonini a ɛwɔ dan ne kuw mu ho nkyerɛwde
NIA kyerɛ sɛ wɔde nkyerɛwde a ɛyɛ mfonini kɛse anaa mfonini a ɛyɛ tuntum kyerɛ dan a ɛwɔ asuo, ɔdan ne aduane. Ɛno ara nso yɛ adwuma wɔ nkuw ne kabini ho: mfonini a ɛkyerɛ ntama wɔ ntama kuw so, nkyene wɔ nkyene kabini so. Bɔ, laminate na fa tape ta so.
Nneɛma a wɔbɛkyekye
Bɔ mfonini a ɛfiri nkyekyɛmu mmienu a ɛyɛ mfɛfo, te sɛ aduane ne nnua, anaa nnwinnade ne aduane a wɔde di dwuma, paper a ɛyɛ den so. Kyekye bɛyɛ nkyekyɛmu, na ɛnna nyinaa de ko agorɔ mmienu mu. Krataa a ɛwɔ kɔmputa so no yɛ Sort Together.
Nnwom nsɛm krataa
Bɔ nnwom a wopɛ no nsɛm wɔ nkyerɛwde kɛse kɛse so ma nnwom ka. Obiara a ɔnkenkan bebree nso betumi apɛ sɛ ɔkɔ krataa no so.
Abusuafo mfonini krataa
Krataa biako a ɛwɔ abusuafo mfonini nnan anaa anum a ɛyɛ kɛse, na din a ɛwɔ ase biara wɔ hɔ. Ɛbɛtumi atena agorɔ so ma obiara nfa nkɔka ho asɛm. Din no boa ma ɔhyɛfo ne adwumayɛfo nnyɛ nkitahodie mu, na obiara remmisa sɛ “Hena ni?”
Aduane nhyehyɛe krataa
Bɔ aduane a wɔfa bere a ɛkɔ so no nhyehyɛe a ɛyɛ kɛse. Fa so wɔ aduane so, anaa ka nkitahodie a ɛfa aduane a wɔdidi no bere a atwa so.
Ɛdeɛn na mɛma nnwuma a wɔbɔ ntadeɛ no ansɛ sɛ ɛyɛ adesua?
Ka sɛ ɛyɛ biribi a wobɛkyekye, na ɛnyɛ sɛ ɛyɛ ɔsɔhwɛ.
- Fa ho ntena ase na fi ase wo ho. “Me ne asɛm ahwehwɛ yi reyɛ. Wopɛ sɛ yɛboa me ahwehwɛ ‘turo’?”
- Yɛ adwuma bom. Fa bere ma obiara, anaa obi biara hwehwɛ na obi foforo ka ho.
- Nka sɛ ɔteɛ anaa ɔnteɛ. Alzheimer’s Association nnwuma a wɔyɛ fie gyidi ma yɛhwɛ nea ɛreba mu, ɛnyɛ nea ɛba awiei, ne ahoɔfɛ, ɛnyɛ nkonimdi.
- Ma nsɛnnennen ne nkaeɛ nka hɔ. Saa guide kyerɛ sɛ wɔde nkaeɛ, mfonini nkoraa anaa magazine a wɔakɔ akyire wɔ baabi a ɛyɛ mmerɛw sɛ wobɛnya, sɛnea krataa a wɔabɔ ntadeɛ ne mfonini krataa nso betumi ayɛ wɔ abɔdeɛ ntama so.
- Gyae bere biara a wopɛ. Nkɔsoɔ krataa fã yɛ anwummere a ɛyɛ. Sɛ wɔde krataa no sie na wɔnom tii a, nso ɛyɛ.
Hwehwɛ nnwuma foforo
Hwehwɛ yɛn nnwuma ne krataa a wɔbɔ ntadeɛ nyinaa, anaa hwɛ nnwuma ma baabi a ɛwɔ ase ma nneɛma foforo, a ɛwɔ krataa so ne a ɛnwɔ krataa so.
Nsɛmmisa a wɔtaa bisa
Yɛn dementia nnwuma a wɔbɔ ntadeɛ yɛ fri anaa?
Aane. Word Search, Coloring, Conversation Cards ne Picture Bingo krataa a ɛwɔ saa agyinabea yi so yɛ fri sɛ wobɛdi dwuma na wobɛbɔ. Bue agyinabea no na fa **Print** bɔtane no.
Dementia ho nnwuma bɔ krataa mu bɛn na ɛyɛ ɛfɛ?
Nnwuma a ɛyɛ mfɛfo paa, a ɛnyɛ den na ɛyɛ pɛpɛɛpɛ, ne nea ɛyɛ: asɛm ahwehwɛ a nkyerɛwde kɛse, a nsɛm no wɔ kwan a ɛkɔ ɛnam ne ɛfa ase ne ɔkwan a ɛka ho no so nko; nkɔsoɔ mfonini a nkyerɛkyerɛ mu pɛpɛ; mfonini kaadi a ɛboa ma nkitahodie bɛba; ne mfonini bingo ma nnipa a wɔyɛ nnipakuw. Hwɛ obi a wopɛ ne nneɛma a ɔpɛ ne nea ɔtumi yɛ nnɛ, na da adwuma biako so wɔ krataa biara so.
Ɛdeɛn na mɛyɛ ma krataa no ahu yie na ɛyɛ mmerɛw ma obi de di dwuma?
Fa nkyerɛwde kɛse a ɛyɛ pɛpɛɛpɛ, tintin a ɛyɛ tuntum wɔ fitaa anaa ɔpɔnkɔ paper so, na mfifiri pii wɔ hɔ. Bɔ krataa no wɔ paper a ɛyɛ den anaa card stock so, sɛnea ɛbɛma krataa no ntɔ, fa paper a ɛnyɛ nwini a ɛnnyɛ nwene so sɛ wopɛ sɛ ɛnnyin ɔhow, na fa clipboard anaa mat a ɛnnyi so de krataa no mu. Laminate boa sɛ krataa no bɛtena ase.
Metumi abɔ mo nnwuma ma fie a wɔboa nnipa anaa ɛbɔ dwuma a ɛfa nnipa ho?
Aane. Nnipa a wɔyɛ adwuma wɔ adwumapɔn a wɔboa nnipa no nyinaa tumi bɔ yɛn krataa ma wɔn ne nkɔmhyɛ. Picture Bingo yɛ ma nkɔmhyɛ ne nnipakuw, na ɛwɔ caller a ɛwɔ agyinabea so a wobɛtumi ahyɛ TV anaa projector so.
Nneɛma a wonya fi mu
Yɛde link kɔ ahyehyɛde ahorow ne adesua ahorow a krataafa yi de ne ho to so no so. Wɔhwɛɛ emu biara bere a wɔyɛɛ kratafa no foforo no.
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Daily Care Plan · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
- Taking a Person With Alzheimer's Disease to the Hospital · National Institute on Aging
- Visiting someone with dementia · Dementia Australia
- Communication · Alzheimer's Association