I åpmam na ineppe
Gi úttimo na estådu ni demensia, i aktibidåt manmatungo gi sintidu yan gi makompañia-mu: mamuna mùsika ni gaige gi tataotao, mahalom i kamot, mangaige i kamot yan lotion, lektura alto, mahanao i litråtu, tunog ni hinasso, yan sumiente gi bentåna pat hålom tano. Siha este ma fanmamaila' gi kama pat silia. Na'tuge i tiempo ni maimi, hanao i fasu yan kamot para kumfot, yan hanao na i hinemlo ta'lo gi ma'pos siha na aktibidåt.
- Todavia gai ha'ånimo. Gi úttimo na estådu, i tiempo manhålom gi sintidu.
- Mùsika, mahalom na tutuhon, boses ni familiåt, yan suabe na gamgam siha, sigun meggai na biahe manmaña i taotao kuanto i palabra ti siña.
- Kasi todu i ideas gi este ya u na'siña para i taotao ni gi kama pat silia.
- Ha'ånimo ha'åni i fasu, kamot, yan respiración para kumfot pat dikumfot, yan para ha'alåkku kuandu gai sintoma ni dañu.
- Ti tuge i tiniki na lådu, yan i kanen pat dånko ayu ha'ånimo i kuidao na tim, pot i pillu pot ña'lå' siña ti seguru.
Gi este na pahina (6 seksion siha)
Gi úttimo na estådu ni demensia, i taotao siña ti hinasso mås na palabra, nisisita ayuda gi todu i kutturan kada diha, yan manggai gi kama pat silia gi meggai na uras. Siña ha sangan kumo ti guaha tiempo para hacer huyong håfa. Guaha. I Alzheimer’s Association ha nota na guaha gi i tataotao-na ni todabía manggaige, yan gi este na estådu, i tiempo manhålom gi sintidu. Mùsika, tutuhon, boses ni familiåt, yan i kalma-mu na makompañia siña todabía mannana’ konsuelo yan mamaila’ tiempo ni konekta.
Håfa na aktibidåt ayuda gi úttimo na estådu ni demensia?
Simple na aktibidåt ni sintidu yan tahtaotao na makompañia ayuda mås gi úttimo na estådu. I Alzheimer’s Association ha suggest i mamuna mùsika ni ha gusta, lektura parte ni libro ni gai significådo, mangaige i kamot yan lotion ni gai ha’ gusto, yan sumiente hamyo gi hålom tano kuandu maolek i tiempo. I National Institute on Aging ha na’lalao kuentos, mamuna litrått, tutuhon pat fa’na’dan, mùsika, tunog ni hinasso pat tunog ni tano, yan ha sangan na i presensia-mu mismu siña mañaemmo.
I Alzheimer’s Foundation of America ha nota na i taotao gi úttimo na estådu sigun meggai na siña gai kinalamten ni manhålom gi ha’ånimo ni guaha ha’ ni para konsuelo, yan ha suggest simple na aktibidåt ni sintidu, muebu tinigi, muba ni bufanda, mùsika, bisita ni animåt, tutuhon ni taotao, yan art libre.
Aktibidåt para i taotao gi kama pat silia
- Hanao i mùsikan-ña. Hanao kanta ni para i tiempo ni dikike, pat para i fe pat familia. Tunas i volume yan sumiente kumetmi. Gi todabía, guaha taotao ni ha tap i liga pat ha hum. Mira aktibidåt mùsika.
- Ålak i kamot. Ålak i kamot yan dinanga muna’ i thumb, este i aktibidåt. Ågang hafa ni ma’hå’ås antes.
- Fa’na’dan i kamot dinaña. Hålom ha’ lotion gi palmas-mu yan fa’na’dan gi wrist asta gi fingertips. Hanao lotion ni ti gai alulu, pat alulu ni ha gusta i taotao kumo ha tulaika i kanti-na.
- Lektura alto. Un poema ni ha gusta, parte ni libro ni ha gusta, scripture pat i páhina ni espottsu. I ritmo i boses-mu mas importånte kesi i palabra siha.
- Kuenta un kuento. Gågao hafa ni un biahe familia pat i un fecha ni ma’casa. Ti nisisita un tinestigu.
- Sumiente litrått. Hålom un litråtu dankolo yan gi taddong i mata, yan deskribi gi suabe na tinigi. Ti sumåsaga hao ni håyi i taitai gi litrått.
- Ma’na’hålom un ma’sen tuge. Un kudalan i sinakking-pat, un nainas fleece, pat un ma’sen animåt. I NIA ha suggest para ha’na’ i taotao un kudalan sinakking mientras manmuebi, ansi ti ha agang i kamot-mu pat i muebles.
- Hanao tunog ni tano. Ulan, ga’a, pat kanton ha’ånimo gi lågo na bolumen siña ha tutuhon i kuartu ni maruido.
- Fa’tinas i hinemlo gi hålom. Hålom i kurtinas, pone un bird feeder gi hinasson bentåna, pat ma’trai guaha bulak pat ahi ni umaisa yan hahatsa.
- Sumiente gi hålom tano. Kuandu siña ma’sienta i taotao gi wheelchair, guaha minuto gi sombra gi un mañaemmo na diha siña para mamanaolek.
- Kuidao i pilu pat na’hålom malanao na sinakking. Maisa yan maolek na kuidao, yan malanao na sinakking para i kamot yan hinasso siña mana’siña.
- Muebi suabe yan mùsika. Ma’tutuhon un nina’lak bufanda, pat mabubukka i kamot siha gi ritmo gi un kanta. Para i stretches yan muebi i gaseng, pidi un physical therapist pat nurse para ensiña ha’ måtto siguro na manera primero.
- Hanao art libre. Ma’tutuhon non-toxic na pentura gi dankolo na papet yan sponge pat ha’ kamot, gi ma’guia ni enao. Ti guaha rinisultaon ni mas maolek.
- Ma’sesetbi bisita ni animåt. Un animåt ni kalma gi kama pat gi kuetpo, kuandu i taotao gusto i animåt yan i lugat siña.
- Ma’respira mamanaolek. Sumiente kumetmi yan respiran dinaña yan audible. Calm breathing siña ha ma’pace ambos, yan hågu ha’ todu i kumu’un yan para.
- Sumiente gi hinemlo. Sumiente kasi, hum, tutuhon pat lektura kalma. I presensia-mu mismu sufisiente.
Taimanu hu comparte un aktibidåt gi este na estådu
- Kumekuenta gi atdaonon. Kuenta hao ni nåna-mu yan i nåna-mu, yan gosa dinaña yan suabe antes di tutuhon.
- Manosu un kosas kada biahe. Apaga i TV antes di mamuna mùsika. Hanao un sensu kada biahe.
- Hanao kotta. Algun minuto siña sufisiente. Mas maolek kumu manmaolek i sinanmeggai na kottos gi todu i diha ki un mas dankolo na sesyon.
- Primero, ma’sendi. Chequea na maolek i suporta i taotao. I NIA ha suggest un lap board para ha’sosotra i brasu yan ha’suporta i tinaddong kuandu ma’sienta.
- Ma’obserba i respuesta. Kamot ni kalma, mas suabe na litrått, kontaktu di mata pat humming ha sangan konsuelo. I NIA ha nota na i iyu, ha’iyu, ha’guaiya i parte di lusu pat ha’ ma’atasa na agitasion siña sigñu dolor. Para, yan sangåni i kuidao na tim.
Un mapotbe na ginigiya siha sigun i sintidu
| Sintidu | Ideas | Gi kuidao |
|---|---|---|
| Hinasso | Mùsika ni ha gusta, boses-mu ni ma’lektura, tunog ni tano | Tunas i bolumen; un tunog kada biahe |
| Tutuhon | Fa’na’dan i kamot, ålak i kamot, suabe na tela, malanao na sinakking | Pidi pat ågang primero; chequea na i panit ti masalåppen pat maluta |
| Litrått | Litråtu, bulak, i halom ni bentåna, un dinaña na video ni tano | Ma’hålom gi taddong i mata; manhålom liwat, ti tumutugsa |
| Mangaige | Lotion ni ha gusta, bulak ni mahatsa, kafe ni ma’gira gi hasso | Ti ma’hålom gi duru na mangaige; chequea i alerhiya yan respiración |
| Mamaila’ | Un ki’ki na taste ni ha gusta | Solo i kanen yan tekstura ni i kuidao na tim sigi na seguru |
Seguridåt gi este na estådu
Ti maolek i chumochoku gi úttimo na estådu, yan i NIA ha na’hålom na esta siña ha aumenta i riesgo ni sumaktaki. Ti na’hålom kosas ki dikike gi tinago-mu, yan solo ha tuge kanen pat dånko gi tekstura yan posisiona ni i kuidao na tim ha recommend. Chequea i panit dinaña durante aktibidåt ni tutuhon, pot i panit siña fanhokak pat masalåppen fasil. Para mås gi seguru na aktibidåt ni sintidu, mira aktibidåt ni sintidu.
Kuida i nuestro mismu
I kuidao gi úttimo na estådu ti fasil, ni fisikåt pat emosyonåt, kumu gi tataotao pat gi bisita gi care home. I hospice yan palliative care na tim siña ayuda gi kumfot, suporta yan plånu, yan i NIA ha lista esta kumu un tinestigu ni ayuda. Mamaila’ yan kalma na bisita manmaolek; mira bisita un taotao ni gai demensia. Kon hågu manlidåhi grupo, aktibidåt gi care home guaha ideas para ma’adapta i sesyon. Ya, fabot lee caregiver self-care: i descanso parte di maolek na kuidao.
kuestion siha ni' ma'usa
Håfa na aktibidåt siña hu fa'tinas yan i taotao ni gai úttimo na demensia ni gi kama?
Hanao i mùsika ni ha gusta, ålak i kamot, fa'na'dan i kamot yan lotion, lektura alto gi libro pat rasun na ha gusta, sumiente litrått, pat hanao tunog ni suabe ni hinasso. Hålom i kurtinas para siña ha li'e i hinemlo. Sesyon ni koddo yan kalma, gi unu na kosas kada biahe, normal na taiguihi.
Siña toda i taotao ni gai úttimo na demensia ha gusta i mùsika?
Meggai siña. I Alzheimer's Association ha nota na asta gi úttimo na estådu, i taotao siña ha sangan kumo ha dulalak pat ha kanta yan un kansion ni ha hasso di i ti' kriånsa. Hanao mùsika ni ha gusta kuando dikike pa'go, yan tunas i volume.
Taimanu hu sen tungo' kon ha gusta un aktibidåt?
Hanao ha' i tiniki na sinya: kumfot i kuetpo, mas suabe na litrått, tinago ha' i mata, humming, ha'aprieta i kamot pat mas dinaña na respiración. Ha'iyu, ha'ålak i kamot, ha'atma, pat ha' ko'ko siña mamuna dolor pat dikumfot. Kon måtto este, para yu' ya hålom yan sangåni i kuidao na tim kon sige.
Ma'å' gaige hu bisita kon ti ha konosi yu' todabía?
Ya. I National Institute on Aging ha nota na ha'åni i presensia-mu siña mañaemmo, yan i tutuhon, mùsika, yan kuentos siña todabía manaifresku gi demensia ni gaige gi tinaddong. I lingguåhe-mu yan tutuhon-mu siña ma'å'iyi asta kuandu i nåna-mu ti.
Fuente siha
Manma'a'agang ham para i organisasion yan i tinige' siha ni' ha dipende gi este na pahina. Kada unu ma chek annai ma na'fa'nu'i i pahina.
- Late-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Care in the Last Stages of Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Activities for dementia · NHS
- Music / Art Therapy, Alzheimer's & Dementia · Alzheimer's Association