Деменциа зҵазкуа LGBTQ+ даҽауаҩ адгыларц

LGBTQ+ ауаа рахь излаҳәатәу иҿыцқәу аҳасабрақәа реиҭак, иҳаԥҵагатәу адунеиаҿ, ахәқәзаӷәӷәарақәа, иашамаразба знык асахьақәа анҭыҵгьы, аҵабырг хәыҷгьы иамазозар. Уи иааи ианҳәошьагьы, изиҟаратәӡантәи аиҿкаарақәагьы, ииазыҟаиҵашазгьы, уажәы иауаҭеит уигьы, иааи иара ииҳәазгьы, избоит. Шәхәаҧшны уи иааи иаԥхьаӡарақәагьы, иара изиҟаратәӡаратәгьы, иарахь ииҳәазгьы, уи ахәҭақәагьы, идунеиаҿы иаҵанакуа ииԥхьаӡашьақәагьы, рызҿлымҳарагьы иахь ииҟоу, ииҳәалоугьы, аԥсҭаза шьҭыхыргьы, уи иааи иаҟәы иаҵанакуа аиҳабы иаажәларқәеи иааи иаԥхьаӡарақәагьы.

Alzheimer’s Society и LGBTQ+ ауаҩы деменциа иақәшәо изкыз рганахьтәи амҩақәҵага иаҳәоит, ауаҩы иҭаху еилышәкаа насгьы аидыларақәеи рызхышҭра шәахҿыц шәгәы иҭақәцәыла. Alzheimer’s Association и LGBTQ+ деменциа иазку алшарақәа насгьы стигма иазку агәԥҵарақәеи, ибзиабаратәу хьчара аԥшаара иҟоу аиԥшарақәеи рҳәаауа иаагоит. Ауаа еицыржәара рымоуп; арҭ азхәыцрақәа аицәажәара азхәҭаҷқәа реиԥш рхы иадырхә, ауаҩы иахәҭақәа ахшьарны иаиқәԥшым.

Иахьӡи, апрономқәеи, имаӡареи ирылахәышьҭра алаҳхатәу?

Амаӡаратәу, насгьы иудырҳәатәу аамҭа шалышәх. Иара шәара ишәалҳәоит: «Иарбан ахьӡи апрономқәеи рылазы иҳара шәыҩнакуп?» ма «Шәахьыԥшыла ианшаз, шәхаҭареи шәаидыларақәеи ирыдзеилак азхәаԥшуа уажәы уара алшарақәа рыла шәызлаԥшырц ищәҭахума?» Аҩыак иарбанзаалак ииҳәозар ауеит, мамзаргьы мап ацәкра, мамзаргьы нанааи излацәажәарц азин аҳасаб алахәыла. Уаҩ ианхаршоз аԥшьаареи ирыбзоура азхәыцуа идҳәаразы џьамарым.

Иабызшәеиҳарц изҭаху еилышәка. Аҩыак иааи зҩыз איםыршәарц бзиас имазар, аха иҭаацәаратәу еилазаара идунеиаҿы иаҵанакуа хәҭақәа ирыдгаларц иааи иаҳҵалшом. Ҿыцгьы, ауаҩы шьыбжьонгьы еицырдыруа аҳәатәқәа ихы иархәарц ииҭахыр ауеит. Издыруазаргьы, иҭаацәаратәу еилазаара, иаигәырӷьеи ма аусзуҩцәа иршәахьеи излацәажәароуп, еиҳазаргьы уҳәарым. Издыруазаргьы, аҿахәҭи амшахақәа, иаубазаара, иааигәа ишәҭаны ацыхәтәантәи нхара, изхыцуа иауагьы азхәыцрақәа рахь ибзианы иацәажәароуп.

Ауаҩ ихатәу аҵарагьы еиқәышәҵеит, аилкаара здыруазарц ишҭахызар, насгьы ари иааизеилымкаарц изҭаху ҳазшазаалак. Аԥхьаҩ ҿыц ма хьчара ашәага ҿыц инаркны, ииҳәарц илшозар, уи даҽазнык игәашәҭ. Аинформациа еиқәысҳарц изҭаху анықәымгар, игәы иҭықәҵац; уи уаанӡа ииҳәаз еицырдыруеи иазааигәа, насгьы аинформациа аиҳабыра иазку адырра ҳзыҭаху иарбанзаалак аҭыҧ азнеира.

Ахьчара иазку аицәажәарақәа рҿы иара imbо иауазароуп?

Аҩыак иманшәалаз зныкгьы, зны-зынла зны-зынла иаԥхьазарц ишҭаху избара ирылаԥш. Иадгылара зҳәоит иааи, иааи иаҵаҩ, иаигәа, аилазаара ма «иалхыз аилазаара» — ахәыҷы ала иаҩызцәаза зла еицырбо. Ҿыцкгьы иҭаацәаратәу еилазаара ирыхәаԥшуеит, ҿыцкгьы — мап. Аамҭа ацыхәтәантәи, аидыларақәа рыхьӡқәа рхы иархә.

Ус практикатә азҵаарақәа шәҭала: Зхы даарҩырц азин рымоуаа? Апланқәа ԥсахзар, аусзуҩцәа ианадҵаалатәу? Агәыҳалалрақәа изиуазеи? Апровайдер аинформациа аиқәышәараз азин ма адокументқәа ҭаххар, уи иараз иаҳа ихарҭәааны иҩнаша. Ашьҭахь ма иадгыла шәызлаԥшыргьы, аԥсабар аҭагылазаашьа иаарц азин сзаҭаху ҳәа иаилкаауам; Аԥсны аҟынӡа аиԥшымзаақәа еиуеиԥшымкны иҟоу иаҵанакуеит.

Аусы изҭаххалак аҳасаб ала, иара изхыцуа аҳәатәқәа ирылаԥшны аусзуҩцәа иазадыршалатәуп. Аицәажәара убраҿы, иааи «аиҩыз» ма «аилазаара» ҳәа аиуҭаххарц, иара иааи ҳәа азгәаҭара иаанаго, уи агәрагара аҳасаб ала. Аинформациа еиқәысҳарц азин змоу ҵакыра иаҵанакуа, аусзуҩцәа зегь ргәырӷьара.

Ахьчо аусзу аҳәаа иазаҳҭалатәу?

Анхара иаҵанакуа аҭыԥ аҿы —анхара аҩны, аҩны ахьчара ма амши асратә маҵзура — иара ихы иқәыԥшуа азҵаарақәа, насгьы уи шаҟа шәрыцх раԥхьаза уҭахыму. SAGE иааирбазо амаҵзура аԥшаара иазку анапхгара иалихуа иаҵанакуеит, ауаа рхыҭырҭа иадгаларазы иаҵанакуа аинформациа еиқәдырбара азиуа хымԥада ишьҭар ауазар. Иахьатәи апропрактика еилыкка рықәныҟәа.

• Иаҭаху ахьӡи апрономқәеи шенарҭаҩуа? Ари аинформациа избоит аусзуҩцәа?
• Ауаҩ избоит aнеиҩхцәа ргәаҳәара, насгьы иааи ма даҽа иадгыла иқәнаҵаз амаӡаратә аамҭа?
• Ауаҩы анхара аҿы, аиԥшымзаара, аиԥшымзаақәа насгьы ихатәы ргәыԥшлара шеиқәыргылоит?
• LGBTQ+ ажәаҭеит ма деменциа зҵазкуа рзы аусзуҩцәа еиқәыршашьа аԥсҭазаара аҿы иаҵанакуа?
• Амаӡареи, магьы уигьы азҿлымҳара аизҳалалахьы, насгьы уи ашьҭахь избоит?

SAGE насгьы Human Rights Campaign Foundation реиҳа иарыдгыло аҵаҟа анхара иазку анапхгара анеиҩыра, ауаамҭалахәыла, аусзуҩцәа рҽазыҟаҵара иазку аиԥшымзаақәа ргәаҭара иахәҭоуп. Ари 2021 шықәсазы иҭыгҵаз иануп; azҵаарақәа рымацара уи иахәҭоу, т regional закәанқәеи ҳасабаразы абымоуп. Аполитикақәеи амаҵзурақәеи аҭыԥ еиԥшны игәыԥхазом.

Алоготип, аброшюра, ма ацәгьарҧш ауп ҳәа аҳәоу жәакахагьы, еснагь аҭагылазаашьа азин ҭом. Анеиҩырц ишҭахызар, аусзуҩцәа шеиуалоу, насгьы иааи ма иалхыз уи шаҟа мчала еиқәҳҳәо шәахәаԥшла. Амаӡақәа шаҟа шәгәы иҭәарц ишҭахызар, аусзуҩык ш privately аицәажәара шәҭахыр ауеит.

Ауаа зегьы рлахҿыхра шәаԥштәу?

Ауаҩы еснагь ихы иҭаз, еицырдыруа иаҵанакуа, абызшәа, акультуратә, анеира, аиҩызцәа, насгьы ахеилакгьы ирылаԥш. Ихәҭақәа ирылацәажәарц ихадаршаша ма, иабыгхоу ишьақәыргылара иаҭахуп ҳәа ииҳәар ауеит. Аицәажәара зегь рхатәы рхыԥҿы иааи акәымкәа, насгьы LGBTQ+ ауаа зегьы еицырдыруа рԥышәа иҩымҵаз ҳәа гәышәынтәала.

Зныкгьы ауаа џьара ирықәдырӷәӷәаз, мамзаргьы аҟаҵара, насгьы амаҵзурақәа рызхә аҿахәҭра зҵаз. Ҿыцгьы уи азхәыцра рымам. Уаҩ избоит ирылацәажәо, ари дыргылаз ма иаанагаразы ииҳәарц иҷыдоу азин џьамамзар. Иаԥхьатәитәы зҵаз агәҭалара, афото, ма ажәабжь убра аамҭа иаагозар, уи аанкылан ақыӷәӷәа ишәҭахуму жәҳәала.

Уара иааи, аиҩыз, ма аилазаара шәакәызар, уарагьы агәыԥхаразы адгылара шәҭаххар ауеит. Ауаҩ шәара шалахьынҵарц ишҭаху, насгьы адырра шәҭахызар, адементиеи, LGBTQ+ажәлауаҩ рықәра иазку аиҿкаарақәагьы шәԥшаалаша. Alzheimer’s Association и алшарақәа ирызку адаҟьа аилазаарагьы, ахацәа рзинҳаша аиҟәымҭақәоу иаланаршәоит; зегьыҟам аҭыԥцәа ауп.

Ахьчо аҭыҧқәа реизҳара азин аилкаарақәа шьҭыхны, анхара аҩны алхра шәахәаԥш. Адиагноз ҟаҵахь ашьҭахь аиҿкаара иазку, деменциа адиагноз ҟаҵахь раԥхьатәи ашьақәыргылареи шәахәаԥш.