Impendulo emfushane
Buza ukuthi umuntu ufuna kubizwe kanjani, ubani afuna ambandakanye nokuthi yini afuna yabiwe. Hlonipha abalingani nomndeni okhethiweyo, vikela ubumfihlo, futhi ubuze abahlinzeki bokunakekela ukuthi izinqubomgomo zabo zisebenza kanjani ekuphileni kwansuku zonke.
- Buza ngegama lomuntu, izabizwana, ubudlelwano nezinto azikhethayo mayelana nobumfihlo; ungacabangi.
- Vumela umuntu akhethe ukuthi uzokwabelana nini, nobani nangolwazi lomuntu siqu.
- Buza ukuthi umuntu ubheka obani njengomndeni nokuthi ubani ongathola imininingwane noma avakashe.
- Hlola ukuthi abahlinzeki bokunakekela babhala kanjani okuthandwayo, bavikele kanjani ubumfihlo futhi baphendule kanjani ezinkingeni.
- Ubunikazi bubalulekile, kodwa buyingxenye eyodwa kuphela yempilo nokunakekelwa komuntu.
Kuleli khasi (izingxenye ezingu-4)
Ubunikazi bomuntu we-LGBTQ+ buyingxenye eyodwa yokuthi ungubani. Buza ukuthi yini ebalulekile kuye, sebenzisa amagama awakhethayo, futhi umvumele anqume ukuthi ubani ongazi imininingwane yomuntu siqu. Ungacabangi ngobunikazi bomuntu, umlingani, ukwesekwa komndeni noma izifiso zakhe zobumfihlo ngokubheka indlela abukeka ngayo, amarekhodi amadala noma ukuthi ubani ovakashayo.
Umhlahlandlela we-Alzheimer’s Society wokusekela umuntu we-LGBTQ+ ophila nokuwohloka komqondo uncoma ukubuza ngezifiso zomuntu nokugwema ukucabanga ngobudlelwano. Izinsiza ze-Alzheimer’s Association zabantu be-LGBTQ+ abaphila nokuwohloka komqondo nazo zichaza ukukhathazeka mayelana nokucwaswa nokuthola ukunakekelwa okwamukelayo. Abantu bahlukene; sebenzisa le mibono njengezinto ezingaqalisa ingxoxo, hhayi njengohlu okufanele luchaze umuntu.
Ngingabuza kanjani ngegama, izabizwana nobumfihlo?
Khetha isikhathi sangasese nesingaphuthumi. Ungabuza, “Iliphi igama nezabizwana ongathanda sizisebenzise?” noma “Ingabe kukhona mayelana nobunikazi bakho noma ubudlelwano bakho ofuna abantu abakusekelayo bakwazi?” Umuntu angaphendula ingxenye, enqabe, noma abuye kulokho kamuva. Akudingeki ubuze imibuzo yomuntu siqu engahlobene nokunakekelwa kwakhe.
Buza ukuthi ubani ongazi ini. Omunye angase afune ukuthi umlingani wakhe amukelwe abasebenzi kodwa angafuni ukuthi umndeni wakhe obanzi utshelwe ngobulili bakhe noma ubunikazi bakhe bobulili. Umuntu angase futhi athande amagama ahlukile ezindaweni ezahlukene. Ungabelani ngemininingwane yobunikazi nezihlobo, izivakashi noma abasebenzi ngoba nje uyazi.
Uma umuntu efuna ukuthi okuthandwayo kubhalwe phansi, buza ukuthi kufanele kubhalweni ini nokuthi ubani okufanele akubone. Hlola ukuthi umhlinzeki uphatha kanjani igama elehlukile kwamanye amarekhodi, kuhlanganise nokuthi abasebenzi bangalisebenzisa yini igama alithandayo lapho bekhuluma naye. Gcina ubumfihlo bomuntu engqondweni; akuwona wonke umuntu osiza ekunakekelweni odinga yonke imininingwane.
Okuthandwayo kungashintsha. Buza futhi lapho umuntu ekwazi ukuveza ukukhetha kwakhe, ikakhulukazi ngaphambi kokuthutha noma uhlelo olusha lokunakekela. Uma kungacaci ukuthi ufuna kwabiweni ini, ungacabangi. Landela noma yikuphi okuthandwayo okucacile ayekunikeze ngaphambili bese ucela usizo kuchwepheshe wendawo ofanele ngemibuzo mayelana negunya lokunakekela noma imithetho yokwabelana ngolwazi.
Ubani okufanele afakwe ezingxoxweni zokunakekela?
Buza kumuntu ukuthi umethembani nokuthi ufuna kufakwe bani. Inethiwekhi yakhe yokusekelwa ingase ihlanganise umngane womshado, umlingani, umngani oseduze, isihlobo noma “umndeni okhethiweyo” — abantu abamsekela njengomndeni ngisho noma bengahlobene naye ngegazi. Abanye abantu bathembele emndenini abazalelwa kuwo; abanye abathembeli kuwo. Vumela umuntu achaze ubudlelwano bakhe ngamagama akhe.
Buza imibuzo engokoqobo: Ubani ongavakashela? Ubani abasebenzi okufanele bamshayele uma izinhlelo zishintsha? Ubani ongathola imininingwane? Uma umhlinzeki edinga imvume noma amaphepha ngaphambi kokwabelana ngolwazi, buza ukuthi udingani bese uchazela umuntu izinketho. Ukuba umlingani noma umsekeli okhethiweyo akuzenzi ngokuzenzakalelayo igunya elisemthethweni lokwenza izinqumo; imithetho iyahluka kuye ngendawo.
Sebenzisa igama lobudlelwano umuntu alithandayo. Umsebenzi wokunakekela obiza umlingani ngokuthi “umngani” noma “isihlobo” lapho umuntu efuna amukelwe njengomlingani kungase kumphathe kabi. Inothi elifushane elisekelwe emvumeni lingatshela abasebenzi ukuthi babethule kanjani abantu nokuthi yimiphi imininingwane engabiwa.
Yini engingayibuza umhlinzeki wokunakekela?
Lapho uqhathanisa ukunakekelwa kwasekhaya labahlala khona, usizo lwasekhaya noma izinsiza zosuku zabantu abadala, buza kumuntu ukuthi yimiphi imibuzo afuna ukuyibuza nokuthi uyafuna yini ukuba khona. Umhlahlandlela we-SAGE wezinsiza ezamukelayo uthi ukwabelana ngolwazi lomuntu siqu nomhlinzeki kungazwakala kuyinto ebeka umuntu engcupheni. Cela umhlinzeki achaze izindlela zakhe zamanje ngamagama alula.
- Nilibhala kanjani igama nezabizwana ezithandwayo? Yibaphi abasebenzi abangabona lolo lwazi?
- Umuntu angakhetha kanjani ukuthi ubani ovakashayo futhi abe nesikhathi sangasese nomlingani noma omunye umsekeli?
- Nifunda futhi nihloniphe kanjani okuthandwayo komuntu mayelana nokuhlala egumbini, okokugqoka nokunakekelwa komuntu siqu?
- Basebenzi bathola luphi uqeqesho mayelana nabantu abadala be-LGBTQ+ nokuwohloka komqondo?
- Umhlali noma umsekeli angayiveza kanjani inkinga mayelana nobumfihlo noma ukungahlonishwa, futhi kwenzekani ngemva kwalokho?
Umhlahlandlela we-SAGE kanye ne-Human Rights Campaign Foundation wokunakekelwa kwesikhathi eside okubandakanyayo uphakamisa ukuhlola izinqubomgomo ezibhaliwe mayelana nokuvakasha, ukuhlaliswa kanye nezinqubo zabasebenzi. Washicilelwa ngo-2021; uwusebenzisele imibuzo ongayibuza, hhayi njengesitatimende somthetho wendawo wamanje. Izinqubomgomo nezinsiza ziyahlukahluka kuye ngendawo.
Uphawu, incwajana noma impendulo eyodwa eqinisekisayo akukwazi ukuqinisekisa ukuthi ukunakekelwa kwansuku zonke kuzoba njani. Uma umuntu efuna ukuvakashela, naka ukuthi abasebenzi bakhuluma naye kanjani nokuthi baphendula kanjani kumlingani wakhe noma kubasekeli bakhe abakhethiweyo. Cela ukukhuluma nomsebenzi ngasese uma lokho kungamsiza umuntu azizwe ephephile.
Ngingayisekela kanjani yonke ingxenye yomuntu?
Buza ngezinto umuntu azithanda nsuku zonke, imikhuba, ulimi, isiko, ukholo, abangani nomphakathi. Ubunikazi bakhe bungase bubaluleke ukuba kuxoxwe ngabo, noma angase akhethe ukuchitha isikhathi kwezinye izingxenye zempilo. Ungaguquli konke ukuvakasha kube ingxoxo ngobunikazi noma ucabange ukuthi bonke abantu be-LGBTQ+ babe nokuhlangenwe nakho okufanayo.
Abanye abantu bake babhekana nokwaliwa noma ukucwaswa futhi bangase bazizwe beqaphile ngezinsiza. Abanye bangase bangakuboni lokhu njengento ebakhathazayo. Lalela ngaphandle kokucela umuntu ukuba achaze noma afakazele okuthile. Uma inkumbulo, isithombe noma indaba emayelana nesikhathi esedlule imphatha kabi, buza ukuthi uyafuna yini ukuyeka noma ukushintsha isihloko.
Uma ungumlingani, umngani noma isihlobo, ukwesekwa kwakho nakho kubalulekile. Buza kumuntu ukuthi ufuna ukumbandakanya kanjani, futhi ufune inhlangano yendawo yokusiza abantu abaphila nokuwohloka komqondo noma yabantu abadala be-LGBTQ+ uma udinga iseluleko. Ikhasi lezinsiza le-Alzheimer’s Association lixhumanisa nezinsiza zomphakathi nezabanakekeli; okutholakalayo kuncike endaweni ohlala kuyo.
Ukuze uthole uhlu olubanzi uma uqhathanisa amakhaya okunakekela, bheka ukukhetha ukunakekelwa kwasekhaya kwabantu abaphila nokuwohloka komqondo. Ukuze uthole usizo lokuhlela ngemva kokuxilongwa, bheka izinyathelo zokuqala ngemva kokuxilongwa kokuwohloka komqondo.
Imibuzo evamile
Ingabe kufanele ngitshele abasebenzi bokunakekela ukuthi umuntu uyi-LGBTQ+?
Buza kumuntu ukuthi ufuna abasebenzi bazi ini nokuthi ubani ongakwazi. Yabelana kuphela ngalokho avumayo lapho kungenzeka, bese ubuza umhlinzeki ukuthi lolo lwazi luzobhalwa kanjani nokuthi ubani ongalubona.
Ubani okufanele abambe iqhaza ezingxoxweni zokunakekela?
Buza kumuntu ukuthi umethembani nokuthi ufuna kufakwe bani. Lokhu kungaba umlingani, umngani, isihlobo noma umndeni okhethiweyo; ungacabangi ukuthi isihlobo segazi yisona okufanele kuxhunyanwe naso kuqala.
Yini okufanele ngiyibuze ikhaya lokunakekela mayelana nokwamukela abantu be-LGBTQ+?
Buza ngamagama nezabizwana emabhukwini, izivakashi nesikhathi sangasese, ukuhlala egumbini nezinto ezithandwayo ekunakekelweni komuntu siqu, ukuqeqeshwa kwabasebenzi, nokuthi izinkinga ziphathwa kanjani. Cela izinqubomgomo ezibhaliwe zamanje lapho zibalulekile.
Kuthiwani uma umuntu eshintsha lokho afuna ukukwabelana ngakho?
Okuthandwayo kungahluka kumuntu ngamunye, indawo nesikhathi. Buza kumuntu futhi lapho kungenzeka, futhi ungadaluli ulwazi olusekelwe engxoxweni yangaphambili uma manje ecela ukuba ulugcine luyimfihlo.
Imithombo
Sixhumanisa nezinhlangano nezifundo leli khasi eliklanyelwe kuzo. Lunye lwahlolwa lapho leli khasi libuyekezwa.
- Supporting an LGBTQ+ person with dementia · Alzheimer's Society
- LGBTQ+ Community Dementia Resources · Alzheimer's Association
- 10 Tips for Finding LGBT-Affirming Services · SAGE
- Finding an LGBTQ+ Inclusive Long-Term Care Community · SAGE and Human Rights Campaign Foundation