Gũteithia Mũndũ wa LGBTQ+ ũrĩ na kwaga kũririkana

Mũtũũrĩre wa mũndũ wa LGBTQ+ nĩ gĩcunjĩ kĩmwe kĩa ũrĩa atariĩ. Ũria nĩ kĩĩ kĩrĩ kĩa bata harĩ we, hũthĩra ciugo iria ethuurĩire, na ũreke athuure nũũ ũngĩmenya ũhoro wake wa mwanya. Ndũkae kũgwĩka mũtũũrĩre wa mũndũ, mũendwa wake, ũteithio wa mũciĩ kana wendi wake wa hitho na ũndũ wa ũrĩa ahaana, maandĩko ma tene kana andũ arĩa mokaga kũmũceerera.

Kĩonereria kĩa Alzheimer’s Society gĩa gũteithia mũndũ wa LGBTQ+ ũrĩ na mũrimũ wa kwaga kũririkana kĩonanagia bata wa kũũria wendi wa mũndũ na kwaga kũgwĩka maũndũ ma mũtũũrĩre. Mothithũ ya Alzheimer’s Association ya andũ a LGBTQ+ arĩa marĩ na mũrimũ wa kwaga kũririkana ningĩ nĩ ĩrĩa ũhoro wa kĩmako na gũcaria ũtugi ũrĩa ũrĩ mwega. Andũ nĩ matiganĩte; hũthĩra maũndũ maya ta njĩra cia kwambĩrĩria mwarĩrie, no ti mũtaratara wa kũmũtua ũrĩa atariĩ.

Ndingĩũria atĩa ũhoro wa rĩĩtwa, ciugo cia kũmwĩta na hitho?

Thuura ihinda rĩa hitho, rĩtarĩ na ihenya. No ũũrie atĩrĩ, „Nĩ rĩĩtwa rĩrĩkũ na ciugo irĩkũ cia gũgwĩta wendaga tũhũthagĩre?” kana „Nĩ harĩ ũndũ ũkoniĩ mũtũũrĩre waku kana maũndũ maku ma mũtũũrĩre wendaga andũ arĩa makũteithagia mamenye?” Mũndũ no acookie gĩcunjĩ, arege, kana acookie ihinda rĩngĩ. Ti nginya ũrie ciũria cia mwanya itarĩ na bata na ũtugi wake.

Ũria nũũ ũngĩmenya kĩĩ. Mũndũ ũmwe no ende mũendwa wake etĩkĩrwo nĩ aruti a wĩra, no ndekwenda andũ a mũciĩ ao angi mamenye ũhoro wake wa mũtũũrĩre kana wa kĩrĩra. Ningĩ mũndũ no ende ciugo ngũrani kũringana na kũndũ. Ndũkanagayanie ũhoro wa mũtũũrĩre na andũ a mũciĩ, aceereri kana aruti a wĩra tondũ tu nĩ ũũĩ.

Mũndũ angĩenda wendi wake wandĩkwo, ũria ũrĩa ũngĩandĩka na nũũ wagĩrĩirwo nĩ kũwona. Rora ũrĩa mũruti wa wĩra ahũthagĩra rĩĩtwa rĩrĩa mũndũ endete rĩngĩkorwo nĩ ngũrani na maandĩko mangĩ, hamwe na kana aruti a wĩra no mahũthĩre rĩĩtwa rĩu mĩario-inĩ. Rũmia hitho cia mũndũ; ti mũndũ o wothe ũteithagia ũtugi-inĩ wabataire kũmenya ũhoro wothe.

Wendi no ũgarũrũke. Ũria rĩngĩ rĩrĩa mũndũ angĩhota kuuga wendi wake, makĩria mbere ya gũthamĩra kana gũthondeka mũbango mwerũ wa ũtugi. Ũngĩkorwo ndũmenyete wega ũrĩa endaga kũgayanwo, ndũkae kũgwĩka. Rũmĩrĩra wendi o wothe aheanĩte wega mbere ĩyo, na ũrie mũtaarani wa gũkũ wĩ na ũmenyo ũteithio igũrũ rĩa ciũria cia wathani wa ũtugi kana mĩtugo ya kũgayana ũhoro.

Nũũ wagĩrĩirwo nĩ gũkorwo arĩ ho mĩario-inĩ ya ũtugi?

Ũria mũndũ ũcio nĩ a ehokete na endaga makorwo marĩ ho. Andũ arĩa mamũteithagia no makorwo marĩ mũthuri kana mũtumia wake, mũendwa, mũrata wa hakuhĩ, mũndũ wa mũciĩ kana „mũciĩ wa kwĩthuura”—andũ arĩa mamũteithagia ta mũciĩ o na angĩkorwo ti a mũciĩ wao wa gũciarwo. Andũ amwe mehokaga mũciĩ wa gũciarwo; angĩ matiĩhokaga. Reke mũndũ ũcio ataare maũndũ ma mũtũũrĩre wao na ciugo ciake mwene.

Ũria ciũria cia wĩra: Nũũ ũngĩceerera? Nũũ aruti a wĩra magĩrĩirwo nĩ gwĩta mĩbango ĩngĩgarũrũka? Nũũ ũngĩamũkĩra ũhoro? Mũruti wa wĩra angĩbata rũtha kana maandĩko mbere ya kũgayana ũhoro, ũria mabataraga kĩĩ na ũtaarĩrie mũndũ ũcio njĩra iria irĩ ho. Gũkorwo ũrĩ mũendwa kana mũteithia wa kwĩthuura ti kuonania wathani wa kĩwatho wa gũtua itua; mawatho nĩ makũranagia kũringana na kũndũ.

Hũthĩra rĩĩtwa rĩa mũtũũrĩre rĩrĩa mũndũ ũcio endete. Mũruti wa wĩra angĩĩta mũendwa „mũrata” kana „mũndũ wa mũciĩ” rĩrĩa mũndũ endaga amenyekwo ta mũendwa, no kũrehere mũndũ ũcio ruo. Kamũkanda kanini ka kwandĩkwo, karĩa geetĩkĩrĩtio, no keere aruti a wĩra ũrĩa mekũmenyithania andũ na nĩ ũhoro ũrĩkũ ũngĩgayanwo.

Nĩ kĩĩ ingĩũria mũruti wa wĩra wa ũtugi?

Rĩrĩa ũkũringithania ũtugi wa gũtũũra, ũteithio wa mũciĩ kana wĩra wa mũthenya, ũria mũndũ ũcio nĩ ciũria irĩkũ endaga kũũria na kana nĩ endaga ũkorwo ho. Kĩonereria kĩa SAGE gĩa wĩra ũrĩa ũrĩ mwega kĩonaga atĩ kũgayana ũhoro wa mwanya na mũruti wa wĩra no kũigue mũndũ atarĩ na ũgitĩri. Ũria mũruti wa wĩra ataare mĩtugo yao ya rĩu na ciugo njega.

• Mwandĩkaga atĩa rĩĩtwa rĩrĩa mũndũ endete na ciugo cia kũmwĩta? Nĩ aruti a wĩra arĩkũ monaga ũhoro ũcio?
• Mũndũ angĩhota atĩa gũthuura nũũ ũkamũceerera na gũkorwo na ihinda rĩa hitho hamwe na mũendwa kana mũteithia ũngĩ?
• Mũmenyaga na mũgatĩĩa atĩa wendi wa mũndũ ũhoro-inĩ wa gũikara tũnyũmba, nguo na ũtugi wa mwĩrĩ?
• Aruti a wĩra mamũkagĩra ũrutani ũrĩkũ igũrũ rĩa andũ akũrũ a LGBTQ+ na mũrimũ wa kwaga kũririkana?
• Mũndũ ũtũũraga kuo kana mũteithia angĩruta thĩna atĩa igũrũ rĩa hitho kana kwaga gĩtĩĩo, na nĩ kĩĩ gĩcokaga gũkĩrũmĩrĩra?

Kĩonereria kĩa SAGE na Human Rights Campaign Foundation gĩa ũtugi wa ihinda iraya ũrĩa ũkoragwo na andũ othe kĩonanagia bata wa kũrora mĩtugo ĩandĩkĩtwo ya gũceerera, mĩikarĩre ya tũnyũmba na wĩra wa aruti a wĩra. Kĩandĩkirwo mwaka wa 2021; kĩhũthĩre ta njĩra ya ciũria cia kũũria, no ti ta ũhoro wa watho wa rĩu wa kũndũ kwanyu. Mĩtugo na wĩra nĩ ikũranagia kũringana na kũndũ.

Rũũri, kabuku kana icookio rĩmwe rĩega itingĩonania ma wega ũrĩa ũtugi wa o mũthenya ũkaahaana. Mũndũ angĩenda gũceerera, rora ũrĩa aruti a wĩra mamwaragĩria na ũrĩa macookagĩria mũendwa wake kana andũ arĩa ethuurĩire mamũteithie. Hoya kwaria na mũruti wa wĩra mwanya ũngĩkorwo ũndũ ũcio no ũteithie mũndũ ũcio aiguo arĩ na ũgitĩri.

Ndingĩteithia atĩa mũndũ wothe?

Ũria ũhoro wa maũndũ marĩa endete o mũthenya, mĩtugo yake, rũthiomi, mũtũũrĩre, wĩtĩkio, arata na andũ a itũũra. Mũtũũrĩre wake no ũkorwo ũrĩ wa bata kwario, kana no ende ihinda rĩake rĩthire maũndũ-inĩ mangĩ ma muoyo. Ndũkanatue mũceerera o wothe ũtuĩke mwarĩrie wa mũtũũrĩre kana ũgwĩke atĩ andũ othe a LGBTQ+ marĩ na maũndũ o mamwe ma tene.

Andũ amwe nĩ makoretwo na ũregani kana mũkũnyanĩrĩrio na no maigũe marĩ na wasiwasi igũrũ rĩa wĩra wa ũteithio. Angĩ no makore ũndũ ũcio ũtarĩ thĩna. Thikĩrĩria hatarĩ kũbata mũndũ ataare kana onanie ũndũ. Kĩririkano, mbica kana rũgano rwa tene rũngĩmũthĩĩnia, ũria kana nĩ endaga gũtiga kana kũgarũra mũhoro.

Ũngĩkorwo ũrĩ mũendwa, mũrata kana mũndũ wa mũciĩ, ũteithio waku o nawe nĩ wa bata. Ũria mũndũ ũcio ũrĩa endaga ũkorwo ũkĩmũteithia, na ũcarie kĩũngano kĩa gũkũ kĩa mũrimũ wa kwaga kũririkana kana kĩa andũ akũrũ a LGBTQ+ ũngĩbata kĩrĩra. Mothithũ ya Alzheimer’s Association ya ũteithio ĩrĩ na njĩra cia ũteithio wa andũ a itũũra na arũmbũiyi; ũrĩa kũrĩ ho nĩ gũtiganĩte kũringana na kũrĩa ũtũũraga.

Nĩ ũndũ wa mũtaratara mũnene wa kũringithania nyũmba cia ũtugi, rora gũthuura ũtugi wa gũtũũra wa mũrimũ wa kwaga kũririkana. Nĩ ũndũ wa ũteithio wa kũhaarĩria thutha wa kũmenyeka, rora mĩthiĩre ya mbere thutha wa kũmenyeka atĩ kũrĩ na mũrimũ wa kwaga kũririkana.