Аҭак кьаҿ
Golden Moments адеменциа змоу ауаа рзы хәыдатәи акьыԥхьратә усқәа аԥхьагылара рнаҭоит: нбан дула ажәа ԥшаара, асахьақәа ршәыргара, ацәажәаразы асахьатә карточкақәеи асахьатә бингои. Ахәмарра даҽа даҟьактәи аԥхьагылара шәахәаԥш, нас «Акьыԥхьра» ақәыӷәӷәага шәхы иашәырхәа. Каӷар ҵәцаҿы ицқьоу нбан дула шәакьыԥхь, даҟьак аҟны заҵәык аус шәаанкыла, даҽазахьнатәгьы шәхы иашәырхәар шәҭахыз адаҟьақәа шәырламинирла. Уадаҩрада ҩны иҟаҵоу акьыԥхьратә маҭәарқәагьы, иаҳҳәап аԥсҭазааратә даҟьа ма амшатә графикра, ицхыраагӡоуп.
- Ҳахьыҟоу акьыԥхьратә усқәа хәыдоуп: Ажәа ԥшаара, Асахьақәа ршәыргара, Ацәажәаратә карточкақәа, Асахьатә бинго. Ҳарбан хәмарра даҟьагьы «Акьыԥхьра» ҳәа ақәыӷәӷәага амоуп.
- Икьыԥхьтәуп ицқьоу нбан дула, иӷәӷәоу аконт раст ала, даҟьак аҟны заҵәык аус шәаанкыла.
- Акаӷар ҵәца ма акартон амҩадакра мариоуп, еицәакрагьы уадаҩуп. Даҽазахьнатәгьы хы иаҭәар шәҭахыз адаҟьақәа шәырламинирла, ирласны иқәххо амаркерқәа рхы иашәырхәарц.
- Ҩны иҟаҵоу акьыԥхьратә маҭәарқәа, иаҳҳәап аԥсҭазааратә даҟьа, амшатә график ма ашәқәа рзы асахьатә дыргақәа, имариоуп, ицхыраагӡоуп.
- Икьыԥхьу адаҟьа агәаҳәара ауп иахьаԥхьагыло, ҩны иҟаҵатәу аус акәӡам. Хәҭак аҟаҵара ма уи аҟамҵара — зегьы бзиоуп.
Ари адаҟьаҿы (5 аҟәшақәа)
Зны-зны зегь раасҭа ибзиоу усуроуп астол аҟны каӷар бӷьыци каламки. Акьыԥхьратә маҭәарқәа батареиа аҭагалара, пароль, ма екран рҭахӡом, урҭ аҭаараан ма агәыԥ ахь иаагара мариоуп. Ари адаҟьа аҟны иҳәоуп ҳасаит аҟны иҟоу хәыдатәи акьыԥхьратә усқәа рзы, рыкьыԥхьра ишԥаҟаҵатәу реилкаареи рамҩадакреи мариахарц азы, иара убас аҭаацәеи аус зуа ауааи рзы ацхыраара ҟазҵо ҩны иҟаҵатәу мариақәак рзы.
Иарбан хәыдатәи акьыԥхьратә усқәоу шәара иҳашәҭо?
Ҳара хәыдатәи ԥшь-усктәи акьыԥхьра шәзааҳартоит. Ари ахәмарратә даҟьақәа шәрылала, нас акьыԥхьразы ииашоу авариант аиуразы Акьыԥхьра ақәыӷәӷәага шәхы иашәырхәа.
| Акьыԥхьратә ус | Иарбан маҭәароу | Ииашоуп |
|---|---|---|
| Word Search | Хыхь-ҵаҟеи арӷьа-армаи заҵәык ицо ажәақәа змоу нбан дула ажәа ԥшаара | Каламла ҭынч аамҭа арҭбаара; кроссвордқәа бзиа избоз ауаҩы изы |
| Coloring | Акьыԥхьразы ма аекран аҟны ашәшьыразы асахьақәа | Агәыҭынчра, аԥҵара аамҭа; ацхыраара ацыз ҳарбан ҩаӡарагьы аҟны |
| Conversation Cards | Темала атест аԥҟарақәа змам, ацәажәара иалагарц азы асахьатә карточкақәа | Аҭаацәареи, аҭел аҵәажәареи, аҭаацәара афатәи, агәалашәарақәа ргәыԥқәеи рзы |
| Picture Bingo | Ахыԥхьаӡарақәа рацымҵарада асахьақәа змоу абинго карточкақәеи аекрантә ԥхьаҩи | Ахылаԥшратә ҩнқәа, амшатә программақәа, аҭаацәара аизгарақәа |
Large-print word search
Word Search нбан дуқәа амоуп, ажәақәа хыхь-ҵаҟеи арӷьа-армаи заҵәык ицоит, диагоналла ма ԥхьаҟа-шьҭахь ицо ажәақәа рыда. Еицышәусула: уаҩык асиа аҟынтә ажәа аԥхьоит, даҽаӡәи уи иԥшаауеит. Ажәақәа рыԥшаара уадаҩхар, еицышәҵа ажәа аԥхьатәи анбан агәылгара, ма заҵәык асиа бжьыҭины аԥхьареи ажәақәа рзы ацәажәареи.
Coloring pages
Coloring адаҟьақәа фломастерла ма акарандашқәала аршәшьыразы иҭыкьыԥхьыр ҟалоит, ма планшет аҟны аекран шәақәыӷәӷәо асахьа ахәҭа шәыршәыр ҟалоит. Икьыԥхьу адаҟьақәа рзы фломастер ҵәцақәеи цәаҳәа шамахарк аԥхьагалатәуп. Асахьақәа ршәшьыра иаиҳабу ауаа ирхәоуп агәыҭынчрагьы амоуп ҳәа аанарԥшырц азы ҳара арҿиареи аҟазареи рзы анапхгара шәахәаԥш.
Conversation cards
Conversation Cards ииашоу асахьеи аартту агәаԥхареи еиднакылоит, иаҳҳәап «Сара уи сзеиҭашәҳәа…» ма «Ишәбозеи шәара?». Урҭ атесттә зҵаарақәа реиԥш акәымкәа, аартту агәаҳәара ауп иахьаԥхьагыло. Аизга шәакьыԥхь, шәаԥҟа, нас аҭаарақәа рзы ачынтаҿы ма аҭел азателеграм аҵәажәарақәа рзы аҭел азааигәара кьацк шәаанрыжь. Урҭ агәалашәарақәа ргәыԥқәа рҿыгьы бзианы аус руеит.
Picture bingo cards
Picture Bingo карточкақәа ахыԥхьаӡарақәа рацымҵарада асахьақәа рхы иадырхәоит. Хәмарҩыцыԥхьаӡа карточкак шәакьыԥхь, ноутбук, телевизор ма проектор аҟны аекрантә ԥхьаҩ шәхы иашәырхәа. Ҳара ҳабжьгоит зегьы ркарточка харҭәааӡа аԥхьара, уаҩык дылӡырҵы акамзарц. Аусмҩаԥгатә амҩаԥгашьа азы ахылаԥшратә ҩнқәа рзы агәыԥтә усқәа шәахәаԥш.
How do I print activities so they are easy to use?
Акьыԥхьраҿы аԥсахра хәыҷқәа дуу аиԥшымзаара аԥҵоит.
Make it easy to see
- Ицқьоу нбан дула. Адаҟьа иашьашәало зегь раасҭа идуу анбан шәхы иашәырхәа. Иуадаҩу ма амаҭәар каллиграфиатә шрифтқәа шәрацәахьаԥшлан.
- Иӷәӷәоу аконт раст. Ишкәакәоу ма ашәыршәатә каӷар аҟны еиқәоу сиаҳала. Илашоу ахьаца ма аԥшшәы змоу аҵаҟатәи аҭыԥқәа шәриашалан.
- Аматови каӷар иӷәӷәоу алашара аҵаҟа аԥшаҳәара аԥырхага акамзаара ицхыраауеит.
- Ачкиқәеи алашареи шәргәаҭала. Alzheimer’s Association иазгәанаҭоит ацәажәараан аблақәеи алеибареи ргәаҭара зны-зны аҵабыргтә уадаҩрақәа шаԥҵо, убри аҟнытә урҭ раамҭа-аамҭала ргара шәахьаԥш ҳәа абжьгара ҟанаҵоит. Иара убас илашоу, ииашоу алампагьы ацхыраара ҟанаҵоит.
Make it easy to hold
- Акаӷар ҵәца ма акартон иҵәцаны иаанхоит, амҩадакра мариоуп, даҽазахьнатәгьы ахархәара ацәаҳәа иацклаԥшуеит.
- Апланшет ма имамҵуа аԥсҭа адаҟьа амцара ахьчоит.
- Афломастер ҵәцақәа ма акарандаш ҵәцақәа амҩадакра мариоуп акалам лашақәа раасҭа.
Make it reusable
- Адаҟьақәа шәырламинирла ма ииашоу афаилқәа рахь шәырҭагала. Ажәа ԥшаареи абинго карточкақәеи рҟны ласы иқәххо амаркерқәа шәрылала, нас ацқьара шәырҭа.
- Аматови ҭыԥқәа шәалышәх аԥшаҳәара шәырԥырхагамзарц, иара убас амҩадакра мариахарц азы аламинирра зму акарточкақәа рыкәакьқәа шәырхьеила.
- Апапка шәаанрыжьла бзиа ижәбо адаҟьақәа рзы, есымчыбжь адаҟьа заҵәык кьыԥхьра иаԥҟамзарц.
Keep it simple
- Даҟьак аҟны заҵәык аус. Заҵәык ажәа ԥшаара ма заҵәык асахьа, адизаин аҟны иеилаҵоу акыр уск рцымҵарада.
- Ирацәоу аҭыԥ цқьа. Еилаҵоу адаҟьа уадаҩхоит.
- Иалшозар аԥхьаразы анапхгарақәа шәанымҵлан. Уи ацымҵарада, ауаҩы иҟаҵатәу шәирба.
- Адаҟьақәа шәырхәыҷла. Зегь адаҟьа рацәахар, абжа шәаԥҟа ма хәҭак заҵәык убарц аҵашәырҵа.
Other useful printables you can make at home
Ацхыраагӡоу акьыԥхьратә маҭәарқәа зегь хәмарра акәӡам. Урҭ тексттә редакторлеи принтерлеи ҩны иҟаҵара мариоуп.
A life-story page
Адаҟьа заҵәык аҟны «сара сызкны» аинформациа афото ацыҵаны, ауаҩы иҽзиҳәо ахьӡ, дахьизҳазгьы, иусура, аҭаацәара, бзиа избо афатә, амузика, иара убас дзыргәыӷуа ма игәы зыркаԥхо ахәҭақәа. Dementia Australia аҭааҩцәеи ахылаԥшцәеи ирцхыраарц, ацәажәарагьы иалагарц азы ауаҩы иԥсҭазаара, игәахәтәықәа, ихымԥадатәи ауаа рзы агәалашәара змоу агәалашәаратә шәҟәы абжьгара ҟанаҵоит.
Уи хаҭала ахәышәтәырҭақәеи ҿыцу ахылаԥшратә ҭыԥқәеи рҿы аҵанакуеит. NIA ахәышәтәырҭа аусзуцәа рзы ауаҩы играфик, бзиа избо ахьӡ, игәахәтәықәеи изгәамҵуеи, агәкаԥхара ахҟьақәа, агәаӷьра иахҳәаауа адыргақәа зну хаҭалатәи аинформациа бӷьыц арҭара абжьгара ҟанаҵоит.
A daily schedule
Идуу, имариоу амшатә график аамҭа, ажәа кьаҿқәа, хәҭацыԥхьаӡа асахьа хәыҷы ацыҵаны: ашамаҭныфатә, амҩасуа, агәылфатә, аԥсшьара, амузика, ахәылбзыфатә. Alzheimer’s Association есымшатәи ахылаԥшра аплан аҟны ауаҩы изы зегь раасҭа ибзиоу амшатә аамҭақәа рхархәара, аԥшыреи ацәареи ррежим, усуреи аԥсшьареи реиԥшзаара абжьгара ҟанаҵоит. Уи аблақәа рыҩаӡараҿы шәадишәкыла, ахьӡырҭа аҟны иҟазар ҟалоит, аԥсахрақәа рзы аҭыԥ шәаанрыжьла. Еиҳаны аинформациазы ҳара есымшатәи аусмҩаԥгатәқәа рзы анапхгара шәахәаԥш.
Picture labels for rooms and drawers
NIA абжьгара ҟанаҵоит илашоу адыргақәа ма имариоу асахьақәа рхархәара асанузел, ауада, афатә ҟаҵарҭа дыргала раарԥшразы. Убас ашкафқәеи аҭыԥқәеи рзыгьы: амаҵақәа рышкаф аҟны амаҵақәа рсахьа, ачашкәақәа рышкаф аҟны ачашкәақәа рсахьа. Шәакьыԥхь, шәырламинирла, скотчла шәадиҵа.
A sorting set
Имариоу ҩ-категориак рҟынтә асахьақәа, иаҳҳәап аҵәцақәеи ашәҭқәеи ма аусругақәеи афатә ҟаҵарҭатә маҭәарқәеи, акартон аҟны шәакьыԥхь. Шәаԥҟа, нас еицышәсортрла ҩ-калаҭак рахь. Ари ахәмарра аекрантә вариант Sort Together ахьӡуп.
Song lyric sheets
Бзиа ижәбо ашәақәак ражәақәа нбан дуӡӡала шәакьыԥхь, еицышәҳәарц азы. Акыр аԥхьара зымуа ауаагьы адаҟьа рымадара бзиа ирбор ҟалоит.
A family photo page
Адаҟьа заҵәык аҟны ԥшьба ма фба идуу аҭаацәаратә фотосахьақәа, ҳарбан фото аҵаҟа ахьӡ ацыҵаны. Астол аҟны иаанрыжьыр ҟалоит, ҳарбан уаҩык дналагарц азы, уи ацәажәарагьы иалагарц. Адыргақәа аҭаацәеи аусзуцәеи ацәажәара иаларгара ицхыраауеит, «Дарбан уи?» ҳәа аӡәгьы изҵаара аҭахымхоит.
A recipe card
Бзиа ижәбо аҭаацәаратә рецепт нбан дула шәакьыԥхь. Еицышәфатә ҟашәҵа, ма аханатәи афатәқәа рзы шәацәажәала.
How do I offer a printable without it feeling like homework?
Еицышәзеиҩыршо уск акәны иаарԥштәуп, атест акәымкәа.
- Шәара шәхала шәтәаны шәалага. «Сара ари ажәа ԥшаара аус адызуеит. «Абахча» аԥшаара сыцхыраар шәҭахума?»
- Еицышәусула. Аҭыԥ шәеимырдыз, ма уаҩык иԥшаауеит, даҽаӡәи агәылгара иҭаицоит.
- Ииашоуп ма ииашам ҳәа ахаан шәамҵлан. Alzheimer’s Association ҩны аусмҩаԥгатәқәа рзы анапхгара аҟны абжьгара ҟанаҵоит алҵшәа акәымкәа аус апроцесс шәазхәыцларц, аихьӡарақәа раасҭа агәахәара шәаԥхьагылаларц.
- Адаҟьақәа шәаанрыжьла. Убри анапхгара абжьгара ҟанаҵоит альбомқәа, афотоальбомқәа ма ажурналқәа иахьынаӡо аҭыԥқәа рҿы раанрыжьра. Икьыԥхьу акарточкақәеи афото даҟьақәеи убас астол аҟны иаанрыжьыр ҟалоит.
- Шәҭахызаалак шәаанкыла. Асахьа аршәшьыра абжа — ахәылбыс бзиоуп. Адаҟьа аанрыжьреи ачаи ажәреи убас бзиоуп.
Where to find more
Ҳара ҳахь иҟоу зегь ахәмаррақәеи акьыԥхьратә маҭәарқәеи шәахәаԥш, ма каӷарлагьы каӷардагы аидеиақәа еиҳаны рахь ҳарбан ҩаӡарагьы азы аусмҩаԥгатәқәа шәрылала.
Еицырзеиԥшу азҵаарақәа
Адеменциа змоу рзы шәакьыԥхьратә усқәа хәыдоума?
Ааи. Ари асаит аҟны иҟоу Ажәа ԥшаара, Асахьақәа ршәыргара, Ацәажәаратә карточкақәеи Асахьатә бингои даҟьақәа хәыдоуп хы иархәареи рыкьыԥхьреи рзы. Ахәмарра адаҟьа шәаарт, нас «Акьыԥхьра» ақәыӷәӷәага шәхы иашәырхәа.
Адеменциа аамҭазы иарбан акьыԥхьратә усқәоу зегь раасҭа ибзиоу?
Зегь раасҭа ибзиоу акьыԥхьратә маҭәарқәа имариоуп, ииашоуп, иаиҳабу ауаагьы ирхәоуп: хыхь-ҵаҟеи арӷьа-армаи заҵәык ицо ажәақәа змоу нбан дула ажәа ԥшаара, ииашоу цәаҳәақәа змоу асахьақәа ршәыргара, ацәажәара иалаго асахьатә карточкақәа, насгьы гәыԥла ахәмарразы асахьатә бинго. Аусура ауаҩы игәахәтәықәеи уажәтәи иалшарақәеи инарықәыршәала, даҟьак аҟны заҵәык аус шәаанкыла.
Ишԥаҟасҵари акьыԥхьратә маҭәарқәа реилкаареи рхархәареи мариахарц?
Ицқьоу нбан дула, ишкәакәоу ма ашәыршәатә каӷар аҟны еиқәоу сиаҳала шәакьыԥхь, иара убас аҭыԥ рацәаны иаанрыжь. Адаҟьа ласы иҵәцахаратәы акаӷар ҵәца ма акартон аҟны шәакьыԥхь, аԥшаҳәара аԥырхага акамзарц азы аматови каӷар шәалышәх, адаҟьа ҵәцаны иҟазарц азы планшет ма имамҵуа аԥсҭа шәхы иашәырхәа. Аламинирра адаҟьақәа раамҭа ахьчоит.
Ахылаԥшратә ҩны ма амшатә программа азы шәусқәа ҭыскьыԥхьыр ҟалома?
Ааи. Аусура мҩаԥызго аколлектив ҳадаҟьақәа нхоцәеи агәыԥқәеи рзы ирҭыкьыԥхьыр ҟалоит. Асахьатә бинго агәыԥқәа рзы иаԥҵоуп, телевизорла ма проекторла идырбар ҟало аекрантә ԥхьаҩгьы ацынҵоуп.
Ахыҵхырҭақәа
Ҳара ари адаҟьа зықәгәыӷуа аиҿкаарақәеи аҭҵаарақәеи рахь ҳрыдҳәалоит. Адаҟьа анырҿыцыз зегьы гәаҭан.
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Daily Care Plan · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
- Taking a Person With Alzheimer's Disease to the Hospital · National Institute on Aging
- Visiting someone with dementia · Dementia Australia
- Communication · Alzheimer's Association