Kosunga moto ya LGBTQ+ na bokɔnɔ bwa bobɔngɔli

Bondimi ya moto ya LGBTQ+ ezali eteni moko ya moto oyo azali. Tuna makambo nini ezali na ntina mpo na ye, salelá maloba oyo aponi, mpe tiká ye apona banani bakoki koyeba makambo ya ye ya moto ye moko. Kokanisa te bondimi ya moto, molongani na ye, lisungi ya libota na ye to makambo oyo alingi kobomba na kotalela lolenge ya nzoto na ye, mikanda ya kala to banani bakoya kotala ye.

Mokanda ya Alzheimer’s Society mpo na kosunga moto ya LGBTQ+ oyo azali na bokɔnɔ bwa bobɔngɔli elobi ete esengeli kotuna makambo oyo moto alingi mpe kokima kokanisa makambo mpo na boyokani na ye. Lisungi ya Alzheimer’s Association mpo na bato ya LGBTQ+ oyo bazali na bokɔnɔ bwa bobɔngɔli elobeli mpe mitungisi ya bobangi kondimisama mpe ya kozwa lisalisi ya malamu. Bato bakeseni; salelá makanisi oyo lokola mituna ya kosolola, kasi te lokola liste oyo elimboli moto.

Ndenge nini nakoki kotuna mpo na kombo, maloba ya kobenga mpe makambo ya kobomba?

Pona ntango ya kimya, esika oyo bato mosusu bakozala te. Okoki kotuna: « Kombo nini mpe maloba nini ya kobenga olingi tósalela? » to « Ezali na makambo oyo etali bondimi na yo to boyokani na yo oyo olingi bato oyo bazali kosunga yo báyeba? » Moto akoki koyanola ndambo, koboya, to kozonga na likambo yango na sima. Osengeli te kotuna mituna ya moto ye moko oyo ezali na boyokani te na lisalisi na ye.

Tuna banani bakoki koyeba nini. Moto moko akoki kolinga ete basalisi bándima molongani na ye, kasi alingi te ete libota na ye mobimba eyeba makambo etali mpenza na ye ya bolingo to bondimi na ye. Moto akoki mpe kolinga maloba mosusu na bisika mosusu. Kokabola te makambo ya bondimi na bandeko, bataleli to basalisi kaka mpo oyebi yango.

Soki moto alingi ete likanisi na ye ekomama, tuna nini ya kokoma mpe banani basengeli komona yango. Tala ndenge ebongiseli esalaka soki kombo oyo moto alingi ekeseni na oyo ezali na mikanda mosusu, mpe soki basalisi bakoki kosalela kombo yango na masolo. Batelá makambo ya moto yango; moto nyonso oyo asungi na lisalisi asengeli te koyeba makambo nyonso.

Makanisi ekoki kobongwana. Tala lisusu soki moto akoki koloba likanisi na ye, mingimingi liboso ya kokende na esika mosusu to kobongola ndenge ya lisalisi. Soki ezali polele te makambo nini alingi ete ekabolama, kokanisa te. Landá likanisi ya polele oyo apesaki liboso mpe senga lisungi ya moto ya mayele ya esika na bino mpo na mituna etali bokonzi ya kozwa mikano ya lisalisi to mibeko ya kokabola sango.

Banani basengeli kozala na masolo ya lisalisi?

Tuna moto banani atyeli motema mpe alingi bázala na kati. Bato oyo basungi ye bakoki kozala molongani ya libala, molongani, moninga ya pene, ndeko to « libota oyo aponi » — bato oyo basungi ye lokola libota atako bazali bandeko ya makila te. Bato mosusu batyelaka libota ya kobotama motema; basusu te. Tiká moto alobela boyokani na ye na maloba na ye moko.

Tuna mituna ya mosala: Banani bakoki koya kotala? Banani basalisi basengeli kobenga soki manaka ebongwani? Banani bakoki kozwa sango? Soki ebongiseli esengi ndingisa to mikanda liboso ya kokabola sango, tuna nini esengeli mpe limbolela moto yango baponiseli. Kozala molongani to mosungi oyo aponami epesi te mbala moko bokonzi ya mibeko ya kozwa mikano; mibeko ekeseni kolanda esika.

Salelá kombo ya boyokani oyo moto alingi. Mosali ya lisalisi oyo abengi molongani « moninga » to « ndeko » na esika ya kondima ye lokola molongani, ndenge moto alingi, akoki kopesa ye mawa. Sango mokuse, oyo epesami na ndingisa, ekoki koyebisa basalisi ndenge ya kobenga bato mpe makambo nini ekoki kokabolama.

Nakoki kotuna nini na ebongiseli ya lisalisi?

Ntango ozali kotalela ndako ya kobatela bato, lisalisi na ndako to bisaleli ya mokolo, tuna moto mituna nini alingi kotuna mpe soki alingi ozala elongo na ye. Mokanda ya SAGE mpo na kozwa misala ya boyambi elobi ete kokabola makambo ya moto ye moko na ebongiseli ekoki komonana lokola likambo ya pete te. Senga ebongiseli elimbola ndenge na yango ya kosala sikoyo na maloba ya pete.

• Ndenge nini bokomi kombo mpe maloba ya kobenga oyo moto alingi? Basalisi banani bakoki komona sango yango?
• Ndenge nini moto akoki kopona banani bakoya kotala ye mpe kozala na ntango ya kobomba na molongani to mosungi mosusu?
• Ndenge nini boyebi mpe botosi makambo oyo moto alingi mpo na shambre, bilamba mpe lisalisi ya nzoto?
• Mateya nini basalisi bazwi mpo na mibange ya LGBTQ+ mpe bokɔnɔ bwa bobɔngɔli?
• Ndenge nini moto oyo azali kofanda kuna to mosungi akoki koloba likambo ya kobomba makambo to ya kozanga botosi, mpe nini esalemaka sima?

Mokanda ya SAGE mpe Human Rights Campaign Foundation mpo na kobatela ya ntango molayi oyo eyambi LGBTQ+ epesi likanisi ya kotala mikanda ya mibeko mpo na botali, shambre mpe ndenge ya mosala ya basalisi. Ebimisamaki na 2021; salelá yango mpo na mituna ya kotuna, kasi te lokola maloba mpo na mibeko ya sikoyo ya esika na bino. Mibeko mpe misala ekeseni kolanda esika.

Elembo, buku ya koyebisa to eyano moko ya malamu ekoki te kopesa elaka ya ndenge lisalisi ekozala mokolo na mokolo. Soki moto alingi kokende kotala, talá ndenge basalisi babengi ye mpe ndenge bayanoli na molongani na ye to na basungi oyo aponi. Senga kosolola na mosali na esika ya kobomba soki yango ekoki kosalisa moto ayoka kimya.

Ndenge nini nakoki kosunga moto mobimba?

Tuna mpo na makambo oyo moto alingaka, bizaleli na ye, monoko, mimeseno, kondima, baninga mpe lisanga na ye. Bondimi na ye ekoki kozala na ntina mpo na kosolola, to akoki kolinga kolekisa ntango na makambo mosusu ya bomoi. Kobongola te botali nyonso ete ezala lisolo ya bondimi to kokanisa te ete bato nyonso ya LGBTQ+ balekaki na makambo ndenge moko.

Bato mosusu bakutanaki na kobwakama to bokeseni ya mabe mpe bakoki koyoka bobangi liboso ya misala ya lisalisi. Basusu bakoki komona yango te lokola likambo. Yoká na boboto kozanga kosenga moto alimbolela to alakisa eloko. Soki ekaniseli, foto to lisolo ya kala epesi ye mawa, tuna soki alingi kotika to kobongola likambo.

Soki ozali molongani, moninga to ndeko, lisungi na yo ezali mpe na ntina. Tuna moto ndenge alingi ozala na lisalisi na ye, mpe luka ebongiseli ya esika na bino mpo na bokɔnɔ bwa bobɔngɔli to mpo na mikóló ya LGBTQ+ soki ozali na posa ya toli. Lokasa ya lisungi ya Alzheimer’s Association epesi mikanda mpe lisungi mpo na lisanga mpe babateli; makambo oyo ezali ekeseni kolanda esika ozali.

Mpo na liste monene ya kotala ntango ozali kokokanisa bandako ya kobatela, talá kopona ndako ya kobatela mpo na bokɔnɔ bwa bobɔngɔli. Mpo na lisungi ya kobongisa makambo sima ya koyeba ete ezali bokɔnɔ bwa bobɔngɔli, talá matambe ya liboso sima ya koyeba ete ezali bokɔnɔ bwa bobɔngɔli.