Ɔboafo

Mmoa ma obi a ɔyɛ LGBTQ+ a ɔte werefirɛ mu

Wɔasesa Kenkan nkyɛnsɛn 5Golden Moments adwumfoɔ a wɔkyerɛw · Sɛnea yɛkyerɛw

Mmuaeɛ a ɛyɛ mmerɛw

Bisa sɛnea onipa no pɛ sɛ wɔfrɛ no, wɔn a ɔpɛ sɛ wɔka ne ho, ne nea ɔpɛ sɛ wɔka kyerɛ afoforo. Di ne hokafo ne abusua a wapaw wɔn ho ni, bɔ ne kokoamsɛm ho ban, na bisa hwɛ adwumayɛfoɔ sɛnea wɔn nhyehyɛe yɛ adwuma da biara da.

  • Bisa onipa no din, edin nsiananmu (pronouns), abusuabɔ, ne kokoamsɛm ho apɛde; nnyɛ w’adwene sɛ wunim.
  • Ma onipa no ankasa nyi sɛ ebia, bere bɛn, ne onipa bɛn na ɔbɛka ne ho nsɛm akyerɛ no.
  • Bisa wɔn a onipa no bu wɔn sɛ abusua ne wɔn a wɔbetumi anya amanneɛbɔ anaa abɛsra no.
  • Hwɛ sɛnea hwɛ adwumayɛfoɔ kyerɛw apɛde gu hɔ, bɔ kokoamsɛm ho ban, na woyi nsɛnnennen ano.
  • Nipasu ho hia, nanso ɛyɛ onipa no asetena ne ne hwɛ fã ketewa bi pɛ.
Wɔ kyerɛwtohɔ yi so (nkyekyɛ 4)
  1. Ɔkwan bɛn so na metumi abisa din, edin nsiananmu ne kokoamsɛm ho asɛm?
  2. Hena na ɛsɛ sɛ ɔka hwɛ ho nkɔmmɔbɔ ho?
  3. Dɛn na metumi abisa hwɛ adwumayɛfoɔ?
  4. Ɔkwan bɛn so na metumi aboa onipa no wɔ ne asetena nyinaa mu?

Obi a ɔyɛ LGBTQ+ nipasu yɛ ne ho fã bi pɛ. Bisa nea ɛho hia no, fa nsɛm a ɔpaw no di dwuma, na ma no nyi wɔn a wɔbetumi ahu ne ho kokoamsɛm. Nnyɛ w’adwene sɛ wunim obi nipasu, ne hokafo, abusua mmoa a ɔwɔ, anaa ne kokoamsɛm ho apɛde fi sɛnea ɔte, kyerɛwtohɔ dedaw, anaa wɔn a wɔbɛsra no mu.

Alzheimer’s Society akwankyerɛ a ɛfa mmoa a wɔde ma obi a ɔyɛ LGBTQ+ a ɔte werefirɛ mu ho ka sɛ ɛsɛ sɛ wobisa onipa no apɛde na woannya adwene biara amfa abusuabɔ ho. Alzheimer’s Association LGBTQ+ werefirɛ mu nneɛma nso ka atɛnnidi ho dadwen ne sɛnea wobenya hwɛ a ɛma obi te nka sɛ wɔagye no atom ho asɛm. Nnipa yɛ soronko; fa saa nsusuiɛ yi sɛ nkɔmmɔbɔ mfiase, na ɛnyɛ nea ɛkyerɛ obi su.

Ɔkwan bɛn so na metumi abisa din, edin nsiananmu ne kokoamsɛm ho asɛm?

Paw bere a asomdwoe wɔ mu na obiara ntie mo. Wubetumi abisa sɛ, “Din bɛn ne edin nsiananmu (pronouns) bɛn na wopɛ sɛ yɛde frɛ wo?” anaa “Biribi wɔ wo nipasu anaa w’abusuabɔ ho a wopɛ sɛ wɔn a wɔboa wo no hu?” Onipa no betumi ayi mmuae no bi, aka sɛ daabi, anaa asan aba so akyiri yi. Ɛho nhia sɛ wobisa kokoamsɛm ho nsɛm a ɛmfa ne hwɛ ho.

Bisa onipa bɛn na ɔbetumi ahu asɛm bɛn. Obi betumi apɛ sɛ adwumayɛfoɔ gye ne hokafo to mu, nanso ɔmpɛ sɛ abusuafo a aka no te ne ho nsɛm a ɛfa ne nna mu ɔdɔ anaa ne bɔbeasu ho. Onipa no nso betumi apɛ nsɛm soronko wɔ tebea ahorow mu. Nka obi nipasu ho asɛm nkyerɛ abusuafo, nsrahwɛfoɔ anaa adwumayɛfoɔ kɛkɛ ɛfiri sɛ wunim.

Sɛ onipa no pɛ sɛ wɔkyerɛw n’apɛde gu hɔ a, bisa nea ɛsɛ sɛ wɔkyerɛw ne wɔn a ɛsɛ sɛ wohu. Hwɛ sɛnea adwumayɛfoɔ no di din a ɛyɛ soronko fi kyerɛwtohɔ foforo ho, na sɛ adwumayɛfoɔ betumi de din a onipa no pɛ no afrɛ no wɔ nkɔmmɔbɔ mu. Ma onipa no kokoamsɛm ntra w’adwenem; ɛnyɛ obiara a ɔboa wɔ hwɛ mu no na ɛsɛ sɛ ɔte biribiara.

Apɛde betumi sesa. Sɛ onipa no betumi akyerɛ nea ɔpɛ a, san bisa, titiriw ansa na ɔbɛtu akɔ baabi foforo anaa ansa na wɔbɛyɛ hwɛ ho nhyehyɛe foforo. Sɛ ɛnna adi pefee sɛ nea ɔpɛ sɛ wɔka a, nnyɛ w’adwene. Di apɛde biara a ɔdaa no adi pefee dedaw no akyi, na bisa onipa a ɔwɔ nimdeɛ wɔ wo mpɔtam hɔ mmoa fa hwɛ tumi anaa nsɛm a wɔkyɛ ho mmara ho nsɛmmisa ho.

Hena na ɛsɛ sɛ ɔka hwɛ ho nkɔmmɔbɔ ho?

Bisa onipa no wɔn a ɔgye wɔn di na ɔpɛ sɛ wɔka ho. Wɔn mmoa kuw no betumi ayɛ okunu anaa ɔyere, hokafo, adamfo pa, abusuafo bi, anaa “abusua a wapaw wɔn”—nnipa a wɔboa no sɛ abusua mpo sɛ wɔnyɛ mogya mufo a. Ebinom de wɔn ho to abusua a wɔwoo wɔn mu so; afoforo nso nnyɛ saa. Ma onipa no nkyerɛ n’abusuabɔ mu wɔ ne ara nsɛm mu.

Bisa nsɛm a ɛfa da biara da ho: Hena na ɔbetumi abɛsra? Hena na ɛsɛ sɛ adwumayɛfoɔ frɛ no sɛ nhyehyɛe sesa a? Hena na ɔbetumi anya amanneɛbɔ? Sɛ adwumayɛfoɔ hia kwan anaa krataa ansa na wɔakyɛ nsɛm a, bisa nea wɔhia na kyerɛkyerɛ onipa no akwan a ɛwɔ hɔ mu. Sɛ woyɛ hokafo anaa obi a wapaw wo sɛ boafo no nkyerɛ sɛ wowɔ tumi sɛ wobɛsi gyinae wɔ ne din mu; mmara yɛ soronko wɔ baabiara.

Fa abusuabɔ din a onipa no pɛ no di dwuma. Sɛ hwɛ adwumayɛfoɔ frɛ hokafo “adamfo” anaa “abusuafo” bere a onipa no pɛ sɛ wɔgye no to mu sɛ hokafo a, ɛbetumi ama wadi yaw. Asɛm tiawa a egyina kwan a onipa no ama so betumi akyerɛ adwumayɛfoɔ sɛnea wɔbɛka nnipa ho asɛm na nsɛm bɛn na wɔbetumi akyɛ.

Dɛn na metumi abisa hwɛ adwumayɛfoɔ?

Bere a worehwɛ hwɛ fie, fie mu mmoa, anaa da mu dwumadie, bisa onipa no nsɛmmisa a ɔpɛ sɛ ɔde to dwa ne sɛ ɔpɛ sɛ woka ne ho anaa. SAGE akwankyerɛ a ɛfa mmoa a ɛgye nnipa to mu ho ka sɛ ɛbetumi ayɛ den ama obi sɛ ɔbɛka ne ho kokoamsɛm akyerɛ adwumayɛfoɔ. Bisa adwumayɛfoɔ no sɛ wɔmfa nsɛm a emu da hɔ nkyerɛkyerɛ sɛnea wɔyɛ wɔn adwuma mprempren mu.

  • Ɔkwan bɛn so na mokyerɛw din ne edin nsiananmu (pronouns) a onipa no pɛ no gu hɔ? Adwumayɛfoɔ bɛn na wobetumi ahu saa asɛm no?
  • Ɔkwan bɛn so na onipa betumi apaw wɔn a wɔbɛsra no na wanya kokoam bere ne hokafo anaa ɔboafo foforo?
  • Ɔkwan bɛn so na musua na mudi onipa no apɛde a ɛfa dan mu, ntade, ne ankorankoro hwɛ ho ni?
  • Ntetee bɛn na adwumayɛfoɔ nya fa LGBTQ+ mpanyimfo ne werefirɛ ho?
  • Ɔkwan bɛn so na obi a ɔte hɔ anaa ɔboafo betumi aka kokoamsɛm anaa obu a wonnya ho asɛm, na dɛn na ɛdi so ba?

SAGE ne Human Rights Campaign Foundation akwankyerɛ a ɛfa hwɛ a ɛgye nnipa nyinaa to mu ho ka sɛ hwɛ nhyehyɛe a wɔakyerɛw ato hɔ a ɛfa nsrahwɛ, dan mu, ne adwumayɛfoɔ adwuma ho. Wɔyɛɛ no wɔ 2021 mu; fa di dwuma sɛ nsɛmmisa a wobɛbisa, na ɛnyɛ nea ɛkyerɛ mpɔtam hɔ mmara a ɛwɔ hɔ mprempren. Nhyehyɛe ne mmoa yɛ soronko wɔ baabiara.

Ahyɛnsoɔde, nhoma ketewa, anaa mmuae baako a ɛma awerɛhyɛmu ntumi nkyerɛ sɛnea da biara da hwɛ bɛte ankasa. Sɛ onipa no pɛ sɛ ɔkɔsra hɔ a, hwɛ sɛnea adwumayɛfoɔ frɛ no na sɛnea wɔyɛ wɔn ade kyerɛ ne hokafo anaa abusua a wapaw wɔn. Bisa sɛ wobɛtumi ne adwumayɛfoɔ bi akasa wɔ kokoam sɛ ɛbɛboa onipa no ama wate nka sɛ ɔwɔ ahobammɔ mu a.

Ɔkwan bɛn so na metumi aboa onipa no wɔ ne asetena nyinaa mu?

Bisa onipa no nneɛma a n’ani gye ho da biara, ne nhyehyɛe, kasa, amammerɛ, gyidi, nnamfo, ne ne mpɔtam. Ne nipasu betumi ayɛ ade a ɛho hia sɛ wɔka ho asɛm, anaa ɔbetumi apɛ sɛ ɔde ne bere di nneɛma foforo ho dwuma. Nnyɛ nsrahwɛ biara nkɔmmɔbɔ a ɛfa nipasu ho, na nnyɛ w’adwene sɛ obiara a ɔyɛ LGBTQ+ anya osuahu koro.

Ebinom ahyia po a wɔpo wɔn anaa nyiyim, na ɛno betumi ama wɔayɛ ahwɛyiye wɔ mmoa ho. Afoforo nso nhu eyi sɛ ɔhaw. Tie no a wommisa no sɛ ɔnkyerɛkyerɛ mu anaa ɔnkyerɛ adanse. Sɛ nkae, mfonini, anaa anansesɛm bi a ɛfa bere a atwam ho ma no werɛ ho a, bisa sɛ ɔpɛ sɛ ogyae anaa ɔsesa asɛm no.

Sɛ woyɛ hokafo, adamfo, anaa abusuafo bi a, wo ara wo mmoa nso ho hia. Bisa onipa no sɛnea ɔpɛ sɛ woka ho, na hwehwɛ mpɔtam hɔ werefirɛ anaa LGBTQ+ mpanyimfo kuw bi sɛ wuhia afotu a. Alzheimer’s Association nneɛma krataafa de wo kɔ mpɔtam ne ahwɛfoɔ mmoa ho; nea ɛwɔ hɔ gyina baabi a wote so.

Sɛ wopɛ nneɛma a wobɛhwɛ bere a worehwɛ hwɛ fie ahorow a, hwɛ sɛnea wobɛpaw werefirɛ hwɛ fie. Sɛ wuhia mmoa wɔ nhyehyɛe a wobɛyɛ akyi a wɔahu sɛ obi wɔ werefirɛ a, hwɛ anammɔn a edi kan akyi a wɔahu sɛ obi wɔ werefirɛ.

Nsɛmmisa a wɔbisa daa

Ɛsɛ sɛ meka kyerɛ adwumayɛfoɔ sɛ obi yɛ LGBTQ+ anaa?

Bisa onipa no nea ɔpɛ sɛ adwumayɛfoɔ hu ne onipa bɛn na ɔbetumi ahu. Sɛ ɛbɛyɛ yiye a, ka nea wapene so pɛ, na bisa adwumayɛfoɔ no sɛnea wɔbɛkyerɛw saa asɛm no agu hɔ ne wɔn a wobetumi ahu.

Hena na ɛsɛ sɛ ɔka hwɛ ho nkɔmmɔbɔ ho?

Bisa onipa no wɔn a ɔgye wɔn di na ɔpɛ sɛ wɔka ho. Ɛbetumi ayɛ ɔhokafo, adamfo, abusuafo bi, anaa abusua a wapaw wɔn; nnyɛ w’adwene sɛ abusuafo a wɔyɛ mogya mufo na wɔyɛ wɔn a wɔpɛ sɛ wɔne wɔn di nkitaho.

Dɛn na ɛsɛ sɛ mibisa hwɛ fie bi fa LGBTQ+ a wɔgye wɔn to mu ho?

Bisa edin ne edin nsiananmu (pronouns) a wɔkyerɛw gu hɔ, nsrahwɛfoɔ ne kokoam bere, dan mu ne ankorankoro hwɛ ho apɛde, adwumayɛfoɔ ntetee, ne sɛnea wodi nsɛnnennen ho dwuma. Sɛ ɛho hia a, bisa nhyehyɛe a wɔakyerɛw ato hɔ mprempren.

Na sɛ onipa no sesa nea ɔpɛ sɛ ɔkyerɛ a?

Apɛde betumi ayɛ soronko wɔ nnipa, tebea, ne bere mu. Sɛ ɛbɛyɛ yiye a, san bisa onipa no, na nka asɛm bi a na waka dedaw no nkyerɛ obiara sɛ afei de ɔpɛ sɛ wode sie.

Nsɛnkyerɛnne

Yɛde nkyɛ kɔ mmoa ne nhwehwɛmu a kyerɛwtohɔ yi dwodwo so. Wɔhwɛ ho pɛpɛɛpɛ bere a wɔsesaa kyerɛwtohɔ no.

  1. Supporting an LGBTQ+ person with dementia · Alzheimer's Society
  2. LGBTQ+ Community Dementia Resources · Alzheimer's Association
  3. 10 Tips for Finding LGBT-Affirming Services · SAGE
  4. Finding an LGBTQ+ Inclusive Long-Term Care Community · SAGE and Human Rights Campaign Foundation

Wopɛ akyinnyegye a ɛyɛ abom?

Mfonini kɛse, ɛnni bere, ɛnni mmuaeɛ, na ɛnhia sɛ wodi ho mmɔden. Mmoa akyinnyegye no wɔ wo browser mu.

Fa akyinnyegye yi kɔ ho

Golden Moments app a wɔnnye no ka ho, a ɛwɔ iPhone, iPad ne Android so: mfonini kɛse a wobɛtwe, akyinnyegye a wobɛfa wo abusua mfonini, ne mfonini mmoa a ɛnhia sɛ Wi‑Fi wɔ hɔ. Account, adwinnade, bere anaa mmuaeɛ nni hɔ.