Gufasha umuntu wa LGBTQ+ abana n’ukwibagira

Akaranga k’umuntu wa LGBTQ+ ni kimwe mu bice bigize uwo ari we. Baza ibimufitiye akamaro, ukoreshe amajambo ahitamwo, kandi umureke ahitemwo abo bashobora kumenya amakuru yiwe bwite. Ntuce ufata ko uzi akaranga k’umuntu, umukunzi wiwe, abamufasha mu muryango canke ivyo ashaka kuguma ari ibanga ushingiye ku kuntu asa, ku nyandiko za kera canke ku bamugendera.

Inyobora ya Alzheimer’s Society yo gufasha umuntu wa LGBTQ+ abana n’ukwibagira irahimiriza kubaza ivyo umuntu yipfuza no kwirinda gufata ko uzi imigenderanire yiwe. Amasoko ya Alzheimer’s Association ku bantu ba LGBTQ+ babana n’ukwibagira aravuga kandi ivyiyumviro bijanye n’ugushirwa ku ruhande no kurondera ubufasha bwakira abantu neza. Abantu baratandukanye; koresha ivyo vyiyumviro nk’ibitanguza ikiyago, si urutonde rwigira umuntu uwo ari we.

Nobaza gute izina, insamirizi zerekana umuntu n’ibanga?

Hitamwo umwanya w’ibanga, utihutwa. Woshobora kubaza uti: «Ni irihe zina n’insamirizi zerekana umuntu wipfuza ko dukoresha?» canke «Hoba hari ikintu kijanye n’akaranga kawe canke imigenderanire yawe wipfuza ko abagutera iteka bamenya?» Umuntu arashobora kwishura igice, akanka, canke akabisubirako inyuma. Ntubwirizwa kubaza ibibazo vy’ibanga bidafitaniye isano n’ukwitaho aba akeneye.

Baza abo bashobora kumenya iki. Umuntu arashobora gushaka ko abakozi bemera umukunzi wiwe, ariko ntashake ko umuryango mugari ubimenyeshwa ku bijanye n’ukuryoherwa kwiwe canke akaranga kiwe k’igitsina. Umuntu arashobora kandi guhitamwo amajambo atandukanye mu bihe bitandukanye. Ntusangize amakuru y’akaranga n’incuti, abamugendera canke abakozi kubera gusa ko uyazi.

Nimba umuntu ashaka ko ivyo yipfuza vyandikwa, baza ico wokwandika n’uwobibona. Raba uko uwutanga ubufasha akora iyo izina ritandukanye n’iriri mu zindi nyandiko, ushizemwo nimba abakozi bashobora gukoresha izina umuntu ahitamwo mu kiyago. Ugume urinda ibanga ry’umuntu; si umuntu wese afasha mu kumwitaho akeneye kumenya amakuru yose.

Ivyo umuntu ashaka birashobora guhinduka. Subira umubaze iyo ashobora kugaragaza ico ahisemo, canecane imbere yo kwimuka canke gutegura uburyo bushasha bwo kumwitaho. Nimba bitatomoye neza ivyo ashaka ko bimenyekana, ntuce ufata ko ubizi. Kurikiza ico yari yaragaragaje neza mbere, kandi urondere umufasha abifitiye ubuhinga mu karere kawe ku bibazo bijanye n’uburenganzira bwo gufata ingingo zo kwitaho umuntu canke amategeko yo gusangira amakuru.

Ni bande bakwiye kugira uruhara mu biganiro bijanye no kumwitaho?

Baza umuntu abo yizigira kandi ashaka ko bagira uruhara. Urusobe rw’abamufasha rushobora kubamwo uwo bubakanye, umukunzi, umugenzi somambike, incuti canke «umuryango wihitiyemwo», ni ukuvuga abantu bamufasha nk’umuryango naho batoba bafitaniye isano ry’amaraso. Bamwe bishimira umuryango bavukiyemwo; abandi ntibawishimire. Reka umuntu asigure imigenderanire yiwe mu majambo yiwe bwite.

Baza ibibazo bifatika: Ni nde ashobora gusura? Ni nde abakozi bokwihamagara iyo imigambi ihindutse? Ni nde ashobora guhabwa amakuru mashasha? Nimba uwutanga ubufasha asaba uruhusha canke impapuro imbere yo gusangira amakuru, baza ivyo bikenera kandi usigurire umuntu amahitamwo ariho. Kuba umukunzi canke uwufasha yihitiyemwo ntibica biha ubwo nyene uburenganzira bwo gufata ingingo mu kibanza ciwe; amategeko aratandukanye bivanye n’ahantu.

Koresha izina ry’imigenderanire umuntu ahitamwo. Umukozi wita ku muntu amwita «umugenzi» canke «incuti» mu gihe umuntu ashaka ko yemerwa nk’umukunzi birashobora gutera umubabaro. Akandiko kagufi gashingiye ku ruhusha karashobora kubwira abakozi uko bamenyesha abantu n’amakuru ashobora gusangizwa.

Ni ibiki nokwibaza uwutanga ubufasha?

Iyo uriko uragereranya ikigo co kwitaho abantu, ubufasha butangwa muhira canke ibikorwa vyo ku murango bifasha abantu bakuze, baza umuntu ibibazo ashaka kubaza kandi nimba ashaka ko uhaba. Inyobora ya SAGE ku bikorwa vyakira abantu neza ivuga ko gusangira amakuru bwite n’uwutanga ubufasha bishobora gutuma umuntu yumva atatekanye. Saba uwutanga ubufasha asigure uburyo akoresha ubu mu majambo atagoye.

• Ni gute mwandika izina umuntu ahitamwo n’insamirizi zerekana umuntu? Ni abakozi bande bashobora kubona ayo makuru?
• Ni gute umuntu ashobora guhitamwo abamusura no kuronka umwanya w’ibanga n’umukunzi wiwe canke uwundi amufasha?
• Ni gute mumenya kandi mukubaha ivyo umuntu ashaka ku bijanye n’aho aryama, imyambaro n’ukwitaho ku mubiri?
• Ni ayahe mahugurwa abakozi bahabwa ku bijanye n’abakuze ba LGBTQ+ babana n’ukwibagira?
• Ni gute uwuba muri ico kigo canke uwumufasha ashobora gutanga ikiyumviro c’ingorane ku bijanye n’ibanga canke ukutubahirizwa, kandi hoca haba iki?

Inyobora ya SAGE na Human Rights Campaign Foundation ku kwitaho abantu igihe kirekire mu buryo bwakira bose irasaba kuraba amategeko yanditse ajanye no gusurwa, aho abantu baryama n’uburyo abakozi bakora. Yasohowe mu 2021; iyikoreshe nk’ibibazo vyo kubaza, si nk’icemeza amategeko ariho ubu mu karere kawe. Amategeko n’ibikorwa biratandukanye bivanye n’ahantu.

Ikimenyetso, agatabo canke inyishu imwe ihumuriza ntivyemeza ukuntu kwitaho umuntu ku musi ku musi kuzoba kumeze. Nimba umuntu ashaka gusura, raba uko abakozi bamwitana n’uko bitaho umukunzi wiwe canke abo yihitiyemwo kumufasha. Saba kuvugana n’umukozi mu ibanga nimba ivyo vyofasha umuntu kwumva atekanye.

Noshobora gute gufasha umuntu mu bice vyose vy’ubuzima bwiwe?

Baza ku vyo umuntu akunda mu buzima bwa buri munsi, ku ntumbero ziwe, ku rurimi, ku muco, ku kwizera, ku bagenzi no ku kibano ciwe. Akaranga kiwe gashobora kuba ikintu gihambaye co kuyagako, canke agashobora guhitamwo kumara umwanya ku bindi bice vy’ubuzima. Ntuhindure uruzinduko rwose ikiyago kijanye n’akaranga, kandi ntuce ufata ko abantu bose ba LGBTQ+ baciyemwo ibintu bimwe.

Bamwe barahuye n’ukwankwa canke ugushirwa ku ruhande, kandi ivyo bishobora gutuma bagira amakenga ku bikorwa vy’ubufasha. Abandi boshobora kutabibona nk’ingorane. Umviriza utamusavye gusigura canke kwerekana ikintu na kimwe. Nimba urwibutso, ifoto canke inkuru ivuga ivya kera bibabaza, baza nimba ashaka guhagarika canke guhindura ikiyago.

Nimba uri umukunzi, umugenzi canke incuti, n’ugufashwa kwawe kurahambaye. Baza umuntu uko ashaka ko ugira uruhara, kandi urondere ishirahamwe ryo mu karere rifasha abantu babana n’ukwibagira canke abakuze ba LGBTQ+ nimba ukeneye impanuro. Urupapuro rw’amasoko rwa Alzheimer’s Association rurerekana amasoko y’abagize umuryango n’abitaho abandi; ibiboneka biravana n’aho uba.

Ku rutonde rwagutse rwo kugereranya ibigo vyitaho abantu, raba guhitamwo ikigo co kwitaho abantu babana n’ukwibagira. Ku bufasha bwo gutegura inyuma yo kumenya ko umuntu afise indwara yo kwibagira, raba intambwe za mbere inyuma yo kumenya ko umuntu afise indwara yo kwibagira.