Кыска җавап
Кешедән аңа ничек мөрәҗәгать итәргә, кемнәрнең катнашуын теләүен һәм нинди мәгълүматны уртаклашырга ризалыгын сорагыз. Партнерларны һәм сайлаган якыннарны хөрмәт итегез, хосусыйлыкны саклагыз һәм ярдәм күрсәтүче оешмалардан аларның кагыйдәләре көндәлек тормышта ничек эшләвен сорагыз.
- Кешенең исемен, алмашлыкларын, мөнәсәбәтләрен һәм хосусыйлык теләкләрен сорагыз; фаразлар ясарга кирәкми.
- Кеше шәхси мәгълүматны кем белән, кайчан һәм уртаклашырга теләсен, үзе хәл итсен.
- Кеше кемнәрне гаилә дип санавын һәм кем яңалыклар ала яки килеп йөри алуын сорагыз.
- Ярдәм күрсәтүчеләр теләкләрне ничек теркәвен, хосусыйлыкны ничек саклавын һәм шикаятьләргә ничек җавап бирүен тикшерегез.
- Шәхес мөһим, ләкин ул кешенең тормышының һәм ярдәмнең бер өлеше генә.
Бу битта (4 бүлек)
ЛГБТК+ кешенең шәхесе — аның кем булуының бер өлеше генә. Алар өчен нәрсә мөһим икәнен сорагыз, үзләре сайлаган сүзләрне кулланыгыз һәм шәхси мәгълүматны кем белә алуын үзләренә хәл итәргә бирегез. Кешенең шәхесен, партнерын, гаилә ярдәмен яки хосусыйлык теләкләрен тышкы кыяфәт, иске язмалар яки кем килүе буенча фараз итмәгез.
Alzheimer’s Society’s guide to supporting an LGBTQ+ person with dementia кулланмасы кешенең теләкләрен сорарга һәм мөнәсәбәтләр турында фаразлар ясамаска киңәш итә. Alzheimer’s Association’s LGBTQ+ dementia resources битендә стигма һәм кабул итүче ярдәм табу белән бәйле борчылулар да тасвирлана. Кешеләр төрле була; бу фикерләрне кемнедер билгеләүче исемлек итеп түгел, ә сөйләшү өчен этәргеч итеп кулланыгыз.
Исем, алмашлыклар һәм хосусыйлык турында ничек сорый алам?
Шәхси һәм ашыкмыйча сөйләшә алырлык мизгел сайлагыз. Мәсәлән: «Без сезгә нинди исем һәм алмашлыклар белән мөрәҗәгать итәргә тиеш?» яки «Сезгә ярдәм итүчеләр белергә тиешле шәхесегез яки мөнәсәбәтләрегез турында әйтәсе килгән нәрсә бармы?» дип сорый аласыз. Кеше өлешчә җавап бирә, баш тарта яки соңрак кире кайта ала. Ярдәм өчен кирәк булмаган шәхси сораулар бирергә мәҗбүр түгелсез.
Кем нәрсә белә алуын ачыклагыз. Кешенең партнёрын хезмәткәрләр тануын теләүе, ләкин сексуаль юнәлеше яки гендер кемлеге турында киңрәк гаиләсенә әйтелмәвен теләүе мөмкин. Кеше төрле шартларда төрле сүзләрне дә өстен күрә ала. Сез беләсез дигән сәбәпле генә, шәхес турында мәгълүматны туганнарга, килүчеләргә яки хезмәткәрләргә әйтмәгез.
Кеше нинди дә булса теләкне яздырырга тели икән, нәрсә язарга һәм кем күрә алуын сорагыз. Ярдәм күрсәтүчедән, башка язмалардагы исемнән аермалы булган очракта, хезмәткәрләр кешенең өстен күргән исемен сөйләшүдә куллана аламы икәнен тикшерегез. Кешенең хосусыйлыгын истә тотыгыз; ярдәм итүчеләрнең һәрберсенә һәр детальне белү кирәк түгел.
Теләкләр үзгәрергә мөмкин. Кеше үз теләген әйтә алганда, аеруча күчү яки яңа ярдәм тәртибе алдыннан, яңадан сорагыз. Нәрсә уртаклашырга теләгәннәре ачык булмаса, фараз итмәгез. Элегрәк әйтелгән ачык теләкне исәпкә алыгыз һәм ярдәм турында карар кабул итү хокукы яки мәгълүмат уртаклашу кагыйдәләре турында сораулар булса, квалификацияле җирле белгечтән ярдәм сорагыз.
Ярдәм турында сөйләшүләргә кемнәрне җәлеп итәргә?
Кешедән ул кемгә ышана һәм кемнең катнашуын теләгәнен сорагыз. Аларның ярдәм челтәре тормыш иптәше, партнер, якын дус, туган яки «сайлаган гаилә» — туган булмаса да, гаилә кебек янәшә торучы кешеләр — булырга мөмкин. Кайбер кешеләр туган гаиләсенә таяна, башкалар юк. Кешегә үз мөнәсәбәтләрен үз сүзләре белән аңлатырга мөмкинлек бирегез.
Гамәли сораулар бирегез: Кем килә ала? Планнар үзгәрсә, хезмәткәрләр кемгә шалтыратырга тиеш? Кем яңалыклар ала ала? Ярдәм күрсәтүче мәгълүматны уртаклашу өчен рөхсәт яки документлар таләп итсә, нәрсә кирәк икәнен сорагыз һәм мөмкинлекләрне кешегә аңлатыгыз. Партнер яки сайлаган якын булу үзе генә карар кабул итү хокукын автоматик рәвештә бирми; кагыйдәләр урынга карап аерыла.
Кеше өстен күргән мөнәсәбәт атамасын кулланыгыз. Хезмәткәр партнерны кеше теләгәнчә түгел, ә «дус» яки «туган» дип танытса, бу авыр кичерелергә мөмкин. Кешеләрне ничек таныштырырга һәм нинди мәгълүматны уртаклашырга яраганын күрсәтүче кыска, рөхсәткә нигезләнгән язма хезмәткәрләргә ярдәм итә ала.
Ярдәм күрсәтүчедән нәрсә сорарга?
Даими яшәү урыны, өйдә ярдәм яки көндезге хезмәтләрне чагыштырганда, кешедән нинди сорауларны күтәрергә теләүен һәм сезнең янәшә булуыгызны теләвен-теләмәвен сорагыз. SAGE guide to affirming services кулланмасы ярдәм күрсәтүче белән шәхси мәгълүмат уртаклашу куркынычсыз тоелмаска мөмкин дип билгели. Ярдәм күрсәтүчедән гамәлдәге тәртипләрен гади сүзләр белән аңлатуларын сорагыз.
- Өстен күрелгән исем һәм алмашлыкларны ничек терк исез? Бу мәгълүматны кайсы хезмәткәрләр күрә ала?
- Кеше кемнәрнең килүен һәм партнер яки башка якын кеше белән шәхси вакыт үткәрүен ничек сайлый ала?
- Бүлмәдә яшәү, кием һәм шәхси ярдәм турындагы теләкләрне ничек беләсез һәм хөрмәт итәсез?
- Хезмәткәрләр ЛГБТК+ өлкәннәр һәм деменция турында нинди укыту үтә?
- Яшәүче яки якын кеше хосусыйлык яки хөрмәтсезлек турында борчылуны ничек белдерә ала һәм аннан соң ни була?
SAGE and Human Rights Campaign Foundation guide to inclusive long-term care кулланмасы килүчеләр, бүлмәдә яшәү һәм хезмәткәрләр эшчәнлеге turындагы язма кагыйдәләрне тикшерергә тәкъдим итә. Ул 2021 елда бастырылган; аны сорарга кирәкле сораулар өчен кулланыгыз, ләкин гамәлдәге җирле закон турында раслау дип кабул итмәгез. Кагыйдәләр һәм хезмәтләр урынга карап аерыла.
Логотип, буклет яки бер генә тынычландыручы җавап көндәлек ярдәм ничек булуын гарантияли алмый. Кеше барырга теләсә, хезмәткәрләр аңа ничек мөрәҗәгать итүен һәм аның партнерына яки сайлаган якыннарына ничек җавап бирүен күзәтегез. Бу кешегә куркынычсызрак тоелса, хезмәткәр белән аерым сөйләшүне сорагыз.
Бөтен кешене ничек яклап була?
Кешенең гадәти кызыксынулары, көнкүреш тәртибе, теле, мәдәнияте, дине, дуслары һәм җәмгыяте турында сорагыз. Шәхес турындагы мәсьәлә сөйләшү өчен мөһим булырга мөмкин, яисә кеше вакытны тормышның башка өлешләренә багышларга өстен күрергә мөмкин. Һәр очрашуны шәхес турында сөйләшүгә әйләндермәгез һәм һәр ЛГБТК+ кешенең тәҗрибәсе бер үк дип уйламагыз.
Кайбер кешеләр кире кагу яки дискриминация белән очрашкан булырга һәм хезмәтләрдән сакланырга мөмкин. Башкалар моны борчылу итеп күрмәскә мөмкин. Кешедән бернәрсә дә аңлатырга яки исбатларга таләп итмичә тыңлагыз. Элекке вакытлар, фотосурәтләр яки хатирәләр турында сөйләү авыр булса, туктарга яки теманы үзгәртергә теләмиләрме икәнен сорагыз.
Әгәр сез партнер, дус яки туган булсагыз, сезгә дә ярдәм кирәк булырга мөмкин. Кешедән сезнең ничек катнашуыгызны теләгәнен сорагыз һәм киңәш кирәк булса, җирле деменция яки ЛГБТК+ өлкәннәр оешмасын эзләгез. Alzheimer’s Association resource page битендә җәмгыять һәм ярдәм күрсәтүчеләр өчен ресурсларга сылтамалар бар; мөмкинлекләр яшәгән урынга карап аерыла.
Карау йортларын чагыштырганда киңрәк исемлек өчен choosing residential dementia care битен карагыз. Диагноз куелганнан соң планлашуга ярдәм өчен first steps after a dementia diagnosis битен карагыз.
Еш бирелгән сораулар
Хезмәткәрләргә кешенең ЛГБТК+ икәнен әйтергә кирәкме?
Кешедән хезмәткәрләр нәрсә белергә тиеш һәм кем белә ала икәнен сорагыз. Мөмкин булса, ул ризалашкан мәгълүматны гына әйтегез һәм ярдәм күрсәтүчедән бу мәгълүмат ничек теркәләчәк һәм кем күрә алачагын сорагыз.
Ярдәм турында сөйләшүләрдә кем катнашырга тиеш?
Кешедән ул кемгә ышана һәм кемнең катнашуын теләгәнен сорагыз. Бу партнер, дус, туган яки сайлаган якын булырга мөмкин; биологик туганның төп элемтә кешесе булуын фараз итмәгез.
Карау йортыннан ЛГБТК+ инклюзивлыгы турында нәрсә сорарга?
Язмалардагы исем һәм алмашлыклар, килүчеләр һәм шәхси вакыт, бүлмәдә яшәү һәм шәхси ярдәм теләкләре, хезмәткәрләрне укыту һәм борчылуларны ничек карау турында сорагыз. Мөһим булганда, гамәлдәге язма кагыйдәләрне сорый аласыз.
Кеше нинди мәгълүматны уртаклашырга теләвен үзгәртсә нишләргә?
Теләкләр кешегә, шартларга һәм вакытка карап аерыла ала. Мөмкин булса, кешедән яңадан сорагыз һәм ул хәзер моны яшерен тотарга сораса, элекке сөйләшүгә таянып мәгълүматны ачмагыз.
Чыганаклар
Бу бит таянган оешмаларга һәм тикшеренүләргә сылтама бирәбез. Һәрберсе бит яңартылганда тикшерелде.
- Supporting an LGBTQ+ person with dementia · Alzheimer's Society
- LGBTQ+ Community Dementia Resources · Alzheimer's Association
- 10 Tips for Finding LGBT-Affirming Services · SAGE
- Finding an LGBTQ+ Inclusive Long-Term Care Community · SAGE and Human Rights Campaign Foundation