Dementiyā saha jīvantaṃ LGBTQ+ puggalaṃ upaṭṭhahituṃ

LGBTQ+ puggalassa pahānaṃ tassa ekova bhāgo hoti. Yaṃ tassa mahantaṃ, taṃ pucchatha; tena vuttāni saddāni upayujjatha; ke paṭigūḷha-jānanīyāni jāneyyuṃ, taṃ so eva cinātu. Rūpena, purāṇehi lekhāhi vā, ke āgacchantīti disvā vā, tassa pahānaṃ, sahacāriṃ, ñātaka-sahāyaṃ vā gopanīyata-icchāyo vā mā anumānehi.

Alzheimer’s Society’s guide to supporting an LGBTQ+ person with dementia puggalassa icchāyo pucchituṃ, sambandhesu ca anumānaṃ akātuṃ ovadati. Alzheimer’s Association’s LGBTQ+ dementia resources pi apamāna-bhayañca sādarā paricariyā gavesanañca pakāseti. Puggalā bhinnā honti; ime vīmaṃsā kathāya ārambhā hontu, na pana puggalaṃ paricchindituṃ saṅkharaṇa-sūcī.

Nāmaṃ, paṭisambodhanañca gopanīyatañca kathaṃ pucchitabbaṃ?

Rahassaṃ, avihāta-samayañca ṭhānaṃ cinatha. Evaṃ pucchituṃ sakkā hoti: «Amhehi kataṃ nāmañca paṭisambodhanañca upayujjitabbaṃ icchasi?» vā «Tava pahāne vā sambandhesu vā yaṃ kiñci paricārakehi ñātabbaṃ icchasi, atthi nu?» Puggalo ekadesena uttaraṃ dātuṃ, paṭikkhipituṃ, vā pacchā puna āgantuṃ sakkoti. Yaṃ paricariyāya na opāyikaṃ, tādisaṃ paṭigūḷha-pañhaṃ pucchituṃ na vaṭṭati.

Ke kiṃ jāneyyuṃ, taṃ pucchatha. Koci icchituṃ sakkoti yaṃ paricārakā tassa sahacāriṃ jāneyyuṃ, api ca tassa kāma-pahānaṃ vā liṅga-pahānaṃ vā mahāñātakehi na ñātabbaṃ. Koci bhinnesu ṭhānesu bhinne sadde pi icchituṃ sakkoti. Yaṃ tvaṃ jānāsi, taṃ kāraṇena eva ñātakehi, āgantukehi vā paricārakehi vā mā sādhāraṇaṃ karohi.

Sace puggalo icchaṃ likhāpetuṃ icchati, kiṃ likhitabbaṃ, ke ca taṃ passissantīti pucchatha. Aññesu lekhāsu bhinnaṃ nāmaṃ atthi ce, paricāraka-saṃvidhānaṃ kathaṃ taṃ gaṇhātīti, kathāya ca piyanāmaṃ upayujjituṃ sakkonti nu iti ca jānātha. Gopanīyataṃ rakkhatha; yo koci paricariyāya sahāyako hoti, so sabbaṃ jānanīyaṃ jānitabbaṃ na hoti.

Icchāyo parivattituṃ sakkonti. Yadā puggalo attano cittaṃ pakāsetuṃ sakkoti, tadā puna pucchatha, visesena nivesana-parivattanassa vā navassa paricariyā-yojanassa vā pure. Kiṃ sādhāraṇaṃ kātabbaṃ icchatīti na pākaṭaṃ ce, mā anumānehi. Tena pubbe pākaṭaṃ kataṃ icchaṃ anugaccha, paricariyā-adhikārassa vā jānanīya-sādhāraṇassa niyamānaṃ vā pañhesu yogyā ṭhānīyā āmantetabbā.

Paricariyā-kathāsu ke antogadhā bhaveyyuṃ?

Puggalaṃ pucchatha kehi saddhiṃ so vissāsaṃ karoti, ke ca antogadhaṃ icchati. Tassa sahāyaka-parivāro sāmikaṃ, sahacāriṃ, ghana-mittaṃ, ñātakaṃ vā «attanā vārītaṃ ñātakaṃ» vā antokarotuṃ sakkoti — te janā ñātakā viya sahāyakā honti, yadi pi na jātito sambandhā. Keci jātika-ñātake nissāya honti; keci na honti. Puggalo attano sambandhe attano saddehi vaṇṇetu.

Payojanikāni pañhāni pucchatha: Ke upasaṅkamituṃ sakkonti? Yojanā parivattanti ce, paricārakā kassa ārocetuṃ vaṭṭati? Ke pavattiṃ labhituṃ sakkonti? Sace paricāraka-saṃvidhānaṃ jānanīyaṃ dātuṃ anumatiṃ vā lekhāni vā icchati, kiṃ atthīti pucchatha, puggalassa ca vikalpe pakāsehi. Sahacārī vā attanā vārīto sahāyako vā hotīti kāraṇena eva nicchaya-karaṇassa adhikāro na sijjhati; niyamā ṭhānena bhinnā honti.

Puggalena icchitaṃ sambandha-nāmaṃ upayujjatha. Yadā puggalo sahacāriṃ sahacārīti ñāpetabbaṃ icchati, tadā paricārako taṃ «mittaṃ» vā «ñātakaṃ» vā vadati ce, dukkhaṃ uppādetuṃ sakkoti. Saṅkhittaṃ, anumati-ādhāritaṃ vākyaṃ paricārakehi kathaṃ janā pakāsetabbā, kiñca jānanīyaṃ sādhāraṇaṃ kātabbaṃ, taṃ dassetuṃ sakkoti.

Paricāraka-saṃvidhānaṃ kiṃ pucchitabbaṃ?

Nivāsa-paricāraṃ, ghara-paricāraṃ vā divasa-sevā vā tulentā, puggalaṃ pucchatha ke pañhe uṭṭhāpetuṃ icchati, tvaṃ tattha bhaveyyāsīti icchati nu. SAGE guide to affirming services dasseti yaṃ paricāraka-saṃvidhānassa paṭigūḷha-jānanīyaṃ dātuṃ dubbalabhāvo siyā. Ajjatanī kamma-vidhiṃ sarala-saddehi pakāsetuṃ yācatha.

• Piyanāmañca paṭisambodhanañca kathaṃ likhatha? Ke kammakarā taṃ jānanīyaṃ passituṃ sakkonti?
• Puggalo āgantuke cinetuṃ, sahacārinā vā aññena sahāyakena vā rahassa-samayaṃ laddhuṃ kathaṃ sakkoti?
• Vāsane, vatthābharaṇe, sarīra-paricariyāya ca tassa icchāyo kathaṃ jānātha ca sakkarotha ca?
• LGBTQ+ vuddhehi ca dementiyā ca visaye kammakarānaṃ kīdisī sikkhā dīyati?
• Nivāsī vā sahāyako vā gopanīyataṃ vā asakkāraṃ vā ārabbha āsankaṃ kathaṃ uṭṭhāpeti, tato kiṃ hoti?

SAGE and Human Rights Campaign Foundation guide to inclusive long-term care āgantukesu, vāsane, kammakara-vidhīsu ca likhitā niyamā oloketuṃ upadisati. Taṃ 2021 vasse pakāsitaṃ; pucchitabba-pañhānaṃ atthāya upayujjatha, na pana ajjatanī ṭhānīya-niyamānaṃ vuttitoti. Niyamā ca sevā ca ṭhānena bhinnā honti.

Saṅketa-cinhaṃ, patta-potikā vā ekaṃ assāsakaṃ uttaraṃ vā nicchitaṃ na karoti yaṃ nicca-paricariyā kīdisī bhavissatīti. Sace puggalo upasaṅkamituṃ icchati, kammakarā taṃ kathaṃ sambodhenti, tassa sahacāriṃ vā attanā vārīte sahāyake vā kathaṃ paṭipajjantīti manasi karotha. Sace tena sukhita-bhāvo laddho bhaveyya, kammakarena saddhiṃ rahassaṃ kathetuṃ yācatha.

Samaggaṃ puggalaṃ kathaṃ upaṭṭhahituṃ sakkā?

Puggalassa nicca-ruciyo, nicca-vidhiyo, bhāsā, saṃskāro, saddhā, mittā, samudāyo ca pucchatha. Tassa pahānaṃ kathāya mahantaṃ bhavituṃ sakkoti, atha vā so jīvitassa aññesu bhāgesu samayaṃ vītināmetuṃ icchituṃ sakkoti. Haratiṃsupi upasaṅkamane pahāna-kathā eva mā karohi, sabbe pi LGBTQ+ puggalā samāna-anubhavā hontīti mā maññahi.

Keci paṭikkhepitaṃ vā bhedaṃ vā anubhūtā honti, tasmā sevāsu sāvadhānā bhavituṃ sakkonti. Aññe etaṃ na āsankaṃ maññanti. Puggalaṃ kiñci viññāpetuṃ vā sādhetuṃ vā ayācantā suṇātha. Sace atītassa sati, chāyā vā kathā vā dukkhaṃ uppādeti, so viramituṃ vā visayaṃ parivattetuṃ vā icchati nu iti pucchatha.

Sace tvaṃ sahacārī, mittaṃ vā ñātako vā asi, tava attano sahāyo pi mahanto hoti. Puggalaṃ pucchatha kathaṃ tvaṃ sahāyako bhavitabbaṃ icchati; sace upadeso atthi, ṭhānīyaṃ dementia-saṃghaṃ vā LGBTQ+ vuddha-saṃghaṃ vā gavesāhi. Alzheimer’s Association resource page samudāya-sahāyakānañca paricāraka-sahāyakānañca saṅgaṇhanāni dasseti; kiṃ labbhati, taṃ nivāsa-ṭhānena bhinnaṃ hoti.

Paricāra-nivāse tulentānaṃ vitthārata-sūciyā atthāya, choosing residential dementia care passatha. Dementiyā vinicchayassa pacchā yojanāya sahāyatthaṃ, first steps after a dementia diagnosis passatha.