ЛГБТ+ адæймагæн деменциимæ æххуыс

ЛГБТ+ адæймаджы идентичност у уый, чи у, уыцы адæймаджы æрмæст иу хай. Бафæрс, цы уый ахсджиаг кæсы, уыцы дзырдтæй архай, кæцытæ уый æвзары, æмæ дæтт ын бар сгарын, кæй гæнæн ис зона хибар информаци. Ма скæн хи хъуыды адæймаджы идентичност, партнёр, бинонты æххуыс кæнæ сусæгдзинады фæндтæ уындæй, зæронд фыстытæй кæнæ уæлахиздзаутты чи у, уыдонæй.

Alzheimer’s Society-йы амынд ЛГБТ+ адæймагæн деменциимæ æххуысы тыххæй фæкæсыны бафæрсын адæймаджы фæндты тыххæй æмæ бастдзинадты тыххæй хъуыдытæ ма скæнын. Alzheimer’s Association-ы ЛГБТ+ деменцийы ресурсæтæ дæр амонынц стигмæйы æмæ æрцахст хъахъхъæнæн агурыны тыххæй тæнттæ. Адæм алыхуызон сты; уыдон æххæст кæн ныхасы хæстæгтæй, нæ уыцы æгъдæуттимæ, кæцы адæймаг сфидар кæны.

Куыд бафæрсон номы, пырономонты æмæ сусæгдзинады тыххæй?

Æвзар сусæг, æнæтагъд рæстæг. Дæ бон у бафæрсын: «Кæцы ном æмæ пырономонтæ фæнды, цæмæй мах арцахстой?» кæнæ «Ды дæ идентичносты кæнæ бастдзинадты тыххæй цавæрдæр ис, цы дæ хъахъхъ кæнæгтæн зонын хъæуы?» Адæймагæн бон у хайхатт дзуапп раттын, «нæ» зæгъын кæнæ фæстæдæр уый тыххæй ныхас кæнын. Нæ хъæуы бафæрсын хибар фарстытæ, кæцытæ йæ хъахъхъæнæнæн нæ сты ахсджиаг.

Бафæрс, кæй цы зонын йæ бон у. Иуæй-иуæн фæнды, цæмæй уæнгтæ зонынц йæ партнёр, фæлæ нæ фæнды, цæмæй йæ уæрæх бинонтæ зонынц йæ сексуалон ориентацийы кæнæ гендерон идентичносты тыххæй. Адæймæгæн дæр алыхуызон бынæтты алыхуызон дзырдтæ фæнды гæнæн сты. Ма равдис идентичносты тыххæй хæстæгтæм, уæлахиздзауттæм кæнæ уæнгтæм æрмæст уымæн æмæ, цæмæй дæ зоныс.

Кæд адæймаг фæнды, цæмæй йæ фадат ныффыст уа, бафæрс, цы хъуамæ фыссон æмæ кæй хъуамæ уый уына. Бафæрс, куыд дæттæг архайы уыцы номимæ, кæцы иннæ фыстытæй алыхуызон у, уыимæ дæр, уæнгтæн гæнæн ис, æви нæ, ныхасы адæймаджы æвзæрст ном æххæст кæнын. Хъахъхъ кæн адæймаджы сусæгдзинад; хъахъхъæнæны æххуыс кæнæг æппæтæн алкæцы деталь зонын нæ хъæуы.

Фадæттæ гæнæн сты ивынц. Ногæй бафæрс, кæд адæймагæн йæ фæндыз æвдисын йæ бон у, уый тыххæй дæр, кæд ивд æрцæуы кæнæ хъахъхъæнæны ног фæллад. Кæд æнæбæрæг у, цы уый равдисын фæнды, ма скæн хи хъуыды. Дарддæр уыцы бæрæг фæнддзинадмæ гæсгæ, кæцы уый раздæр ныффыста, æмæ хъахъхъæнæны барты кæнæ информаци равдисыны уагæвæрдты тыххæй фарстытæн хæс аххуысы æххуыс бынæтты квалификациимæ æрмæг адæймагæй.

Чи хъуамæ уа хъахъхъæнæны тыххæй ныхæстæ?

Бафæрс адæймæджы, кæмæн уый æнхъæлмæ кæсы æмæ кæй фæнды, цæмæй уыцы ныхæсы хай уа. Йæ æххуысы хыз гæнæн ис уæвæ: йæ бинонтæ, партнёр, æххæст æмбæл, хæстæг кæнæ «æвзæрст бинонтæ», уый та сты адæм, кæцытæ йын æххуыс кæнынц бинонтæй, кæд æм уыдон хæстæг бастдзинад нæй дæр. Иуæй-иутæ æнхъæлмæ кæсынц йæ райгуырæн бинонтæм; иннæтæ та нæ. Дæтт адæймæгæн йæ бастдзинадтæ йæхи дзырдтæй амонын.

Бафæрс практикон фарстытæ: Чи гæнæн ис æрбацæуа? Фæлладтæ кæд ивынц, уæнгтæ кæмæн хъуамæ схондзой? Чи гæнæн ис райса хабæрттæ? Кæд дæттæг информаци равдисыны размæ домы бар кæнæ документтæ, бафæрс, цы хъæуы, æмæ адæймæгæн уыцы фадæттæ бамбарын кæн. Партнёр кæнæ æвзæрст æххуыскæнæг уæвын хæрзæххæстæй нæ баст æвæрдты скæныны бартæ, бынæттæй гæсгæ уагæвæрдты алыхуызон сты.

Архай адæймаджы æвзæрст бастдзинады номæй. Хъахъхъæнæны уæнг, кæцы партнёрæн зæгъы «æмбæл» кæнæ «хæстæг», кæд адæймаг фæнды, цæмæй йын партнёрæй схондзой, уый гæнæн ис тынг у. Цыбыр, бартыл кæнæг амынд гæнæн ис уæнгтæн зæгъа, куыд адæм равдисой æмæ цавæр хабæрттæ равдисын у.

Цы гæнæн ис бафæрсон хъахъхъæнæн дæттæгæй?

Цæрæн бынат, хæдзары æххуыс кæнæ бонвæй хъахъхъæнæны тæрхондоны æвзаргæйæ, бафæрс адæймæджы, цавæр фарстытæ уый фæнды сæвæрын æмæ дæуыл йемæ уæвын кæсы, æви нæ. SAGE-йы амынд æххуысгæнæг тæрхондоны тыххæй зæгъы, хибар информаци дæттæгæн равдисын гæнæн ис æнæзæрдæ у. Бадзур дæттæгæн, цæмæй йæ абоны архайд хуымæтæгæй амона.

• Куыд ныффыссут æвзæрст ном æмæ пырономонтæ? Кæцы уæнгтæм у уыцы информацийы феныны бар?
• Куыд адæймæгæн йæ бон у æвзарын, чи æрбацæуы, æмæ партнёримæ кæнæ æндæр æххуыскæнæгимæ сусæг рæстæг исын?
• Куыд базонут æмæ аргъ кæнут адæймаджы фадæттæ уатæн, дзаумæтæн æмæ хибар хъахъхъæнæны тыххæй?
• Цавæр ахуырад исынц уæнгтæ ЛГБТ+ зæронд адæмы æмæ деменцийы тыххæй?
• Куыд цæрæг кæнæ йæ æххуыскæнæг гæнæн ис сæвæра фарст сусæгдзинады кæнæ æнæаргъаджы тыххæй, æмæ стæй цы æрцæуы?

SAGE æмæ Human Rights Campaign Foundation-ы амынд æхсæнадон дæргъы рæстæджы хъахъхъæнæны бынаты тыххæй фæкæсыны фыст политикæтæ бафæрсын уæлахиздзаутты, уатæны æмæ уæнгты архайды тыххæй. Уый рацыд ис 2021 азы; уый æххæст кæн бафæрсыны фарстты фæстагæй, нæ абоны бынæтты закъонты амонынæй. Политикæтæ æмæ тæрхондонтæ бынæттæй гæсгæ алыхуызон сты.

Логотип, буклет кæнæ иу æнхъæлмæгæнæг дзуапп нæ гæнæн ис гарант кæнын, алкæцыбон хъахъхъæнæн куыд уыдзæни. Кæд адæймаг æрбацæуын фæнды, цæуылныс, куыд уæнгтæ йын схондзынц æмæ куыд пырынц йæ партнёрæн кæнæ йæ æвзæрст æххуыскæнæгтæн. Кæд уый адæймæгæн æдасдзинады хъуыдымæ æххуыс кæна, бадзур уæнгæй сусæгæй ныхас кæнын.

Куыд баххуыс кæнон æххæст адæймæгæн?

Бафæрс адæймаджы æхсæнадон интересы, æгъдæутты, æвзаджы, культурæйы, динæйы, æмбæлтты æмæ æхсæнады тыххæй. Йæ идентичност ахсджиаг гæнæн ис ныхасы тыххæй, кæнæ уый фæнды гæнæн ис рæстæг арвитын цардзы æндæр хæйттæм. Ма сивæр алкæцы уæлахизд идентичносты ныхасæй æмæ ма скæн хи хъуыды, æппæт ЛГБТ+ адæмæн уыди иугай афæлдыст.

Иуæй-иутæ цæрдзысты ныхмæлæуд кæнæ дискриминацийы æмæ тæрхондонтæм æнæзæрдæ гæнæн сты уын. Иннæтæн та уый тæнтæй нæ кæсы гæнæн ис. Хъусын дар цæмæй адæймæгæн ничи амбарын кæнæ бæлвырд кæнын хъæуа. Кæд ивгъуыд цардæй, фотойæ кæнæ раджыры тыххæй æнæзæрдæ у, бафæрс, уый фæнды уæздан кæнын кæнæ темæ ивын, æви нæ.

Ды кæд дæ партнёр, æмбæл кæнæ бинонты адæймаг, дæхицæн дæр æххуыс ахсджиаг у. Бафæрс адæймæджы, куыд уый фæнды, цæмæй ды æххуыс кæнай, æмæ кæд дын хъуыды хъæуы, агур бынæтты деменцийы кæнæ ЛГБТ+ зæронд адæмы организаци. Alzheimer’s Association-ы ресурсы фарс баст æхсæнадон æмæ хъахъхъкæнæгтæн ресурсæн; цы уæвæг у, уый баст у кæцы бынаты цæрыс, уымæ.

Цæрæн бынæттæ æвзаргæйæ фылдæр амынды тыххæй кæс цæрæн бынат деменциимæ æххуысы тыххæй æвзарын. Деменцийы диагнозы фæстæ аргъгæнæны тыххæй æххуысы тыххæй кæс деменцийы диагнозы фæстæ фыццаг къахдзитæ.