Аҭак кьаҿ
Деменциа змоу ауаҩы иҭаху ацхыраара, ихәҭарақәа, иара убас идуу ауаа еихшыҟазгьы есышәыбыргылахь зынӡа зцәажәо арежимқәа рыцқьагьы рыда шәаақәгыл. Иалхыр зылшо аҩнықәа шәахәаԥшып, аусуразцәа рҵара, ацхыраара аԥшьгарақәа, ацәыргарақәа ацхыраарақәеи ирылацәажәагыла. Уаала иара аҽазышәарақәа раан ауаҩы шәрыцасшәала, уи изҭаххалак иаԥсаханы.
- Ахылаԥшратә аҩны ахьаиуа иазку ԥшьгаратә заҳаҭак ыҟам.
- Аԥҳақәа еишәшьаргылоз аҿыҵа ауаҩы изҭахрақәеи ихәҭарақәақәеи рысиа шәаанаркыл.
- Аҵаҟатәи аетереи аамҭазы шәахәаԥшып, аусуразцәа аҭыԥуаа рыцнеи шәалаԥш.
- Амаҵзурақәа, ацхыраарақәа, ԥхьаҟатәи ацхыраара ҿыц аҵәхәа Irаԥхьара иазкны, аиԥцарала иҭагалоу аинформациа шәазҵаала.
Ари адаҟьаҿы (6 аҟәшақәа)
Ахылаԥшратә аҩны алхра иазку агәабзиара иҟалар ауеит абжьыгара, агурӯб, агәраҿыцра, ма урҭ зегьы ԥыҭк инамгара. Ари асабра иаҵанакуеит, деменциа змоу ауаҩы изҭахрақәеи ихәҭарақәақәеи ирықәшәо ацхыраара аԥшаара. Ари аҭаацәара агәра ҳашьҭыху ашәҟәы иазаам, иара убасгьы ауаа зегьы еицырзеиԥшу, ииасхьоу аҭыҧ ыҟам.
Alzheimer’s Association рхы арҵагатә ацхыраара иазку анапхгара, уи ахылаԥшратә ԥҳақәа рсиа, иара убас Dementia Australia ахылаԥшратә ацхыраара иазку анапхгара еицырдыруа еиԥш, агәра аҭара ҟалоит demенциа змоу ауаҩы изҭахрақәа, аусуразцәа, ацәыргарақәа, аҳауаирҭа ацхыраарақәеи рахь. Ари адаҟьа ԥхьаҟа зыԥшаауҟам, иара убас алакә-аҭыҧтәи амчра зызҭо ма аҧаратә абжьгара аԥсахра алшом.
Ахылаԥшратә аҩны ахцәажәара салоуазар, сҿынахҳатәума?
Уажәы demенциа змоу ауаҩы иҭаху ацхара зҵазкуа, уи ацхыраара аҩныҟа аур алшара зылшо еилышәкаа. Аҩыӡа ашәарҭадара, еседневны ацхыраара иазку изҭахрақәа, асоциалтә ацәажәара, ихәҭарақәа шәыԥхьаала. Насгьы, уи зныҟашьо ауаа рзнеишьа изҭаху ацхыраара, ауаҩы ма изыҟашьо ауаа ргәаанагарақәа рахь иагәылашазараз еилышәкаа.
Ауаҩ аиуаанӡа ианабжьо аҧшьгаратә етаҳ ма аиҿкаарақәа асиа ыҟам. Аҩыӡа асоциалтә ҳаракны аҟнеиҿкаара иазхычо иалышәхыр алшон, мамзаргьы аҩныҟа ацхыраара имазаргьы ақалақь аҿы аамҭараз арӯзиара изааиуа. Аиуа аҟаҵаразы анымҳәан, ауаҩы, иара изҭаххар, иҳақьым, асоциалтә аусуҩы ма ацхырааратә координатор рыцны еимшәаршә. Аиуа аҟаҵара шаҟа, иақәыршәаны изылшо ацхыраара рыхBIO шәзҵаала.
Алахыр зылшо алахҭарақәа раан ауаҩы шәырцасшәала, уи изҭаххалак иаԥсаханы. Иазы ихадоу: аҭыԥ, афатәқәа, абызшәа, акультура, аҳаҭыр аҟаҵара, игәиԥыху ацәыргарақәа, ма аҭаацәарақәа рыцны абара иҭахума. Изҭахрақәа ԥсахуа аигьы, ихәҭарақәа аҧхьақәа рсиа урҭ рыцала ирцқьар алшоит.
Аԥҳақәа рахь уныҩылаанӡа избоит еилыскаароуп?
Рарҭаду, demенциа змоу ауаҩы изҭахуп ацхыраара рыхкьа ҟаҵа асиа шәаанаркыл. Убри аҟны еседневны аусхкқәа рыцны ацхыраара, амедицинатә ацхыраара, асоциалтә аимадарақәа, игәиԥыху абызшәа ма аԥшьыр ахада аҟны аамҭа аиҭара иалахар алшоит. Иарбан маҵзурақәоу изҭахызар ауазар еицамкаауазар, агәылшьара ззыԥшу ма асоциалтә ацхыраара ззыԥшу аусуҩы дшазҵаа.
Уахьахәаԥшрахь зныԥхьаӡара аԥҳақәа рызҵәала. Урҭ demенциа змоу ауаҩы изҭахрақәа ирықәнагоит-игәнагоит, аҭыҧ ахьауама, анаҩстәи қадамқәа зҭаху, урҭ ирдыруазар изҭахуа аинформациа зҵазкуа шәзҵаала. Амаҵзурақәеи ацхыраареи иазку иҭагалоу аинформациа шәазыдҳәала. Аҭыҧԥҟара, афинансақәеи алицензиақәеи азакәанқәа аҭыԥцыԥхьаӡа еиҧшым, убри аҟнытағы, азеиԥштә სტატәа рыцны иаҳауа from аҭыԥтәи ах Gaussianқәа шәрыԥхьала.
Аусуразцәа деменциа азӡаны ацхыраара змоу рыԥсуама, ацхыраара аԥшьгарақәа шԥасшәацо, аҭаацәарақәа еиқәдыруақәа рзинаршахашьа шԥалшо шәзҵаала. Есышықәсатәи арежим шԥеиҵо, иарбан гәыргарақәа зиязкуо, аҭыԥуаа рхатә алахτοποιарақәа рыҟаҵараан шԥасшәацо ацхыраара зшазо еилышәкаа. Агәынкылара иазку ацхыраара ахарәпхагьы — алшарақәа руак ауп, аха иаҭахуп зегьы рзыӡам; ԥхьацыԥхьаӡа иаџьо ацхыраара зынҵәо еишәшьаргыл.
Анеираҿы избоит ижәлар?
Ауазар, аԥхьа ҩык ахьамзаргьы шәахәаԥш. Аԥхьатәи аҳәамҭа зныԥшуа, насгьы зегь ирылацәажәатәи аамҭаз, мамзаргьы афатә аан, даҽазнык ахәаԥшра изаауеитма шәзҵаала. Екінші ақьыршьы ахәаԥшра еседневны арежим еиҳаны иаарԥшыр, егьырҭ аусуразцәа рыцныцәажәара алыршар ауеит.
Аусуразцәа аҭыԥуаа шԥарыцреижьуа шәыԥшла. Ауаа ҳакәа, аҵарааны ирыцаҳауа, аҭак ҟанаҵашьа ирызаԥхьаӡома, еседневны алахτοποιарақәа раан ирыԥсыро-игәырԥо? Аҭыԥуаа игәаԥхарақәа, алшарақәа ирықәшәо, ззыцәгьо агәыргарақәа рыма? Ацәыргаратә графикқәа, афатә, аԥшьырจำวันที่ аҭыҧқәа, хатә аҭыҧқәа ахәаԥшра шаларшахара шәзҵаала.
Ари ауаҩы иазыҵәахуа аҵакы шәыԥшла: Цгәы иаарҧшуа адыргақәа, абаара ахь аиуақәа цхыраагӡахара, игәиԥыху ахәҭақәа, ҭынчра зҭаху аҭыԥқәа, абызшәа акультуратәи ацхыраара, иахьҭоу ауаа рыцны аимадарақәа. Иԥсы ҭантәи аҳолл хазҭагәас иаарԥшӡом еседневны ацхыраара шҟеиҵо.
Азҵаарақәа гәныҟәараҿы, насгьы ахаԥшәарақәа еишәшьаргылоз, гәра гашәызар шәизҳашаҩы ма аҭаацәара шәалацәа шәареи шәыршала. Alzheimer’s Association ииатәуп асиа шәыԥшхаз шәырбатәарц шәшәыршар алшоит. Шә टिप्पणीқәа рыцәгәы иага, аҟаҵара ззааиуа аишәацәыргара азы, аԥхьа шазыԥшуа хасабырбатә шьаҭа aаиԥшӡам.
Ацхыраара еишәшьаргылоз, иарбан азҵаарақәа гәыруа?
Аусуразцәа ашәахәҟатәи аамҭақәа зегьы рҟны шԥасшәацо аус руо, ауаҩы есышlijksатәи арежимқәа шԥырдыруазо, изҭахрақәа ԥсахраан избоит иҟало шәзҵаала. Ацхыраара аԥшьгарақәа зиҩуа, аҭаацәара азҵаара иахьагылозар зылшо, шәзҵаала. Аҩыӡа афатә, хатә-хацәажәаратәи ацahara, ма аимадара азы ацхыраара иаҭахзар, уи аҧышәа аус аҟны шԥаҳәо шәзҵаала.
Аҭаацәарақәа ранеира, аҩны анҭыҵ анеира, аҳақьым дықәызҵаа ацхыраара, ацәыргарақәа, игәиԥыху ахәҭақәа абар шаларшахара зылшо шәзҵаала. Аԥхьа деменциа иазку апрограмма амазар, аусуразцәа рҵара, ацәыргарақәа, еседневны ацхыраара иара иагәылоу шәзҵаала. Аԥхьатәи иара ахьӡ алаҵара мацара ахы иаирхәашьам, аҭыԥуаа рхатә алахҭарақәа рыҟаҵараан шԥасшәацо ацхыраара зшазо шәырбожьала.
Ацхыраарақәа реиԥхьаӡа ахьҭаԥшуа, ирылагылоу, ԥхьаҟатәи аԥсахрақәа шԥалшо, иҭагалоу аинформациа шәазҵаала. Аиқәшаҳаҭрақәеи еиҧшны шәыԥхьала, аиҟазшьа ма азакәантә ҵакы шәгәрагара амазар, ақәҭыхьтәи абжьгара ззыԥшуа алакәҭыҧ ҿыц шәаазҵаала. Егьырҭ штат ма атәыла аҟынтәи аинформациа ала, амаҵзура иалагоит ма ацхыраара аура алшоит ҳәа шәгәымԥхарц.
Аҩыза аҧышәа, аимадарақәа, ма хатә аҟазшьа изо азы ицәыбзыԥаны агәраҭара ҭаххар, ҳ-LGBTQ+ деменциа змоу ауаҩы зыӡырҩуа иазку ҳнагӡара шәахәаԥш. Убри аҟны избахә ҳәоу ахьӡ, абаҩцәа, хатә-хацәажәаратәи ацҳара, амаҭәарцәа рполитика иазку азҵаарақәагьы ыҟоуп.
Аиуаан иҟаларц исхалар алшома?
Алахыр зылшо алахҭарақәа раан ауаҩы шәырцасшәала, уи изҭаххалак иаԥсаханы. Аԥхьа ахь анеира, уа афатә аҟазаара, ма аамҭа кьаҿазтәи аҭыҧ ҭыԥ аҿы арӯзиара, ауазар, иаҳауа, уи иззыманшәалахазаргьы, ахәҭақәа дырдыр, аҭыҧ шԥаиуаарҿы ицхраар алшон. Аҩыӡа иаҭахуп аамҭазы ихыҵуа ашәҟәы, аматәар ма арежим алхра.
Ацәажәараан ауаҩы изаеигәаҽуазшәа, иузаҵәҟьоу аинформациа аусуразцәа шәырҳәа. Убри аҟны иацәажәар ауеит иара иззыманшәалоу ахьӡ, аимадара, еседневны арежим, игәаԥхо афатәқәа, изиуылшоз ацәыргарақәа, аҭынчра рыҭаразы ицхраауа. Аинформациа иркьаҿны, ацхыраараҿы агәра гарц иаҵанакуа. Аҩыза иара изы злацәажәо аҩаӡара иаӡәӡазароуп.
Аԥхьа ианақәшаҳаҭхар, игәиԥыху ахәҭақәа шәаагала. Ауаҩы иааиуа аҭыҧ иреиԥхоушәа шԥеиҟалар алшо, иара убас уа-уаҟ маршаны аиҭаҵра шьҭамлаҟуа аусуразцәа шәзҵаала. Афотосахьа, игәаԥхо ааке ма игәиԥыху асааҭ, аҩны зегьы аиҭаҟаҵара иаҵаны, еиҳа аҵакы амазар ауеит.
Аиуа ашьҭахь шԥасшәацо шәықәгылоит?
Аусуразцәа рыцны аус шәаанала, еиҭаддыррақәа шԥасшәацо анеирахь, иара убас злацәажәоз ауатәу ауаҩы еилышәкаа. Анеиреи ацәыргареи азы иара агәгәы шԥанызхауа шәзҵаа. Ауаа ҧхақәа ыҟоуп — еснагь лассы-лассы анеира ргәаԥхазар; егьырҭгьы, ҟаимаықәса рҭыҧ аҿак анаиуаз рыԥсы ҭынчра рыҭара рҭахуп. Иара иззыманшәалахуа шәыԥшла, насгьы зегьы шәара еилашәыршәала.
Ацхыраара иазку изҭахрақәеи ихәҭарақәақәеи ԥсахыр ауеит. Ацхыраара аԥшьгарақәа ауаҩы аусуразцәа рыцны еицлаԥшла, агәрагараанма азҵаара шәыҵәала, ацхыраараҿы ихәҭоу аинформациа ҿыц шәырзаашәара. Аҩыза лассы иацәгьоуры ма еиҳа ицәгьахоит, ацхраара агәыԥ рзне immédiаттәла шәыҩбаала; NHS иаџыршаны, лассы иҟазтәи агәцарацәгьара иаҭахуп ҿыц иаанагатә медицинатә ацхыраара.
Аԥхьа алхра — ибзиоу алахҭәара ауп, аԥхьатәи алхра еснагь иахәҭоу иҟамзар ауеит. Аинформациа шәаизҳала, ауаҩы шәырцасшәала, еседневны ацahara иазку шәзҵаала, аиуа анҵара ашьҭахьгьы аимадара иаартыла.
Еицырзеиԥшу азҵаарақәа
Деменциа змоу ауаҩы изы ахылаԥшратә аҩны ахцәажәара саналага?
Уи уиажәы иалхо ацхыраара иара изҭахрақәа иршәо-иақәимуа, иара убас аҩныҟа ахьыжәкуа иара изы, изыҟашьо ауаа рзы иаша ирымоума еилышәкаа. Ауаҩ, иара изарҭару ахәҭареи ма асоциалтә ацхыраара ззыԥшу агурӯԥи рыцны еимшәаршә. Аҭаацәара зегьы рзы, ԥшьгаратә етаҳ ма аиҿкаарақәа асиа ыҟам.
Деменциа змоу ауаҩы агәынкылара иазку ацхыраара ахарәпхагьы ахь аиуа иаҭахума?
Ауаа зегьы деменциа иазку ахарәпхатәи ацхара иаҭахӡам. А priorуи изҭахуа ацхыраара зныԥшуа, аҩныцыԥхьаӡа амаҵзура шаҭаху еилышәкаа, урҭ аҟны аусуразцәа рҵара, ацәыргарақәа, хатә аҟазшьа, аҭаацәарақәа рықәгылахьеи.
Ахылаԥшратә аҩны избоит иазку изсҳәо?
Деменциа азакәан аҵара, аусуразцәа рықәгылахь, хатә-хацәажәаратәи ацхыраара, ацәыргарақәа, аҭаацәарақәа рыцны аимадарақәа, анеира еиҧш аҭахрақәа, ацхыраара шыҟаҵатәу еицакны изшо шәзҵаала. Амаҵзурақәа, ацхыраарақәа, изҭахрақәа ԥсахраан ацхыраара шԥасшәацу иаауеит азакәан иҭагалоу аинформациа шәазҵаала.
Аиуаҿы ауаҩы изуа-изуа инагӡаларц сицхраар алшома?
Иалхыр зылшо алахτοποιарақәа раан иара шәырцасшәала, уи изҭаххалак иаԥсаханы. Игәаԥхот ахәҭақәа шәаагала, иара убас иара изҭаху есышықәсатәи арежимқәа, ихәҭарақәа, аимадарақәа аусуразцәа рыздыруалар шәазшаз. Аиуа ашьҭахьгьы аусуразцәа рыцны аус шәаналоуала.
Ахыҵхырҭақәа
Ҳара ари адаҟьа зықәгәыӷуа аиҿкаарақәеи аҭҵаарақәеи рахь ҳрыдҳәалоит. Адаҟьа анырҿыцыз зегьы гәаҭан.
- Long-Term Care · Alzheimer's Association
- Choosing a Residential Care Community · Alzheimer's Association
- Residential care · Dementia Australia
- Sudden confusion (delirium) · NHS