Kopona ndako ya kobatela moto na bokono bwa kobosana

Kokanisa ndako ya kobatela ekoki komema bopemi, mawa, tembe to mayoki mingi na mbala moko. Mokano ezali ya koluka lisungi oyo ekokani na posa mpe makambo oyo moto alingaka. Ezali te komekama ya bolingo ya libota to etape ya kokangama oyo moto nyonso akokoma na yango na ntango moko.

Mokanda ya Alzheimer’s Association na ntina ya kobatela ya ntango molai, liste na yango mpo na kobatela na ndako mpe litambe ya Dementia Australia na ntina ya kobatela na ndako epesi likanisi ya kotala posa ya moto, basali, misala, esika mpe mbongo. Lokasa oyo epesi te likanisi ya ndako moko boye to ekoki te kozwa esika ya toli ya bato ya mayele to ya mbongo na esika ozali.

Ndenge nini nakoki koyeba soki kokanisa ndako ya kobatela ebongi?

Talá lisungi nini moto azali na yango posa sikoyo mpe soki lisungi yango ekoki kopesama na ndako. Kanisá libateli ya moto, posa na ye ya kobatela ya mokolo na mokolo, bomoi na ye ya boyokani na bato mpe makambo oyo alingaka. Kanisá mpe soki mikumba ya kobatela ezali kobebisa bokolongono ya moto yango to ya bato oyo bazali kosunga ye.

Ezali na etape moko to liste moko te oyo ekataka ntango nini moto asengeli kokende kofanda esika mosusu. Moto moko akoki kolinga esika ya bato ebele, to akoki kolinga kotikala na ndako na lisungi ya kobakisa. Sololá na moto yango mpe, soki ezali na tina, na monganga na ye, mosali ya lisungi ya bato to mokambi ya kobatela. Tuná lolenge nini ya lisungi ekoki kokokana liboso ya kozwa mokano ya kokende.

Kotisa moto na mikano ndenge alingi. Tuná makambo nini ezali na ntina mpo na ye: esika, bilei, lokota, mimeseno, losambo, misala oyo eyebani na ye to botali ya libota mpe baninga. Makambo oyo alingaka ekoki kosalisa mpo na kokomisa liste moke ata soki posa mosusu ya kobatela ezali kobongwana.

Makambo nini nasengeli koyeba liboso ya kokende kotala bandako?

Ya liboso, salá liste mokuse ya lisungi oyo moto azali na yango posa. Ekoki kozala lisungi mpo na misala ya mokolo na mokolo, lisungi ya bokolongono, boyokani na bato, lokota oyo eyebani na ye to esika ya kolekisa ntango na libándá. Soki oyebi te, tuná moto ya mayele ya bokolongono to ya lisungi ya bato misala nini ekoki kozala na ntina.

Bengá bandako liboso ya kokende kotala. Tuná soki bakoki kopesa lisungi na posa ya moto, soki shambre ekoki kozala, matambe oyo elandi ezali nini mpe makambo nini bazali na yango posa epai na yo. Sengá makambo oyo ekomami na ntina ya misala mpe mbongo. Mibeko ya kokota, ya kofuta mpe ya ndingisa ekeseni na esika moko na moko, yango wana talá makambo ya esika ozali na esika ya kotia motema na lisolo ya ndenge nyonso.

Tuná soki basali bazwi formasyo na ntina ya kobatela bato oyo bazali na bokono bwa kobosana, ndenge manaka ya kobatela esalemaka mpe ndenge mabota bakoki kopesa sango ya sika. Yebá ndenge misala ya mokolo na mokolo etambolaka, misala nini epesamaka mpe ndenge bafandi basungamaka mpo na kozwa baponami. Eteni ya kobatela bato oyo babosanaka ezali nzela moko, kasi bato nyonso te basengeli yango; kokanisá lisungi ya solosolo oyo esika moko na moko epesaka.

Makambo nini nasengeli komona ntango nakendeki kotala?

Kendá kotala bandako koleka moko soki ekoki. Zwá rendez-vous mpo na botali ya liboso, na bongo tuná soki okoki kozonga lisusu na ngonga mosusu to na ntango ya bilei. Botali ya mibale ekoki kolakisa mingi ya misala ya mokolo na mokolo mpe kopesa yo libaku ya kokutana na basali mosusu.

Talá ndenge basali bazali kosolola na bafandi. Bazali kobenga bato na limemya, kopesa ntango ya koyanola mpe kotisa bango na baponami ya mikolo nyonso? Bafandi bazali komonana lokola bazali malamu mpe bazali na makambo ya kosala oyo ekokani na makambo oyo balingaka mpe makoki na bango? Tuná soki okoki komona manaka ya misala, bisika ya kolia, bisika ya libándá mpe bisika ya bomoto.

Luká makambo ya mike oyo ezali na ntina mpo na moto oyo: bilembo oyo ezali pete mpo na kososola, banzela ya polele mpo na kokende na kabiné, biloko oyo eyebani, bisika ya kimia, lisungi ya lokota mpe ya mimeseno, mpe mabaku ya komona bato ya bolingo. Ndako ya kokota ya kitoko ekoki te kolakisa ndenge kobatela ya mokolo na mokolo ezali.

Memá moninga to ndeko ya mpenza oyo otielaka motema soki yango ekoki kosalisa yo kobosana mituna te mpe kokokanisa makanisi na nsima. Okoki kosalela liste ya Alzheimer’s Association mpo na kokoma makambo oyo omoni. Talá makambo oyo okomi lokola makambo ya kosolola, kasi lokola motángo te oyo ekopona ndako mpo na yo.

Mituna nini ekoki kosalisa mpo na kokokanisa kobatela?

Tuná ndenge mosala ya basali etambolaka na bangonga ndenge na ndenge ya mokolo, ndenge basali bayekolaka misala ya mokolo na mokolo ya moto mpe nini esalemaka soki posa na ye ebongwani. Tuná nani azali kotala lisusu manaka ya kobatela mpe ndenge libota ekoki kotuna likambo moko. Soki moto azali na posa ya lisungi na bilei, kobatela nzoto to kosolola, tuná lisungi yango ezali ndenge nini na misala ya mokolo na mokolo.

Tuná na ntina ya botali ya libota, kobima, rendez-vous ya monganga, misala mpe makoki ya moto mpo na komema biloko oyo eyebani na ye. Soki ndako ezali na manaka oyo etongami mpo na bokono bwa kobosana, tuná formasyo nini, misala nini mpe lisungi nini ya mokolo na mokolo ezali na kati. Sengá bandakisa ya ndenge bafandi bakotisamaka na baponami na esika ya kotia motema kaka na kombo ya manaka.

Sengá ndimbola ya polele ya mbongo, makambo nini ezali na kati mpe ndenge mbongo ekoki kobongwana. Tangá mikanda ya boyokani malamu mpe zwá toli ya moto ya mayele na esika ozali soki makambo ya mbongo to ya mibeko ezali polele te. Kotia te na makanisi ete mosala moko ekofutama to ekozala mpo ete osili koyoka yango na etuka to mboka mosusu.

Soki bomoto ya moto, boyokani na ye na bato to bomoto ya makambo na ye esengeli likebi ya kobakisa, talá litambe na biso mpo na kosunga moto LGBTQ+ oyo azali na bokono bwa kobosana. Ezali na mituna na ntina ya bankombo oyo alingaka, bapaya oyo bakoki koya kotala, lisungi ya moto ye moko mpe mibeko ya bato oyo bapesaka lisungi.

Ndenge nini nakoki kosalisa na kokende?

Kotisa moto na baponami ndenge alingi. Botali na ndako, kolia kuna to kofanda mokuse mpo na kopema ekoki kosalisa bato mosusu báyeba esika yango malamu, soki ezali mpe soki moto andimi. Moto akoki kolinga kopona eloko ya shambre, elamba to mosala ya mokolo na mokolo mpo na komema.

Kabolá na basali makambo ya ntina, na kondima ya moto. Ekoki kozala nkombo oyo alingaka, ndenge na ye ya kosolola, misala ya mokolo na mokolo, bilei oyo alingaka, misala oyo asepelaka na yango mpe makambo oyo esalisaka ye amiyoka malamu. Tiká makambo yango ezala mokuse mpe etala kobatela. Moto asengeli kotikala na masolo oyo etali ye.

Memá biloko oyo eyebani soki ndako endimi. Tuná basali ndenge shambre ya moto ekoki komonana lokola eyebani kozanga kosala ete kotambola ezala mpasi. Fɔtɔ, bulangiti oyo alingaka to ngonga oyo eyebani ekoki kozala na ntina mingi koleka koluka kozongisa ndako mobimba.

Ndenge nini nakoki kotikala kobatela sima ya kokende?

Salá elongo na basali mpo na koyeba ndenge sango epesamaka mpe nani osengeli kobenga. Tuná moto ndenge azali koyoka na ntina ya botali mpe misala. Bato mosusu bakoki kolinga botali mingi ya mikuse; basusu bakoki kolinga ntango ya komesana. Talá makambo nini ezali komonana lokola ezali malamu mpo na ye mpe bobongwana elongo.

Posa ya kobatela mpe makambo oyo moto alingaka ekoki kobongwana. Talá lisusu manaka ya kobatela elongo na moto mpe basali, tuná mituna soki eloko moko ezali polele te mpe kabolá makambo ya sika oyo ekoki kosalisa. Soki moto akomi kobungisa makanisi na mbalakata to akomi kobela mingi koleka, yebisá ekipi ya kobatela noki; kobungisa makanisi na mbalakata esengeli likebi ya monganga noki, ndenge NHS elobi.

Kopona ndako ezali mokano ya monene, mpe pona ya liboso ekoki kozala te oyo ebongi mpo na ntango nyonso. Luká makambo, kotisa moto, tuná na ntina ya kobatela ya mokolo na mokolo mpe tiká boyokani polele ata sima ya kokende.