Kesyon sonje pou demans: louvri, pa janm yon tès

Sonje ansanm se lè nou pale ansanm sou pase a: kay lè nou te timoun, premye travay, manje nou renmen, chante, maryaj ak fèt. Pou anpil moun k ap viv ak demans, yon bèl konvèsasyon sou pwòp lavi yo se youn nan pi bèl moman nan jounen an. Sa ki enpòtan se poze kesyon yo nan yon fason ki envite yon istwa epi ki pa janm teste memwa. Kesyon sa yo gwoupe pa tèm, ak kèk konsèy sou jan pou sèvi ak yo.

Règ pou kesyon sonje

• Poze kesyon louvri. « Pale m de… » ak « Kijan sa te ye… » envite yon istwa. « Èske ou sonje…? » mande yon bon repons.
• Pa janm fè tès. Evite « Ki moun sa ye? », « Ki ane sa te ye? » ak « Èske ou sonje non…? »
• Aksepte tout sa ki vini. Si istwa a chanje oswa kote yo melanje, jwi li epi mande sou sa moun nan te santi.
• Sèvi ak yon sèl kesyon alafwa. Tann, koute epi poze yon ti kesyon senp apre.
• Kite moun nan dirije. Si moun nan vle pale de lòt bagay, swiv li.

Gid National Institute on Aging sou kominikasyon rekòmande fraz kout, yon vwa kalm, ak pasyans pandan moun nan ap chèche mo li yo. Règ sa yo enpòtan anpil isit la tou.

Kay ak anfans

• Pale m de kay kote ou te grandi. Kijan kwizin nan te ye?
• Ki sa ou te renmen fè deyò lè ou te piti?
• Ki moun ou te konn jwe avèk yo nan lari ou a?
• Kijan chanm ou te ye? Èske ou te pataje l ak yon lòt moun?

Travay ak fè bagay

• Ki kalite travay ou te pi renmen?
• Pale m de yon jounen nan travay ki te fè ou fyè.
• Ki sa ou te renmen fè oswa repare ak men ou?
• Ki moun ki te anseye ou plis sou travay ou?

Manje ak kwit manje

• Ki manje fanmi ou te konn manje yon dimanch?
• Pale m de yon plat yon moun nan fanmi ou te konn fè byen.
• Èske ou te gen yon kote ou te renmen achte yon ti bagay dous lè ou te jèn?
• Ki sant ki fè ou sonje lakay?

Pale sou manje mache byen ak gid aktivite sansoryèl, epi ak yon ti goute si li an sekirite pou ofri l.

Mizik ak danse

• Ki chante ou te konn chante oswa danse sou yo lè ou te jèn?
• Ki chantè oswa gwoup ou te pi renmen?
• Ki kote ou te konn tande mizik nan epòk sa yo: lakay, nan bal, nan legliz?

Pou lis mizik ak lide mizik, gade aktivite mizik pou moun k ap viv ak demans.

Fèt ak selebrasyon

• Ki fèt ou te pi renmen lè ou t ap grandi?
• Pale m de yon fèt anivèsè ou sonje.
• Ki sa fanmi an te konn fè yon aswè pandan ete?
• Kijan fanmi ou te konn selebre sezon yo?

Pou lide ki ale ak yon fèt an patikilye, gade aktivite pou fèt pou yon moun k ap viv ak demans.

Fanmi ak zanmi

• Pale m de moun ki te fè ou ri plis.
• Kijan jounen maryaj ou te ye?
• Pale m de pitit ou lè yo te piti.
• Ki jan zanmi ou te konn rele ou?

Poze kesyon sou fanmi ak dousè. Si moun nan ap viv ak lapenn apre pèt yon moun li renmen, swiv sa li vle pataje epi evite mande l sonje detay ki ka fè l mal.

Kote ak lanati

• Pale m de yon kote ou renmen panse.
• Kijan tan an te ye kote ou te grandi?
• Èske ou te gen yon jaden, oswa yon pye bwa ou te renmen?
• Pale m de yon vwayaj ou te renmen.

Sèvi ak foto ak objè

Foto se yon bon kote pou kòmanse. Kenbe yon foto nan nivo je epi di: « Pale m de sa. » Gid Alzheimer’s Association sou aktivite sijere sèvi ak objè, foto ak mizik moun nan konnen pou kòmanse konvèsasyon. Yon ti bwat souvni ak kèk objè ki soti nan lavi moun nan ka mache byen tou; gade aktivite sonje pou wè kijan pou prepare youn.

Lè souvni a fè mal

Kèk souvni pote tristès, laperèz oswa kòlè. Si moun nan vin fache, pa fòse l. Di yon bagay cho tankou: « Sa sanble se te yon moman difisil. Èske ou ta renmen nou pale de yon bagay ki pi kontan? » Apre sa, chanje sijè a, ofri yon tas te, oswa mete yon chante moun nan renmen.

Fè l ak yon jwèt oswa yon ti mache

Apre yon moman sonje, yon jwèt dous ka kenbe anviwònman an lejè. Eseye kat konvèsasyon pou plis envitasyon louvri, oswa fini pawòl la pou fraz abityèl ki soti nan anfans moun nan. Pou plis konsèy sou kominikasyon an jeneral, gade konsèy kominikasyon pou yon moun k ap viv ak demans.