ལྟ་སྐྱོང་བྱེད་པ།

བརྗེད་ནོར་ནད་དང་འགྲོགས་པའི་མི་དང་མཉམ་དུ་རྩེད་མོ་རྩེད་ཚུལ

གསར་བཅོས་བྱས། 21 སྐར་མ1ཀློག་པ།གསེར་གྱི་དུས་སྐབས་རུ་ཁག་གིས། · ང་ཚོས་འབྲི་སྟངས།

ལན་ཐུང་ངུ།

རྩེད་མོ་ལ་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་ཚུལ་མ་བཟུང་བར། མཉམ་དུ་ཡོད་པའི་དུས་ཚོད་ལྟར་བལྟ་རོགས་ཤིག། ཉིན་ཞིག་གི་དུས་ཚོད་ཞི་བདེ་ཡོད་པ་འདེམས་ཏེ། ཁང་པ་ཞི་ཞིང་ཡོད་པར་ཉེ་འབྲེལ་ཅན་གྱི་ནང་ཕྱོགས་སུ་སྡོད་ཞིག། རྩེད་མོ་ཅིག་ཁོ་རང་ལ་གསལ་སྟོན་ཤིག། མི་ཞིག་གི་རིམ་པ་ཁོང་གི་ལག་བསྟར་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག། ནོར་འཁྲུལ་ལ་མི་བསྒྱུར་བ་དང་། འཇིགས་སྐྲག་དཀའ་ངལ་ཤུགས་ཆེ་ན་ཐོག་མར་རྩེད་མོ་སླ་བ་ཞིག་བཟོ་ཞིག། པར་ཤོག་ཚུལ་འདིས་གཏམ་བཤད་ཀྱི་གོ་སྐབས་སྐྱེ་ཞིག། ཁོང་བདེ་ཞིང་ཡོད་པའི་ཚེ་མཐའ་གཅོད་ཤིག། ཐོག་མར་མཐའ་གཅོད་པ་ཡང་ན་མཉམ་དུ་བལྟ་བ་ཙམ་ཡང་འབྲས་བུ་ལེགས་པ་ཡིན།

  • དམིགས་ཡུལ་ནི་དགའ་ཚིམ་དང་འབྲེལ་མཐུད་ཡིན་གྱི། རྩེད་མོ་ཇོ་བོ་ཐོབ་པ་དང་ལན་ཡང་དག་བཏབ་པ་མ་ཡིན།
  • ཐོག་མར་སྒྲིག་འགོད་ཤིག: ཞི་བའི་ཁང་པ། འོད་ཆར་ལེགས་པ། སྤོ་ལྡེ་དང་རྨ་ཐོས་ཡོད་པ། TV མ་གཏོང་བ། རྩེད་མོ་གཅིག་གྲབ་པ།
  • ནོར་འཁྲུལ་ཉེས་པ་མེད་པ་ལ་མ་བཅོས་ཤིག། “འདི་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་ཤིག” ཞེས་བརྗོད་ཡང་ན་རྗེས་སུ་མུ་མཐུད་བྱེད་ཤིག
  • འཇིགས་སྐྲག་མ་འཕེལ་བ་སྔོན་ལ་རྩེད་མོ་སླ་བ་བཟོ་ཞིག: པར་ཤོག་ཉུང་ཤོས་དང་། འདེམས་ཚོད་ཉུང་ཤོས་དང་། པར་ཤོག་མངོན་པར་ཡོད་སྟངས་ཤིག
  • པར་ཤོག་བརྗོད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཏུ་བཀོལ་ཞིག། “ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་ཡོད་དམ།” མ་ཡིན་པར་ “ཁྱེད་ཀྱིས་འདི་ལ་བཤད་ཐུབ་ན་ཁོམ་ཡོད་” ཞེས་བརྗོད་ཤིག
  • ངལ་བ་ཡང་ན་སྡུག་པ་ཐོག་མ་མངོན་པ་ན་མཐའ་གཅོད་ཤིག། ཐོག་མར་མཐའ་གཅོད་པ་ནི་ལེགས་འགྲུབ་ཡིན་གྱི་ཕམ་པ་མ་ཡིན།
ཤོག་ངོས་འདིའི་སྟེང་དུ།10 དོན་ཚན་ ༡༠)
  1. བརྗེད་ནོར་ནད་དང་འགྲོགས་པའི་མི་དང་རྩེད་མོ་རྩེད་པའི་ལེགས་ཤོས་ཐབས་ལམ་ཅི་ཡིན།
  2. རྩེད་མོ་མ་འགོ་བ་སྔོན་ལ་ང་ཚོས་ག་དུས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས།
  3. ཁོང་ལ་གཤེད་མེད་པར་གསལ་སྟོན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ།
  4. རྩེད་མོ་ཡུན་རིང་ཇི་ཙམ་དགོས་ཤིང་ང་ཚོ་མྱུར་ཇི་ཙམ་འགྲོ་དགོས།
  5. ནོར་འཁྲུལ་ལ་ང་ཚོས་བཅོས་དགོས་སམ།
  6. རྩེད་མོ་སླ་བ་ཡང་ན་ཚེག་ཏུ་བཟོ་བ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ།
  7. རྩེད་མོ་གཏམ་བཤད་ཏུ་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་དམ།
  8. ང་ཚོས་ག་དུས་མཐའ་གཅོད་དགོས།
  9. རྩེད་མོ་ཚོགས་པ་ནང་ལ་ཡང་ན་བརྙན་འབོད་ཀྱི་ཚེ་རྩེད་ཆོག་ཡོད་དམ།
  10. རྩེད་མོ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ན་ཅི་བྱེད།

བརྗེད་ནོར་ནད་དང་འགྲོགས་པའི་མི་དང་མཉམ་དུ་བྱེད་པའི་རྩེད་མོ་ནི་རྩིག་ཐུབ་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་ལྟར་མི་སྣང་། ཁ་ཤས་ཅན་ཞིག་ནི་འདུག་སའི་ཉེ་འཁོར་ལ་ཞེན་ནས། ཤོག་ལེབ་ལ་སོར་མོ་བསྟན་ཏེ་། ཚིག་གཏམ་ཞིག་ལ་བསྐྲད་ཏེ་བདེ་བ་འཐོབ། གཏམ་བཤད་ཀྱི་དོན་ཚན་གང་འབྱུང་བ་ཡང་ལྷན་ཅིག་བརྗོད་པ་ཡིན། རྩེད་མོ་དེ་ནི་མི་གཉིས་ཀྱི་དུས་ཚོད་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་གྲོགས་རམ་ཙམ་ཡིན།

དེ་ཡང་། ང་ཚོའི་རྩེད་མོ་ དང་། ཁྱེད་ཀྱི་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་ཤོག་བྱང་། རྩེད་མོ་ཐབས་དང་། སྒོ་ཕྲན་ཡང་ན་བོརྡ་ཤོག་ཁ་ཤས་ལ་ཡང་ཁྱབ་ཀྱི་ཡོད།

བརྗེད་ནོར་ནད་དང་འགྲོགས་པའི་མི་དང་རྩེད་མོ་རྩེད་པའི་ལེགས་ཤོས་ཐབས་ལམ་ཅི་ཡིན།

ཁོང་གི་དགའ་ཚིམ་ལ་བལྟ་ཞིག ཕྱིར་མི་འཐབ་པའི་རྩེད་མོ་ནི་འགྲུབ་འབྲས་ལ་མ་བལྟས། Alzheimer’s Association གི་རྩེད་མོའི་ལམ་སྟོན ལས་གསལ་བ་ལྟར། ཁོང་ལ་ཡོད་པའི་ནུས་པ་ལ་བརྟེན་ཏེ་འགོ་བརྩམས། འགོ་དཀའ་བ་ལ་རམ་པ་སྦྱིན། ཕྱིར་ལས་དཀའ་བ་ཁྱེད་ཉིད་ཀྱིས་མཇུག་སྒྲིལ། ནོར་འཁྲུལ་ཉེས་མེད་ལ་མ་སྐྱོན་བརྗོད་ཅིང་མ་བཅོས་ཤིག་ཅེས་པའི་གནད་དོན་ཡིན།

ཉམས་ལེན་གྱི་ཐད་ནས་ཟེར་ན།

  • ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་མ་ཟད་གཅིག་ཏུ་སྡོད་ཤིག། ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གཉིས་ཀ་ཡིས་ཤོག་ལེབ་ལ་མཐོང་ཐུབ། རམ་པ་སྦྱིན་པ་ཡང་ལས་ཀ་མཉམ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འཕྲོད།
  • དུས་ཚོད་རེ་ལ་རྩེད་མོ་གཅིག་ཅིག་ཁོ་ལ་གསལ་སྟོན་ཤིག། གདམ་ཀ་མང་པོ་ལ་མགོ་ཚོན་པ་ནི་ཁོང་ལ་འཇིགས་སྐྲག་འཕྲད་ཐུབ།
  • ཁོང་གི་མི་ཚེ་མཐོ་བརྗོད་ཡིན། ཁོང་གིས་ཤོག་ལེབ་ཁོང་གི་རིམ་པས་བསྟར་ན་ཡང་། སྐར་མ་བཅུ་ཙམ་ཞིག་ཁྲོ་ཕྱོགས་སུ་གཏམ་བཤད་ན་ཡང་། ཉིན་ཞིག་གི་རྩེད་མོ་ནི་དེ་ཡིན།
  • མཇུག་མ་མཐའ་གཅིག་རང་མེད་པའི་ཐེངས་ཀྱི་གྲངས་མ་བཤད་ཤིག། དགའ་པོ་ཞིག་ཡང་ན་གཏམ་བཤད་ཤིག་ཡང་ན་གསོ་ཞི་ཞིག་ཡིན་ན་ཁྱེད་ཀྱི་རེ་བ་དེ་ལ་འགྲུབ་འབྲས་ཡོད།

རྩེད་མོ་མ་འགོ་བ་སྔོན་ལ་ང་ཚོས་ག་དུས་སྒྲིག་བྱེད་དགོས།

སྒྲིག་འགོད་ཀྱི་ཆུང་ཀྲན་གཅིག་གིས་རྩེད་མོ་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པའི་འཁྲུགས་སྐྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་སྲུང་ཐུབ།

  1. ཁོང་གི་ཉིན་ཞིག་གི་དུས་ཚོད་ལེགས་ཤོས་བཟུང་། National Institute on Aging (NIA) གི་རྩེད་མོ་འཇུག་ལམ་ལམ་སྟོན ལས་ཁ་ཤས་ལ་ཞེས་པ་ཞིག་དུས་ཚོད་ཁོང་ལ་དགེ་ལེགས་ཤོས་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་རྩེད་མོ་སྒྲིག་པར་འཆར་གཞི་བྱེད་པར་ངོས་འཛིན་ཡོད། མང་པོ་ནི་ཉིན་གུང་ཁ་ཤས་ཡིན་ཞེས་བཤད། ཉིན་མཚན་ཕྱེད་སྔ་ནི་ཞིང་ཐུབ་པ་མང་། ཉིན་མཐའ་ཁ་ལ་ཞི་བདེ་ཅན་གྱི་རྩེད་མོ་ ལ་བལྟ་རོགས།
  2. ཁང་པ་ཞི་བདེ་བཟོ་ཞིག། TV དང་ར་ཌི་ཡོ་མ་གཏོང་ཞིང་། ཐུབ་ན་སྒོ་ཁ་བཀག་ཤིག། Family Caregiver Alliance གིས་ཁོང་ལ་གཏམ་བཤད་མ་འགོ་བའི་སྔོན་ལ་སྒྲ་དང་གཞན་སེམས་བཅད་པ་ལ་བརྟེན་ཞིག་ཟེར།
  3. ཚོར་བ་བདེ་བ་ཐོག་མར་ལྟ་ཞིག། འཐུང་རྫས་ཉེ་འཁོར་ལ་ཡོད་པ། འགོ་མ་བཙུགས་སྔོན་ཁྲུ་ཁང་ལ་སོང་ཡོད་པ། སྟན་སྐྱིད་དགའ་བ་ཞིག ཡན་ལག་སྤོ་ལྡེ་དང་རྨ་ཐོས་ཡོད་པ།
  4. ས་ཆ་འོད་ཆར་ལེགས་པོ་བཟོ་ཞིག། འོད་ཆར་ཆ་མཉམ་ཞིང་གླེ་ཟེར་མེད་པ་ནི་པར་ཤོག་ལ་ཡང་མཐོང་ཚད་ལེགས།
  5. སྡོད་པའི་སྔོན་ལ་རྩེད་མོ་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཡོད་བཞིན་པ། རྩེད་མོ་ཁ་ཕྱེ་ཞིག སྒྲིག་འགོད་ཚུལ་དང་སྒྲ་ཆ་ཁྱེད་ཀྱིས་རང་ཉིད་གདམ་ཞིག ཕྱིས་ཤོག་ལེབ་ཁོང་གི་ཕྱོགས་སུ་བསྐོར་ཤིག། ཁྲེ་ཆས་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ཡང་ན་ཡིག་ཆ་ལྟ་བའི་སྒྲིག་འགོད་ ལ་བལྟ་རོགས།
  6. སྒྲིག་ཆས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག། ཁ་ཤས་མདོང་ལ་ཟེར་བའི་སྒོ་ཟུར་ཡང་ན་ཉེ་གནས་ཀྱི་ཁྱོགས་ཤིག་ཏུ་བཞག་ན་གང་ཡང་ལག་ཏུ་མི་འཛིན་པར་ཕྱག་བརྡ་ལ་སླ་བ་ཡིན།

ཁོང་ལ་གཤེད་མེད་པར་གསལ་སྟོན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ།

གསལ་སྟོན་ཚུལ་ཆ་ཤས་རྣལ་འབྱོར་དང་སླ་བ་ཞིག་ལ་ནན་ཏན་བྱེད། ཚིག་ཁ་ཤས་ནི་ཐབས་ལེགས་པོ་ཡིན་ཏེ།

  • “ང་ཚོ་ཤིང་ཚིག་ཡོད་པའི་པར་ཤོག་ཁ་ཤས་རྙེད་པ་ཡིན། ཁྱེད་ཀྱིས་ང་དང་མཉམ་དུ་བལྟ་ཐུབ་བམ།”
  • “ང་ཡང་ལ་ཤོ་འདི་ལ་རོགས་རམ་ཞིག་གྲོགས་པོ་ཤོས། ང་ལ་འཚོལ་མི་འདུག།”
  • “དེ་ཉིན་རྒྱལ་མོ་ཡ་སྐད་ཡིན་ནམ་ཤིང་ཚིག་ཡིན་ན་ཁྱེད་ཀྱིས་གདམ་ཐུབ་བམ།” (ནང་དོན་ཚོད་གཉིས་ལས་གདམ་ན་གདམ་སླ་)
  • “ང་ཁྱེད་ཀྱི་མཆེད་ཤོས་ལ་ཤོག་བྱང་ཞིག་བཟོ་བཞིན་ཡོད། འདི་ལ་ཁ་དོག་ག་འདྲ་ཡོད་དམ།”

Alzheimer’s Association གིས་རྩེད་མོའི་དགོས་དོན་བཤད་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཟེར། དཔེར་ན་གྲོགས་པོ་ལ་ཤོག་བྱང་བཟོ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡིན། དགོས་དོན་སྐྱེས་ན་ཕན་ཐོགས་སུ་སེམས་ཤིག ཁོང་ལ་རམ་པ་ཞུ་བ་ཡང་ཕན་ཐོགས་སུ་སེམས་ཡིག་ཡོད།

ཁོང་གིས་མ་ཡིན་ཟེར་ན་ལེན་རྒྱུ་ཡོད། རྗེས་སུ་ཡང་བསྐྱར་ཞུས་ཤིག ཡང་ན་གཞན་ཞིག་གསལ་སྟོན་ཤིག། ཁོང་གིས་མ་ཡིན་ཟེར་ན་ག་ལྟར་བྱེད་པ ལ་ང་ཚོའི་ལམ་སྟོན་ཡོད།

རྩེད་མོ་ཡུན་རིང་ཇི་ཙམ་དགོས་ཤིང་ང་ཚོ་མྱུར་ཇི་ཙམ་འགྲོ་དགོས།

ཁོང་གིས་རིམ་པ་འཇོག་པ་ལ་བཅས་ཤིག་ཡུན་ཐུང་ཉུང་ལ་འཆར་གཞི་བྱེད། མཉམ་རྩེད་ལ་དུས་ཡུན་ངེས་གཤིས་ཀྱི་ལེགས་ཤོས་ཞིག་ནི་མེད། ཞི་བདེའི་སྐར་མ་གཉིས་ནས་ལྔ་ཙམ་ཡང་ལས་ཀ་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡིན་ཐུབ།

  • ཁྱེད་ཀྱི་ཤེས་བཞིན་ལས་ཡང་ཡུན་རིང་དུ་སྒུག་ཤིག། NIA གིས་ཁོང་ལ་ལན་འདེབས་པའི་ཐེངས་ཡུན་རིང་ཞིག་སྤྲོད་པ་དང་། བར་མ་གཅོད་པར་ཞི་ཞིང་སྡོད་པར་བཤད། རོགས་རམ་བྱེད་པའི་སྔོན་ལ་ཁྱེད་ཀྱི་སེམས་ནང་ཏུ་བཅུ་ཞེས་པ་ཞིག་གྲངས་ཤིག།
  • གོམ་པ་རེ་རེ་ནས་ཚུགས་ཤིག། བརྡ་ཁྱད་ཅིག་ཡང་ན་ཐུང་ཀུ་ཞིག་བྱིན་ནས་སྒུག་ཤིག (“པར་ཤོག་ཅིག་ལ་ཕྱག་བརྡ་བྱོས།”) བཤད་པ་མང་པོ་ལས་བལྟ་བ་རྩེ་ཡིག་མངོན་པར་བྱས་ལ་ཕྱག་བརྡ་ཅི་ཡིན་སྟོན།
  • ཁྲོལ་ཤར་ཐུབ་ན་བསྡད་ཤིག། ཁོང་གིས་པར་ཤོག་ལ་གཏམ་བཤད་ན་རྩེད་མོ་བཞག་ཆོག ཕྱིས་སྐབས་ལ་མི་སྐྱོང་།
  • ཁོང་གིས་བལྟས་པ་ལ་གནང་ཞིག། NIA གིས་མི་ཁ་ཤས་ལ་བལྟ་བ་དགའ་ཟེར་བ་ཡིན། དེ་ཡང་འདེམས་སྒྲིག་དེ་ཡིན་ཞིང་ཆོག་པ་ཡིན།

ནོར་འཁྲུལ་ལ་ང་ཚོས་བཅོས་དགོས་སམ།

མ་ཡིན། ཡང་བསྐྱར་ཡང་བསྐྱར་ཞིག་ལ་བཅོས་པ་ཞུས་ན་ཁོང་ལ་དཀའ་ངལ་ཡོད་པར་མཚོན་ཏེ་ཁོང་ཞིག་ལ་ཁྱེད་ཀྱིས་སེམས་སྤྲོ་བྱས་ཀྱང་འཁྲུལ་སྣང་ཐུབ། Alzheimer’s Association གིས་ཉེས་མེད་ཀྱི་རྩེད་མོ་ལ་སྐྱོན་མི་བརྗོད། བཅོས་མི་དགོས་ཟེར། རྩེད་མོ་ཁ་ཤས་ནང་ནོར་འཁྲུལ་ཁ་ཤས་ནི་ཉེས་པ་མེད་པ་ཡིན།

ཁྱེད་ཀྱིས་མ་ཁོ་ བརྗོད་ཐུབ་པ
“མ་ཡིན། དེ་འཁྲུལ་བ་ཡིན།” “འདི་ལྟར་བྱ་བ་བྱེད་ཤིག།” (NIA གིས་བྱིན་པའི་དཔེ)
“དེ་མཐུན་པ་མ་ཡིན། ཡང་ཞིག་བལྟ་ཤིག།” ཁ་མ་ཕྱེ་བར་ཟླ་ལོད་ལ་སྒུག་ཡང་ན་“ཨོ། དེ་གཉིས་ཀ་དམར་པོ་ཡིན་ནོ།”
“ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་གང་ཡིན་དྲན་ནམ།” “པར་ཤོག་འདི་ལ་བཤད་ཅིག།”
“ཁྱེད་ཀྱིས་དེ་སྔོན་ལ་བྱས་ཟིན་པ་ཡིན།” “དེ་ཡག་པོ་ཡིན། ཡང་བསྐྱར་བྱོས།”
“ཤྭ། ཁྱེད་ཀྱིས་ཤེས་བཞིན་ཡོད།” “མཇུག་མ་ཅི་ཡིན་ང་ཚོས་སྟོན་ནམ།”

ནོར་འཁྲུལ་གིས་ཁོང་ལ་འཇིགས་སྐྲག་ཅིག་དངོས་སུ་སྐྱེད་ན་གསང་བ་ཞིག་ཏུ་རོགས་ཤིག ཕྱོགས་མཐུན་པའི་པར་ཤོག་ལ་ཕྱག་བརྡ་བྱེད། ཡང་ན་ཁྱེད་ཉིད་ལ་ཡང་ཟླ་བ་གཅིག་བྱེད། ཡང་ན་ཡར་ཟླ་ཕྱི་མ་ལ་རྩེད་མོ་སླ་བ་བཟོ། གཏམ་བཤད་ཀྱི་ཚིག་ཉུང་འཇོག་པའི་ཕྱོགས་ལ་བརྗོད་ན་ཁོང་གིས་ཕན་ཐོགས་སུ་སེམས།

རྩེད་མོ་སླ་བ་ཡང་ན་ཚེག་ཏུ་བཟོ་བ་ཇི་ལྟར་བྱེད་དམ།

རྩེད་མོ་ནི་ཁོང་ནམ་འདིའི་ཚེ་ཡོད་པའི་ནུས་པ་ལ་མཐུན་པར་སྒྲིག ཐབས་ཀྱི་བཀོད་པ་ནི་རིམ་པ་ལ་སྲིད་པ་མ་ཡིན། ཉིན་ཕྱེད་ལ་རྩེད་མོ་སླ་བ་དགོས་ཀྱང་ཉིན་གུང་ལ་སྐྱ་བཟོ་བ་ཡོད། NIA གི་གཙོ་བོ་ནི་ལས་ཀ་ཁོང་ནུས་པ་ལ་སྦྱར་ནས་ཐོན་འབྲས་ཡོད་པར་ཐེབས་ཤིག་ཅེས་བསྟན།

རྩེད་མོ སླ་བཅོས་ཚུལ ཚད་མཐོ་བཅོས་ཚུལ
ཤོག་ལེབ་མཐུན་སྒྲིག པར་ཤོག་བཞི་ལས་འགོ་བརྩམས་ཏེ་པར་ཤོག་མངོན་པར་བཞག པར་ཤོག་མང་བ། ཡང་ན་ཁོང་ལ་སྐྱོ་མེད་ན་པར་ཤོག་སྦས་ཀྱང་ཆོག
མཐུན་པ་རྙེད་པ འདེམས་ཚོད་གཉིས་ འདེམས་ཚོད་བཞི་བར་
མཉམ་དུ་ཕྱེ་བ ཁྱེད་ཀྱིས་པར་ཤོག་འཛིན། ཁོང་གིས་སྣོད་ལ་ཕྱག་བརྡ་བྱེད་ ཁོང་གིས་པར་ཤོག་དང་སྣོད་གཉིས་ཆ་རྐྱེན་ཉིད་ཀྱིས་མཐེབ་བརྡུང་
པིག་ཅར་ཟློས་གླིང ཆ་བཞི་ཡོད་ཅིང་པར་ཤོག་ཧ་ཅང་ཆེ་བ་ལ་ཐོག་མར་བཤད་ ཆ་དགུ་
གཏམ་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ མཇུག་ཐོན་ཏེ་ཁྱེད་དང་གཅིག་ཁར་བཤད་ ཁོང་གིས་མཇུག་བཤད་སྔོན་ལ་མཐེབ་བརྡུང་
ཚིག་རྙེད་པ པར་ཐོན་ཏེ་ཚིག་གཅིག་རྙེད་ཅིང་དེའི་ཡིག་འབྲུ་དང་པོ་ལ་ཕྱག་བརྡ་ ཁོང་གིས་རྗེས་མའི་ཚིག་གདམ་ཐུབ་
ཁ་དོག་སྦྱོར་བ ཁྱེད་ཀྱིས་ཁ་དོག་གཉིས་གདམ། ཁོང་གིས་གཉིས་ནང་ནས་གདམ ཁོང་གིས་ཁ་དོག་ཚང་མ་གདམ
གཏམ་བཤད་ཤོག་བྱང་ པར་ཤོག་ཅིག་ཁོ་གཉིས་ཀྱིས་བལྟ་ ཤོག་བྱང་ལ་ཡོད་པའི་ཁ་ཕྱེ་བའི་དྲི་བ་བེད་སྤྱོད་
ཟོལ་མོ་མཐུན་སྒྲིག ཁྱེད་ཀྱི་བཟོད་ཅན་ཡ་རབས་ཀྱི་ཟོལ་མོ་ཁ་ཤས་ ཟོལ་མོ་ཁ་ཤས་སྣོན་པ་
པིག་ཅར་བིང་གོ མི་རེ་ཞིག་གི་ཉེ་གནས་ཁ་ཤས་འདུག རྩེད་མཁན་ནང་གི་ཤོག་བྱང་ཁ་རང་གིས་མཚོན་
དལ་བོ་དབུགས་ཕྱི་ནང་ མཉམ་དུ་སྡོད་ནས་བལྟ་ དལ་བོ་དབུགས་ཕྱི་ནང་ལ་མཉམ་དུ་ངལ་སྤྱོད་

རྩེད་མོ་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེ་བའི་རྟགས་ནི་སེམས་ཁོངས་སྐྱོ་བའི་བཅུག་པ་ཡུན་རིང་། “ང་མི་ཐུབ།” ཟེར་བ་ཡང་བསྐྱར་ཡོད་པ། སྒྲིག་ཆས་ཕྱིར་བསྐྱོད་པ། ཡང་ན་ནོར་འཁྲུལ་གིས་ཁོང་ལ་སེམས་འཚབ་པ་ཡིན། ཉུང་ལ་སླ་ཞེས་པའི་རྟགས་ནི་ངལ་སེམས་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡང་ན་རྩེད་མོ་ཁོང་གིས་ཅུང་ཟད་བུ་ཆུང་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡོད་ན་ཁོང་ཀྱི་སེམས་ལ་གུས་ཤིག་དང་། ཚིག་ཡོངས་ཀྱི་ཚེ་ཤིག་ཕྱིར་བསྒྱུར། དཔེར་ན་ཚིག་རྙེད་པ། སྒྲིག་པ་འདི་དངོས་པར་བསྡུས་པ། ཡང་ན་ཁོང་གི་ལས་ཀ་བྱས་ཡོད་པའི་པར་ཤོག་ལ་གཏམ་བཤད་ཤིག་ཡིན།

རྩེད་མོ་གཏམ་བཤད་ཏུ་ཇི་ལྟར་བསྒྱུར་དམ།

པར་ཤོག་ལ་བརྟེན་ནས་གཏམ་བཤད་ཀྱི་སྤྲོ་ཆ་སྐྱེད་ཤིག། ཁོང་གི་བརྗོད་པ་ལ་ལན་ཡག་པོ་ཞིག་ཏུ་བལྟ་ཞིག། ཁ་ཤས་ཀྱི་ཚེ་དེ་ནི་རྩེད་མོའི་ཡ་ཁྱད་ཆེ་ཤོས་ཡིན།

  • ཁ་ཕྱེ་བའི་དྲི་བ་བྱོས། ལན་ནོར་བ་མེད་པའི་དྲི་བ་ཡིན། “ཁྱེད་ཀྱིས་ཅི་མཐོང་སོང་?” “གང་ཞིག་དགའ་ནས་ཡོད།” “འདི་འདྲའི་ཁང་པ་ཞིག་ལ་བཤད་ཅིག།”
  • ང་ཁྱེད་ཀྱི་སྔོན་ནས་བརྗོད། “ང་ཚོའི་ཨ་མ་ལ་ཁྱི་འདི་འདྲ་གཅིག་ཡོད་པ་ཡིན།” ཁྱེད་ཀྱི་གཏམ་ནི་ཁོང་གིས་ཡང་དེ་འདྲ་ཞིག་བརྗོད་པར་ཕན།
  • ཕྱོགས་མཐའ་ལ་རྗེས་སུ་བཟུང་། གནས་ལམ་ཆེ་ཞིང་ཡོ་བྱད་ལ་སྐྱ་སྟེ་ལམ་ཀྱི་གཏམ་ཞིག་འབྱུང་ན་གཏམ་དེ་ནི་རྩེད་མོ་ཡིན། རྩེད་མོ་དེ་ལ་བཞག་ཤིག།
  • དངོས་གནས་ལ་བརྟག་མི་དགོས། དྲན་ཤེས་ཀྱི་ཐད་ནས་གཏམ་བཤད་བདེ་པོ་ནི་ཞིབ་ཆ་ཁ་ཅིག་ཏུ་མང་བ་ལས་གལ་ཆེ། གཏམ་ཕྱོགས་སྔ་མ་དང་མི་འདྲ་ན་གཏམ་གསར་པ་དེ་ལ་དགའ་བ་བྱེད།
  • ཁྱེད་ཀྱི་རྩེད་མོའི་ནང་གི་བརྡ་ཁྱོར་ལ་སྤྱོད། Finish the Saying / གཏམ་ཚིག་མཇུག་སྒྲིལ ནང་ཁ་ཕྱེ་བའི་སྐྱེད་ཚིག་ཕྱིར་ཡོད་ཅིང་། Conversation Cards / གཏམ་བཤད་ཤོག་བྱང་ ནི་དེ་ཉིད་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་ཡིན། Photo Pairs / ཟོལ་མོ་མཐུན་སྒྲིག ནི་ཁྱེད་ཀྱི་རང་གི་ཕྱི་ཁྱིམ་ཟོལ་མོ་བེད་སྤྱོད་ཅིང་། དེ་ནི་གཏམ་མཐོང་བ་ཁ་ཤས་འཕྲོད་པར་ཕན།

ཤེས་བཞིན་ཀྱི་གཞན་ཡང་ལ་ང་ཚོའི་དྲན་ཤེས་ཀྱི་རྩེད་མོ་ དང་ གཏམ་བཤད་ཀྱི་ལམ་སྟོན་ ལ་བལྟ་རོགས།

ང་ཚོས་ག་དུས་མཐའ་གཅོད་དགོས།

ངལ་སེམས་ཀྱི་རྟགས་དང་ཁྲོ་ཞིང་ཐོག་མ་མངོན་པའི་ཚེ་མཐའ་གཅོད་ཤིག། ཆུང་ཀུ་ཞིག་སྔོན་ལ་ཡང་ཤོས་ཡིན། Alzheimer’s Association གིས་ཞིབ་བཅོས་སམ་རྩེད་མོ་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ན་ཁོང་གི་བག་ཆགས་ཉུང་བ་དང་ཁྲོ་སེམས་ཤར་བ་ཡིན་ཟེར།

ལྟ་བ་ཚུལ་འདི་ལ་བལྟ་ཞིག:

  • མཆེད་བཟོ་དང་། ནུམ་པ་ཡང་ན་ཤོག་ལ་ལས་ཡིན་ཡང་བལྟ་བ་སྐྱོང་ནས་ཕྱིར་བཞག;
  • རྐང་རྣམས་སྒེག་སྒེག་བྱེད་པ་དང་། ལངས་པ་ཡང་ན་ཕྱིར་ངེད་ཞུ་བ;
  • ཆེ་ཕྲན་ལན་བཅོས་དང་། “ང་ནི་འདི་ལ་ཕན་ཡོད་མ་ཡིན།” ཟེར་བ;
  • ཕྱག་བརྡ་ཁ་ཅིག་ལ་ཁ་གཏོང་བ་དང་། སྒྲིག་ཆས་ཕྱིར་བསྐྱོད་བྱེད་པ;
  • མིག་ཆུ་བབས་པ། ཁྲོ་བ། ཡང་ན་སེམས་པ་ཐོག་མར་ཤར་བ།

མཐའ་གཅོད་པའི་ལེགས་ཚུལ་:

  • ཤིན་ཏུ་སླ་བ་ཞིག་ལ་མཇུག་བསྡུ། ཁོང་གིས་ཐུབ་པའི་མཐུན་པ་རྙེད་པ་ཅིག་ཡང་ན་མཐའ་མ་ལ་པར་ཤོག་ཅིག་བལྟ་བ།
  • ཁྱེད་ཉིད་ལ་དོན་ལ་བཤད། “ང་ལ་ཇ་ཞིག་ཡུན་ཚེད་ཡོད། ང་ཚོ་འདི་ནས་མཐའ་གཅོད་ན་ཡག་གམ?” དེས་ཁོང་གིས་ལེགས་མེད་བྱས་ཟེར་བའི་ཚུལ་མེད།
  • ལུས་ཀྱི་ལས་ཀ་ངེས་ལོ་ཡང་ན་ངལ་སེམས་སྐྱེད་པའི་ལས་ཀ་ལ་སྤོ་ཞིག ཐུང་ཀུ་ཞིག་གི་འགྲོ་ཐང་ཡང་ན་ཟས་ཁ་ཞིག་དང་། གོས་བསྡུ་ཡང་ན་རོལ་སྒྲ་ལ་སྤྲོ་བ།
  • དྲན་པའི་ཚིག་ཅིག་བཤད། “ང་ཁྱེད་དང་མཉམ་དུ་འདི་བྱེད་པ་དགའ་ཡོད།” ཕྱག་ལེགས་ཤིག་ལ་ཡང་ཡང་ཁ་ཡོད་མ་ཡིན། ཚེ་ཡུན་འདི་ལ་སེམས་དགའ་ཚིག་འཕྲོད་ཀྱི་ཡིན།

རྩེད་མོ་མ་ཕྱེད་པ་སྔོན་ལ་མཐའ་གཅོད་པ། གནས་ཚུལ་སྒྱུར་བ། ཡང་ན་རྩེད་མོ་དོར་ཏེ་མཉམ་དུ་སྡོད་པ་ཚང་མ་ལེགས་འགྲུབ་ཡིན།

རྩེད་མོ་ཚོགས་པ་ནང་ལ་ཡང་ན་བརྙན་འབོད་ཀྱི་ཚེ་རྩེད་ཆོག་ཡོད་དམ།

ཆོག་ཡོད། འོན་ཀྱང་ཐབས་ཁ་ཤས་སྔོན་ལ་སྒྲིག་དགོས། ཚོགས་པའི་ནང་ནས་མི་ཉུང་ཉུང་དང་། ཉེ་རོགས་ཅན་རྩེད་མཁན་སྔ་ནས་དེའི་ཉེ་གནས་སུ་སྡོད་ཞིག། ཁ་སང་སྤྱིའི་སྒྲིག་གཞི་ཅིག་ཡོད་པའི་རྩེད་མོ་གདམ་ཤིག། Picture Bingo / པིག་ཅར་བིང་གོ ལ་པར་ཐོན་ཤོག་དང་སྐད་ཆ་བཀོད་པའི་ཆས་ཡོད་ཅིང་། ཚོགས་པ་ལ་ཡག་པོ་ཡིན། ཁྱད་པར་ནས་ཞི་ལྷོ་ཁང་པའི་ཚོགས་པའི་ལས་ཀ་ ལ་ཡང་བལྟ་རོགས།

བརྙན་འབོད་ཀྱི་ཚེ་ཁོང་བརྙན་ནང་ན་ཡོད་པའི་མི་གཅིག་གིས་པར་ཤོག་བཤད་ཆོག ཁང་པའི་ནང་ན་མི་ཞིག་གིས་ཕྱག་བརྡ་དང་མཐེབ་བརྡུང་ཆོག། འབོད་པ་ནི་ཐུང་ཞིང་ཤེས་ཤིག་བྱེད། ཁ་པར་དང་བརྙན་འབོད་ཀྱི་ལམ་སྟོན ལ་ཡང་ཕན་ཡོད་པ་ཡོད།

རྩེད་མོ་ཕན་པ་མ་ཡིན་ན་ཅི་བྱེད།

ཉིན་ཞིག་ལ་ཅི་ཡང་མ་འབབ་ཀྱང་ཁྱེད་ལ་ཡང་ན་ཁོང་ལ་སྐྱོན་མེད་ཡིན། རྩེད་མོ་དེ་བཞག་ཤིག་དང་ཡང་ན་དུས་ཚོད་གཞན་ལ་རྩེད་མོ་གཞན་ཡང་ན་རྩེད་མོ་མེད་པར་ཡང་ཆོག། རྩེད་མོ་ཡག་པོ་མང་པོ་ནི་བརྙན་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཡ་ཁྱད་ཡིན། དཔེར་ན་རོལ་མོ། ཁྲན་ཕྲུག་བསྐྱིབ་པ། པར་ཟོལ་ཤེལ་ཐོན་པ། ཡང་ན་ཉེ་ཐུང་ཀུ་ཞིག་འགྲོ་བ། ཁྱེད་ཀྱིས་ལས་རིགས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ ལ་བལྟ་ཞིག་ཀྱང་ཐུབ།

ཐུན་མོང་གི་དྲི་བ།

ང་ཚོས་རྩེད་མོ་ཅི་ཙམ་རིང་རྩེད་དགོས་སམ།

རིང་ཚད་ངེས་པ་མེད། མི་མང་པོ་ལ་སྐར་མ་ཤིས་ཙམ་ཡོད་ན་ལགས་ཀྱིས། ཉིན་ཞིག་ལ་ཟློས་སྐོར་གཅིག་ཙམ་ཡང་ཚད་ཡོད་པ་ཡོད། དུས་ཚོད་ལ་མ་ལྟ་བར་མི་ལ་བལྟས། ཁོང་སེམས་ཞི་བ་ཡོད་སྟངས་ལ་མཐའ་གཅོད་ཤིག

ངས་ཁོང་ལ་རྒྱལ་བ་ཐོབ་པར་བྱེད་དམ་ཡང་ན་ནོར་འཁྲུལ་ལ་མ་མཐོང་བར་བཞག་དགོས་སམ།

འདི་ནི་མཉམ་དུ་ཐུགས་ཞི་བའི་རྩེད་མོ་ཡིན་པས་རྒྱལ་བ་དང་ཕམ་པ་གང་ཡང་མེད། ནོར་འཁྲུལ་དེ་ཁོང་ལ་སེམས་མི་འཚབ་ན་བོར་ཤིག། སེམས་འཚབ་ཟེར་ན་གསང་བ་ཞིག་ཏུ་རོགས་ཤིག་ཡང་ན་རྩེད་མོ་སླ་བ་བཟོ་ཞིག། དེ་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བརྗོད་མི་དགོས།

ཁོང་ང་ཚོ་རྩེད་པ་ལ་བལྟ་བ་ཉིད་དགའ་ན་ཅི་བྱེད་དགོས།

དེ་ལེགས་པོ་ཡིན། National Institute on Aging གིས་ཁོང་དགའ་ན་ཁོང་ཉིད་བལྟས་བཞག་ཞིག་ཟེར། ཁྱེད་ཀྱིས་མཐོང་བ་གང་ཡིན་བརྗོད་ཤིག། ཁོང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོད་སྐབས་ཀྱི་ཚེ་ཕྱག་བརྡ་བྱེད་པ་དང་འདེམས་པ་ལ་བོས་ཤིག།

ཀོ་ཚོའི་རྩེད་མོ་དེ་ཡིད་ཀྱི་དྲན་ཤེས་བརྟག་པའི་ཐབས་ཡིན་ནམ།

མ་ཡིན། ང་ཚོའི་རྩེད་མོ་ནི་དགའ་ཚིམ་དང་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མཉམ་དུ་རྩེད་པའི་སླ་བའི་ལས་ཀ་ཡིན། དེ་ནི་དྲན་ཤེས་བརྟག་དཔྱད་མ་ཡིན་པས་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མི་ཚོད་ལྟ། བརྗེད་ནོར་ནད་ལ་སྨན་ཐབས་ཡང་མ་ཡིན།

ཐོག་མར་རྩེད་པར་རྩེད་མོ་གང་ཡིན་ལེགས་ཤོས་ཡིན།

མི་དེར་འཚམ་པའི་སླ་ཤོས་ཅིག་ནས་འགོ་བརྩམས། བཞི་མཐུན་པའི་པར་ཤོག་དང་། པར་ཤོག་མངོན་པར་ཡོད་པའི་ཟོལ་མོ་མཐུན་སྒྲིག་ཡང་ན་གཉིས་ཀྱི་འདེམས་ཚོད་ཡོད་པའི་མཐུན་པ་རྙེད་པ་ནི་ཞི་བདེའི་འགོ་ཚུགས་ཡིན། གཏམ་བཤད་ཤོག་བྱང་ནི་ཁོང་ལག་བསྟར་ལས་གཏམ་བཤད་ལ་དགའ་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས།

ཡོང་ཁུངས།

ང་ཚོས་ཤོག་ངོས་འདིས་བརྟེན་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཞིབ་འཇུག་ལ་འབྲེལ་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤོག་ངོས་གསར་བརྗེ་བྱེད་སྐབས་རེ་རེ་བཞིན་ཞིབ་བཤེར་བྱས།

  1. Activities · Alzheimer's Association
  2. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  3. Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  4. Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance

རྩེད་མོ་འཇམ་པོ་ཞིག་ལ་གྲ་སྒྲིག་ཡིན་ནམ།

པར་རིས་ཆེན་པོ་དང་། དུས་ཚོད་མེད། སྐར་གྲངས། མིང་ཐོ་འགོད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། ཁྱེད་རང་གི་དྲ་ངོས་ནང་དུ་མཉམ་དུ་རྩེད་རོགས།

རྩེད་མོ་འདི་དག་མཉམ་དུ་འཁྱེར་རོགས།

རིན་མེད་ཀྱི་གསེར་གྱི་དུས་སྐབས་མཉེན་ཆས་དེ་iPhone, iPad དང་Android ཡིན། པར་རིས་ཆེ་བའི་བང་རིམ་དང་། ཁྱེད་རང་གི་ནང་མིའི་པར་རིས་ཡོད་པའི་རྩེད་མོ། རྩིས་ཁྲ་དང་། ཁྱབ་བསྒྲགས། དུས་ཚོད། ཡང་ན་སྐར་གྲངས།