བརྗེད་ནད་མཐའ་མའི་ཉམས་ལེན། ཉལ་ཁང་དང་སྟན་ལ་ཡང་ལྡན།

བརྗེད་ནད་མཐའ་མའི་སྐབས་སུ། མི་ཞིག་གིས་ཚིག་ཉུང་ངུ་སྨྲ་ཐུབ་ཅིང་། སྤྱོད་ལམ་ཚང་མ་ལ་རོགས་རམ་དགོས་ཞིང་། ཉིན་མོའི་ཆ་ཤས་མང་པོ་ཉལ་ཁང་ངམ་སྟན་ལ་བཞུགས་སོ། དེ་ལྟར་ན་ཁྱེད་ལ་མཉམ་ཉམས་ལེན་གྱི་ཚུལ་མེད་པ་ལྟར་སེམས་ཤུགས་སྐྱེ་ཐུབ། འོན་ཀྱང་ཉམས་ལེན་ཡོད་ཀྱི་ཡོད། Alzheimer’s Association ནས་བཀོད་པ་ལྟར། མི་ཞིག་གི་རང་ཉིད་ཀྱི་གཙོ་བོའི་ཆ་ཤས་ཡང་ཡོད་སྲིད་པ་དང་། སྐབས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ནི་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆེ་ཤོས་བརྟག་ཞིབ་བྱེད་པ་ཡིན། རོལ་མོ། ལག་རེག། སྐད་དགའ་བ་དང་ཁྱེད་ཀྱི་ཞི་བདེའི་ཉེ་འབྲེལ་གྱིས་ཡང་སྐྱིད་བདེ་དང་ཉེ་འབྲེལ་ཀྱི་སྐད་ཆ་སྟེར་ཐུབ།

བརྗེད་ནད་མཐའ་མ་ལ་ཉམས་ལེན་གང་ཕན་ནམ།

ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཕྲ་མོ་དང་ཉེ་འགྲོའི་ཉེ་གནས་ནི་མཐའ་མའི་སྐབས་སུ་ཤིན་ཏུ་ཕན་པ་ཡིན། Alzheimer’s Association ནས་རང་ལ་དགའ་བའི་རོལ་མོ། དགའ་བའི་དེབ་ཀྱི་ཁ་ཤས་ཀློག་པ། ནུ་སྦྱོར་ཡིད་འོང་བའི་ལག་སྦྱོར་དང་བཅས་པའི་ཕྱི་ལུས་སྦྱོར། ཉི་མ་བདེ་བའི་སྐབས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཉམ་དུ་འདུག་པ་སོགས་བཀོད་ཡོད། National Institute on Aging ནས་གཏམ་རྒྱུད་ཀློག་པ། པར་ལྟ་བ། ཉེ་བའི་རེག་ཚོར་དང་སྦྱོར་བ། རོལ་མོ་དང་ཆུ་རླུང་གི་སྒྲ་སོགས་ཁ་སྣོན་བྱས་ཞིང་། ཁྱེད་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཞི་བདེ་སྟེར་ཐུབ་ཅེས་བཤད།

Alzheimer’s Foundation of America ནས་བཀོད་པ་ལྟར། མཐའ་མའི་སྐབས་སུ་མི་ཡི་ཚོར་བ་ནང་དུ་གཏད་ནས་སྐྱིད་བདེའི་དོན་དུ་ལག་ཏུ་གང་ཞིག་འཛིན་པའི་འདོད་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཅིང་། ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཕྲ་མོ། ལུས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཞུ་ཞུ། ཞལ་བཅད་ཀྱི་སྒྱུ་རྩལ། རོལ་མོ། ཕྱུགས་ཀྱི་ལྟས་ཀྱི་ཞལ་འཕྲད། མི་ཡི་རེག་ཚོར་དང་རང་སྐྱེས་ཀྱི་པར་རིས་སོགས་བརྗོད་དོ།

ཉལ་ཁང་ངམ་སྟན་ལ་བཞུགས་པའི་མི་ལ་ཉམས་ལེན།

1. ཁོང་གི་རོལ་མོ་གཟེངས་པ། ཁོང་གི་ཆུང་ཆུང་གི་ལོ་ཚོད་དང་། ཆོས་ལུགས་དང་། ཁྱིམ་ཚང་གི་གླུ་འདེམས་ཤིག ཁ་གསལ་གྱི་སྒྲ་ཆུང་ངུར་བཞག་ནས་ཉེ་གནས་སུ་འདུག ཁ་ཤས་ཀྱི་མི་ཚོ་ད་ལྟའང་མཛུབ་མོས་རྒྱུན་བརྡུང་ཐུབ་པ་དང་གླུ་ཁ་སྒྲོག་ཐུབ་པ་ཡོད། འདི་ལ་རོལ་མོའི་ཉམས་ལེན ལ་ལྟ་ཤིག
2. ལག་པ་ཉེ་བར་བསྐུ་བ། ལག་པ་ཉེ་བར་འཛིན་པ་དང་། མཐེ་བོང་གིས་ཉེ་བར་རེག་པ་ཡང་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡིན། སྔོན་ནས་ཁོང་ལ་བཤད་ཅིག ང་ཚོ་ག་རེ་ཞིག་བྱེད་པ་ཡིན།
3. ལག་པའི་ཉེ་བའི་སྦྱོར་བ། ཕྱག་མཐིལ་ལ་ཞུ་ཀ་ཆུང་ཀུ་ཞིག་དྲོད་ཅིང་། མཐིལ་ནས་ཁྲུ་མགོ་ལ་བར་དུ་ཉེ་བར་བསྐུ། ཞིམ་པ་མེད་པའི་ཞུ་ཀ་འདེམས། ཁོང་གིས་ཡིད་འོང་བའི་དྲི་ཞིམ་ཞིག་ཡོད་ན། ལུས་པགས་ལ་རྒྱུ་མེད་ན་དེ་ཡང་ཆོག།
4. ཚིག་གི་སྒྲ་ཕྱེ་ཀློག་པ། སྡེ་ཚན་གྱི་སྒྲུང་ཞིག དགའ་བའི་དེབ་གི་ཁ་ཤས། ཆོས་ཀྱི་གསུང་རབ་ཡང་ན་དུས་ཚོད་གྱི་གསར་ཤོག་སོགས། ཚིག་ནི་ལས་ཀྱི་རྒྱུ་མ་ཡིན་པར་དབྱངས་ཀྱི་རྩེ་མོ་ཆེ་བ་ཡིན།
5. གཏམ་ཞིག་སྨྲ་བ། ཁྱིམ་ཚང་གི་ཕྱི་ལ་རྒྱུགས་པའམ། ཁོང་གི་རྒན་གྱིས་བཟུང་བའི་ཉིན་མོ་ལ་སོགས་པ་བཤད། ལན་ཡོད་དགོས་པ་མ་ཡིན།
6. པར་ལྟ་བ། པར་ཆེན་གཅིག་སྤྱན་མཉམ་གྱི་མཐོ་ལ་བཟུང་ནས་དྲན་དྲིན་གྱིས་བཤད། གང་ཞིག་གི་ངོ་རྟགས་དྲིས་མ་བྱེད་པ་བཟོ།
7. མཐོང་ཆུང་གི་འཛིན་ཡོ་ཆ་སྟེར་བ། བསིལ་ཁ་ཆུང་ངུ་ཤིག་དང་། རྡོ་ཤུགས་ཀྱི་སྦུག་མགོ། འཕྱོག་ཁ་ཅི་འདྲའི་ལུགས། NIA ནས་མཁྱེན་ཞིང་། ཁོང་ལ་བསིལ་ཁ་ཞིག་འཛིན་ན་སྤོ་བ་སྟེ་སྐབས་ཁོང་གིས་ཁྱེད་ལ་ཡང་ཡང་ཕོ་ཉ་འདུག་དུས་བསྣན་དགོས་པའི་ཉེན་ཁ་ཉུང་ཐུབ་ཅེས་བཀོད།
8. རང་སྐྱེས་ཀྱི་སྒྲ་རོལ་བ། ཆར་པ། རྒྱ་མཚོའི་རླབས་ཀྱི་སྒྲ། ཤར་གྱི་སྒྲ་སོགས་སྒྲ་ཆུང་ངུར་བཞག་ན། ཁང་པ་ཁ་སྐད་ཆེ་བ་དེ་ཞི་ཐུབ།
9. ཕྱིའི་ཤིང་སྡེའི་བྱ་ཁེབས་སྦྱོར། སྒོ་མ་ཕྱེ་ནས། སྒོ་མའི་ཕྱི་ཁར་བྱ་ཟས་ཀྱི་སྲོལ་ཆས་བཞག་པ། ཡང་ན་མེ་ཏོག་གསར་པ་ཁ་ཤས་དང་ལོ་མ་ལ་བལྟས་ཤིག་དང་རེག་ཤིག ནང་དུ་ཁ་སྣོན་བྱོས།
10. ཕྱིར་འབྲས་ཀྱི་ཉམས་ལེན། མི་ཞིག་གིས་འཁྱམ་སྟེགས་ལ་ཞོན་ཐུབ་ན། ཉི་མ་བདེ་བའི་སྐབས་སྐྱེས་པའི་སྟེང་སྦྱོར་ལ་ཆུང་ཀུ་ཞིག་ཞལ་སྐོར་བྱེད་ན་ཡིད་འོང་ཡོད།
11. སྐྲ་བྱི་བ་ངམ་ཆུ་དྲོད་ཆགས་པ་སྟེར་བ། ཞི་ཞིང་དམན་པའི་སྐྲ་བྱི་དང་། ལག་པ་དང་ཞལ་ལ་ཆུ་དྲོད་ཀྱི་བསིལ་ཁ་ཞིག་བསྐུ་ན་སེམས་ཚོར་སྐྱེ་བ་ཡོད།
12. རོལ་མོ་དང་འཁྲིག་པ་ཞུ་བ། སྐྲ་ཤེལ་ཅུང་ཟད་བརྡུང་། ཡང་ན་གླུའི་ཆ་ཚད་ལ་ལག་པ་བཞག་ནས་སྤོ་བ། ཡང་སྦྱོར་བ་དང་མཆིན་པའི་ལས་ཀྱི་ཚེ་རྒྱུ་དང་ཤེས་ཆ། དེ་ཁྲིད་ཀྱི་ཉེན་ཁ་མེད་པའི་ཐབས་ལ་སྨན་པ་ནམ་སྨན་མཁན་ལ་ཞུ་སྲིད།
13. རང་སྐྱོང་ཡི་ཡིག་རོལ་བ། ཤོག་བུ་ཆེན་པོ་ལ་མི་ཚུགས་པའི་ཁ་བ་དང་། ལག་པའི་སྤྱི་བ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་སྨན་བཏང་། ཁྱེད་ཀྱི་ལག་ཚུལ་གྱིས་ཀྱང་སྐྱོང་ཐུབ། ཡོད་པའི་ཆིག་བྱ་གང་ཡང་ཡིན་པ་མ་ཡིན།
14. ཕྱུགས་ཀྱི་ལྟས་ཀྱི་ཞལ་འཕྲད་འབོད་བ། ཁོང་ལ་ཕྱུགས་ལ་དགའ་བ་ཡོད་ན། ཁང་པའི་གནས་ཚུལ་ཡང་ཆོག་ན། ཞི་བདེའི་ཕྱུགས་ཁྱེད་ཀྱི་གོང་པར་ཡང་ཡང་ངེད།
15. ཞི་བདེས་ཁ་ཅིག་ཞུ་བ། ཉེ་བར་སྡོད་ནས་ཞི་ཞིང་ཁ་སྐད་ཆེ་བ་ཞུ་བ། ཞི་བདེའི་དབུགས་འཐུང་ གིས་རང་གཉིས་ཀྱི་འགྲོ་ཚུལ་སྦྱོར་ཐུབ། ཁྱེད་ཀྱིས་ལྷག་ཆད་ཀྱང་བཏང་ཐུབ།
16. ཉེ་འགྲོར་གནས་པ་ཙམ་ཡང་ཡོད། ཉེ་བར་འདུག་ནས། ཞི་ཞིང་ཁ་སྐད་བྱེད། ཐེབས་ལ་རྩེད་མོ་བྱེད། ཀློག་པ་ཞི་ཞི་བྱེད། ཁྱེད་གནས་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ལེགས་པ་ཡིན།

ཁོང་ཚོའི་སྐབས་འདིར་ཉམས་ལེན་མཉམ་སྤྱོད་བྱེད་ཚུལ།

• ཕྱོགས་མདུན་ནས་ཉེ་བ། ཁོང་གི་མིང་དང་ཁྱེད་ཀྱི་མིང་ཞུ། རེག་མ་ཐག་ཏུ་ཆོ་ག་ནས་ཞི་ཞིང་ལེ་ལོ་ཅན་གྱི་སྐད་ཀྱིས་བཤད།
• ཉམས་ལེན་གཅིག་ནས་ཞུ་བ། རོལ་མོ་བཏང་མ་ཐག་ཏུ་བརླག་སྣང་བཅད། ཤེས་རྟོགས་གཅིག་རེ་རེ་ཡིན་པར་བྱོས།
• ཐུང་ངུར་བྱེད། ལམ་སྐད་ཆུང་ཀུ་ཤིག་ལ་ཡང་ཆོག། ཉིན་མོར་ཐུང་ངུ་ཡང་ཡང་དུ་བྱས་པ་ཡང་ཁ་ཅིག་རིང་པོའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་པོ་ཡིན།
• སྔར་ཚབས་སུ་ཞི་བདེ་བཟོ་བ། ཁོང་ལ་རྒྱབ་སྟེགས་དང་ཐོགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལེགས་པོ་ཡོད་པར་བལྟ་བྱོས། NIA ནས་བཤད་པ་ལྟར། ལྷེ་རྟོག་སྟེང་ལ་འདུག་ནས་ལག་པ་ངོས་ལ་ངོས་གནས་གཏོང་བའི་སྟེགས་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་ཚེ་ལེགས་སོ།
• ཁོང་གི་ཕྱག་ལེན་ལ་ལྟ་བ། ལག་པ་ཞི་བ། ཞལ་ཞི་བ། མིག་ཕྱོགས་མཐུན་པ་དང་། ཕྲུད་མདོག་འདྲ་བ་སོགས་དགའ་བའི་ལེགས་རྟགས་ཡིན། NIA ནས་སྡུག་པའི་སྒྲ་སྤྲོ་བ། ཞལ་སྐྲོད་པ། ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྲུང་བ་ཡང་ན་མདུན་སྤྱོད་མི་འདྲ་བ་སོགས་སྡུག་པའི་རྟགས་ཡིན་ཚེ་ཞིང་དེར་བཞག་ནས་སྐྱོང་ཆས་ཚོགས་ལ་བརྡ་སྤྲོད་དགོས།

སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མདོ་ཡིག་ཅུང་ཟད།

སྐབས་འདིའི་སྲུང་སྐྱོབ།

མཇུག་མ་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུ་ཁ་གསུང་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཤུགས་བཟང་བ་མེད་པ་སྲིད་པ་དང་། NIA ནས་འདི་ལ་ཁ་ཐོག་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་ཁ་གསུང་གྱིས་བཀག་ཡོད། ལག་པ་ཉེ་བའི་ཁ་མེད་ཁ་ནང་དུ་ཆུང་ཀུང་བཞག་པ་ཡང་མེད་པར་བྱོས། སྐྱོང་ཆས་ཚོགས་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཟས་ཚོད་དང་ལུས་སྟོབས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་ཁ་ཟས་ཚོད་བཀོད་པ་ཁོ་ན། རེག་ཚོར་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་ལ་ལུས་པགས་ཀྱི་སྐྱོན་བཅོས་པ་དགོས། ལུས་པགས་ཐེབ་ནས་ཤོར་བ་དང་། ཁ་གོས་ཤོར་བ་སྐྱེ་སྲིད་པས་ཉེ་བར་ལྟ་བྱོས། སྐྱེད་པ་ཐག་རིང་སྐྱོང་ཆས་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་ཞིབ་ཆ་དགོས་ན། ཚོར་བའི་ཉམས་ལེན ལ་ལྟ་ཤིག

ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱང་སྐྱོང་བ།

མཐའ་མའི་སྐྱོང་སྐྱོབ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ལ་གནོན་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡིན་པ་ཁྱིམ་ཚང་ནམ་སྨན་ཁང་གི་གནས་སུ་ཡང་ཡོད། ཤི་འགྲོའི་སྐྱོང་སྐྱོབ་དང་། ཕྱི་སྐྱོང་ཚོགས་ཀྱིས་ཞི་བདེ་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། ཚུལ་ཆད་ལ་སྐྱོང་ཐུབ། NIA ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་གྱི་ཐབས་ཞིག་ཏུ་བཀོད། ཐུང་ངུ་དང་ཞི་བདེའི་འགྲོ་ཚུལ་ཡང་ཡང་ལེགས་པ་ཡིན། བརྗེད་ནད་ཀྱི་ཁྱེད་ཀྱི་མི་ལ་ཞལ་འཕྲད་བྱེད་པ ལ་ལྟ་ཤིག ཁྱེད་ཚོགས་སྡེ་ཞིག་དབུ་བཞེས་ན། སྨན་ཁང་གི་ཚོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན ལ་ཁ་ཅིག་ཡོད། དེ་ལས་ཁྱེད་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐྱོང་སྐྱོབ་ ཀྱང་བལྟ་ཞིག། ཞི་ཞིང་ངལ་གསོ་བྱེད་པ་ཡང་ལེགས་པའི་སྐྱོང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡིན།