A resposta curta
Na fase inicial da demencia, a maioría das persoas poden seguir facendo o que lles gusta: afeccións, xogos de cartas e de mesa, cociñar, xardinar, pasear, participar en clubs, actividades relixiosas ou voluntariado. Os cambios principais adoitan ser grupos máis pequenos, saídas máis curtas, plans sinxelos por escrito e unha persoa acompañante preto. Pregúntelle á persoa que tipo de axuda quere e déixea levar a iniciativa.
- A maioría das persoas na fase inicial viven con bastante independencia. As actividades adoitan necesitar axustes, non substitucións.
- Pregúntelle á persoa que apoio quere e acorden un sinal sinxelo para cando lle veña ben recibir axuda.
- Os grupos máis pequenos, os momentos máis tranquilos e as saídas máis curtas adoitan marcar unha gran diferenza.
- É un bo momento para que a persoa lidere proxectos sobre a súa propia vida, como un diario ou un libro coa súa historia.
- Escolla os xogos para gozar. Deixe de lado calquera cousa que empece a parecer unha proba.
Nesta páxina (5 seccións)
Na fase inicial da demencia, moitas persoas seguen a vivir en gran medida como antes. Poden traballar, facer voluntariado, ver amizades e levar gran parte do seu día por conta propia. As actividades adoitan non necesitar substitución; precisan algúns axustes para que sigan sendo agradables. O seu papel está máis preto do dunha persoa acompañante ca do de quen coida: alguén que apoia, fai plans con ela e intervén só cando se lle pide.
Que actividades son boas na demencia en fase inicial?
As mellores actividades na fase inicial adoitan ser as que a persoa xa aprecia, feitas un pouco máis doadas. A Alzheimer’s Foundation of America propón ideas como xogos de cartas e de mesa, sopas de letras, pasear, bailar, xardinar, arranxar flores, contar historias, pintar, música, escribir un diario, escribir cartas, facer álbums, cociñar e tradicións de festas.
O que adoita cambiar é o contexto, non a actividade. A Alzheimer’s Association sinala que as persoas na fase inicial poden empezar a afastarse de cousas que lles gustaban, e pon o exemplo de alguén que se sente abrumado nunha festa grande pero está mellor nun grupo pequeno. Falen abertamente sobre o que resulta máis difícil e axusten xuntos.
Pregunte primeiro e acorden como axudar
A guía para a fase inicial da Alzheimer’s Association suxire algúns hábitos que tamén serven para as actividades:
- Pregunte directamente. «Que faría máis doado para vostede o club de lectura?» adoita dar unha resposta mellor ca adiviñar.
- Confíe en que pode. Se non hai ningún risco para a seguridade, deixe que a persoa probe e ofrézalle ánimo en vez de tomar o control.
- Acorden un sinal. Escollan unha frase ou un aceno que signifique «está ben intervir», por exemplo cando non lle sae un nome durante unha partida de cartas.
- Interésese con regularidade. Pregunte se a cantidade de axuda lle parece axeitada, de máis ou de menos.
Ideas de actividades para a fase inicial
Manter roles e afeccións
- Manteña un compromiso habitual. Unha quenda semanal de voluntariado, un coro ou un club dan forma á semana. Se chega a ser estresante, pode encaixar mellor un papel máis curto ou máis tranquilo.
- Fagan plans de comidas xuntos. Se ir comprar ao supermercado se volveu frustrante, a Alzheimer’s Association suxire pedirlle á persoa que axude a planear o menú da semana e a escribir a lista.
- Cociñen e forneen. Sigan xuntos unha receita favorita. Deixe os ingredientes preparados en orde antes de comezar, para que os pasos se vexan claros.
- Xardinen. Planeen un canteiro, escollan sementes ou plantas e fagan o traballo xuntos. Unha lista escrita das tarefas do xardín para a semana axuda.
- Siga cunha actividade manual. A carpintaría, a costura, o punto ou o modelismo poden continuar con patróns máis sinxelos e boa luz.
Xogos para gozar
- Xogue a cartas e a xogos de mesa. Os xogos coñecidos son os máis doados. Xoguen en equipo para que ninguén se sinta en evidencia, e leven a puntuación de xeito flexible ou non a leven.
- Probe unha sopa de letras con letra grande. A nosa sopa de letras pódese xogar na pantalla ou imprimir para un momento tranquilo.
- Faga crebacabezas. Escolla unha cantidade de pezas que resulte relaxante, non esixente. Crebacabezas de imaxes é unha versión curta na pantalla, e a nosa guía sobre crebacabezas para a demencia axuda a escoller un.
- Participe nun trivial polo pracer de xogar. A algunhas persoas encántalles unha noite de trivial en equipo. Se empeza a parecer unha proba, escolla outra cousa ou probe as nosas preguntas de trivial fáciles, que veñen con opcións de resposta e sen puntuación.
Aquí os xogos son para o pracer. Non se demostrou que ningún xogo trate nin ralentice a demencia; pode ler máis en xogos mentais: que di a investigación.
Escribir, reflexionar e gardar lembranzas
- Leve un diario. A Alzheimer’s Association suxire escribir un diario como unha forma de traballar os sentimentos despois dun diagnóstico. Abonda con unhas poucas liñas ao día.
- Lidere un libro coa historia de vida. A fase inicial é un bo momento para que a persoa escolla as súas propias fotos e escriba ou dite as historias que hai detrás. Vexa actividades de reminiscencia.
- Escriba cartas. Unha carta a un neto ou neta, a unha vella amizade ou a un antigo compañeiro ou compañeira de traballo pode ser significativa para as dúas partes.
- Fale sobre fotos. Pares de fotos converte fotos familiares nun xogo suave de emparellar, e tarxetas de conversa ofrecen puntos de partida sinxelos para charlar.
Saír e moverse
O National Institute on Aging suxire seguir coas saídas coñecidas mentres as dúas partes se sintan cómodas. Planéenas para o mellor momento do día para a persoa e evite que se alarguen demasiado.
- Saídas culturais curtas. Un museo, unha sesión de tarde no cinema ou unha exposición de arte, a ser posible nun horario máis tranquilo.
- Natación. O NIA suxire ir á piscina nun momento do día con pouca actividade.
- Grupos de paseo e clases de baile. O NHS menciona baile, tai chi, ioga, natación e grupos de paseo, así como sesións adaptadas á demencia cando estean dispoñibles.
- Grupos de canto e cafés de memoria. Grupos relaxados onde as persoas que viven con demencia e quen as acompaña poden coñecer outras persoas na mesma situación.
Pequenos cambios que fan que as actividades sigan sendo agradables
| Se isto se volve máis difícil | Probe isto |
|---|---|
| Lugares concorridos ou ruidosos | Vaia en horarios tranquilos, escolla grupos máis pequenos, sente ao bordo da sala |
| Lembrar nomes novos | Presente as persoas polo nome cada vez; pida aos grupos que usen etiquetas co nome |
| Seguir plans de varios pasos | Escriba os pasos ou prepare todo en orde antes de comezar |
| Cansazo | Saídas máis curtas, un descanso despois, sen máis plans para ese día |
| Levar o fío nun xogo | Xoguen en equipo, simplifiquen as regras ou non leven puntuación |
| Atopar as palabras | Déalle tempo; ofrézalle unha palabra só se o sinal acordado indica que pode facelo |
Cando ir máis amodo
Pare ou cambie unha actividade cando traia máis tensión ca pracer. A frustración repetida, evitar unha afección ou dicir «xa non podo» son motivos para unha conversa amable, non para meter presión. A miúdo, a resposta é unha versión máis pequena da mesma cousa. Cando a persoa necesita máis axuda para comezar e seguir os pasos, as ideas de actividades para a fase intermedia poden encaixar mellor. Para saber máis sobre unha conversa que apoie, vexa consellos de comunicación, e para moitas máis ideas, vexa 101 actividades.
As persoas que acompañan tamén necesitan apoio. A fase inicial é un bo momento para crear a súa propia rede de axuda; vexa autocoidado de quen coida.
Preguntas comúns
Que actividades son boas para a demencia en fase inicial?
Adoitan ser as mesmas que a persoa xa goza: cartas, xogos de mesa, cociñar, xardinar, pasear, música, actividades relixiosas, clubs e voluntariado. Pode que sexa necesario facelas máis curtas, máis tranquilas ou máis sinxelas. Escribir un diario, cartas ou crear un libro coa historia de vida tamén encaixan ben nesta fase.
Como podo axudar sen tomar o control?
Pregúntelle que tipo de axuda quere e interésese a miúdo. Acorden unha frase ou un aceno que signifique que está ben intervir, por exemplo cando non lle sae unha palabra ou un nome. Se non hai ningún risco para a seguridade, déixea facelo á súa maneira, aínda que tarde máis.
Debería unha persoa con demencia inicial probar actividades novas?
Si, se quere. As afeccións coñecidas adoitan ser as máis doadas, pero moitas persoas gozan de algo novo, como un grupo de paseo adaptado á demencia, unha clase de arte ou un grupo de canto. Próbeo unha vez sen presión e vexa como se sente.
Merecen a pena as aplicacións de adestramento mental na fase inicial?
Algunhas persoas gozan dos crebacabezas e dos xogos de palabras, e ese gozo xa é motivo abondo. Non se demostrou que ningunha aplicación nin ningún xogo trate, ralentice ou deteña a demencia. Se un xogo lle causa estrés ou lle fai sentir que está a fracasar, déixeo de lado.
Fontes
Enlazamos coas organizacións e estudos nos que se basea esta páxina. Cada un foi verificado cando se actualizou a páxina.
- Early-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS