Kuerz Äntwert
An der fréier Phase vun der Demenz kënnen déi meescht Leit weider maachen, wat se gär hunn: Hobbyen, Kaarte- a Brettspiller, Kachen, Gäertnen, Spadséiergang, Veräiner, Glaube a Fräiwëlleg Aarbecht. Déi wichtegst Ännerungen sinn klenger Gruppen, kierzer Ausflich, einfach geschriwwen Pläng an eng Partner an der Nähe. Frot d'Persoun, wéi vill Hëllef si wëll, a loosst si féieren.
- Déi meescht Leit an der fréier Phase liewen zimmlech selbststänneg. Aktivitéiten brauchen meeschtens Upassung, kee Wiessel.
- Frot d'Persoun, wéi vill Ënnerstëtzung si wëll, a maacht e klenge Zeechen ob, wann Hëllef gewollt ass.
- Klenger Gruppen, roueg Zäiten a kierzer Ausflich maachen dacks en décke Ënnerscheed.
- Dat ass eng gutt Zäit, fir d'Persoun Projeten iwwer hiert eegent Liewen féieren ze loossen, wéi e Journal oder e Liewensgeschicht-Buch.
- Wielt Spiller fir de Plaisir. Lauschtert alles of, wat sech wéi en Test unhéiert.
Op dëser Säit (5 Abschnitter)
An der fréier Phase vun der Demenz liewen vill Leit nach ähnlech wéi virdrun. Si schaffen, fräiwëlleg, gesinn Frënn a féieren en Groussdeel vun hirem Dag selwer. Aktivitéiten brauchen meeschtens keen Ersatz, nëmmen e puer Upassungen, damat se schéin bleiwen. Är Roll ass méi wéi eng Partner-Roll wéi déi vun engem Betreier: Dir ënnerstëtzt, plangt mat, a greift nëmmen an, wann Dir gefrot gitt.
Wéi Aktivitéiten sinn an der fréier Phase gutt?
Déi bescht Aktivitéiten an der fréier Phase sinn dacks déi, déi d’Persoun schonn gären huet, e bësse méi einfach gemaach. D’Alzheimer’s Foundation of America nennt Iddien wéi Kaarte- an Brettspiller, Wuertsich, Spadséiergang, Danzen, Gäertnen, Blummenarrangementer, Geschichten erzielen, Molen, Musek, Journaling, Bréiwer schreiwen, Scrapbooking, Kachen a Feierdagsbräicher.
Dacks ännert sech net d’Aktivitéit selwer, mee d’Ëmfeld. D’Alzheimer’s Association mierkt un, dass Leit an der fréier Phase vun Dingen, déi se gär haten, dacks zréckzéien, a gëtt als Beispill, dass eng Persoun, déi bei enger grousser Party iwwerfuerdert ass, a klenger Gruppe besser zurechtkënnt. Schwätzt oppen doriwwer, wat schwéier fält, a passt zesumme un.
Frot als Éischt, a mécht kloer, wéi een hëlleft
D’Richtlinne vun der Alzheimer’s Association fir fréi Phasen schléit e puer Gewunnechten vir, déi och fir Aktivitéiten gëllen:
- Frot direkt. „Wat wier fir Iech méi einfach beim Buchclub?“ bréngt eng bessere Äntwert wéi Ginn.
- Trauwt et zou. Wann kee Sécherheetsrisiko do ass, loosst d’Persoun et probéieren a gitt Encouragement, statt ze iwwerhuelen.
- Maacht e Zeechen aus. Wielt eng Phrase oder e Nicken, dat heescht „Jo, Dir kënnt aspringen“, zum Beispill wann e Numm beim Kaartespill net kënnt.
- Frot regelméisseg no. Frot, ob d’Hëllef richteg dosiert ass, ze vill oder ze wéineg.
Aktivitéitsiddien fir fréi Phasen
Rollen a Hobbyen weiderféieren
- Eng regelméisseg Verflichtung hunn. Eng wöchentlech Fräiwëlleg-Schicht, en Chouer oder e Veräin gëtt der Woch Struktur. Gëtt et stressend, passt eng méi kuerz oder roueg Roll besser.
- Zesumme Iessen plangen. Wann d’Akafen frustréiert, schléit d’Alzheimer’s Association vir, d’Persoun d’Woch-Menü plangen ze loossen a Lëscht ze schreiwen.
- Kachen a backen. Eng Liiblingsrezept zesumme maachen. Ingredienzen als Éischt an der Rei hikléngen, sou sinn d’Schrëtt siichtbar.
- Gäertnen. E Beet plangen, Somen oder Planzen ausaressen an d’Aarbecht zesumme maachen. Eng schrëftlech Lëscht vun den Aufgaben vun der Woch hëlleft.
- E Handwierk weiderféieren. Holzaarbecht, Nähen, Stréckelen oder Modellbau kënnen mat einfachen Mustere a gudder Beliichtung weidergoen.
Spiller fir de Plaisir
- Kaarte- an Brettspiller spillen. Vertraut Spiller sinn am einfachsten. Spillt a Teams, dass keen am Mëttelpunkt steet, a schreift d’Punkten locker oder guer net.
- E Wuertsich mat groussen Buschtawen probéieren. Eis Wierdersich kann um Bildschierm gespillt oder ausgedréckt ginn, fir e roueg Moment.
- Puzzelen maachen. Wielt eng Unzuel Stécker, déi entspaant sinn, net erausfuerdernd. Billerpuzzel ass eng kuerz Versioun op dem Bildschierm, an eisen Guide zu Puzzelen fir Demenz hëlleft bei der Auswiel.
- Trivia fir de Spaass. E puer Leit hunn Freed u Team-Trivia-Owender. Wann et sech wéi e Test ufillt, wielt eppes anescht oder probéiert eis einfach Trivia-Froen mat Äntwerte ginn, ouni Punkten.
Spiller sinn hei fir de Plaisir. Kee Spill huet bewisen, Demenz ze behandelen oder ze verlangsamen; liest méi an Gehirntraining: wat d’Fuerschung seet.
Schreiwen, nodenken a festhalen
- E Journal féieren. D’Alzheimer’s Association schléit Journaling als Weg vir, Gefiller no enger Diagnos ze verschaffen. E puer Zeilen um Dag reechen.
- En Liewensgeschicht-Buch féieren. D’Fréi Phase ass eng gutt Zäit, fir d’Persoun seng eegen Fotoe auszesichen an d’Geschichten derhanner ze schreiwen oder ze diktéieren. Kuckt Erënnerungsaktivitéiten.
- Bréiwer schreiwen. E Bréif un en Enkelkand, en alen Frënd oder en fréiere Kollegen kann fir béid Säiten wichteg sinn.
- Iwwer Fotoe schwätzen. Fotopueren mécht Familljefotoe zu engem suffe Matching-Spill, an Gespréichskaarten bidden einfach Anfänge fir e Gespréich.
Erausgoen a sech bewegen
D’National Institute on Aging rät, vertraut Ausflich weiderzemaachen, sou laang Dir béid gutt zreckkommt. Plangt se an der beschter Zäit vun der Persoun an haalt se net ze laang.
- Kuerz kulturell Ausflich. E Musée, eng Nomëttegs-Virstellung oder eng Konschtausstellung, am beschten an enger roueger Zäit.
- Schwammen. D’NIA rät e Schwimmbad an enger roueger Zäit vum Dag.
- Wanderguppen a Danzkurse. D’NHS nennt Danz, Tai Chi, Yoga, Schwammen an Spadséiergangsgruppen, a wou et se gëtt, demenzfrëndlech Sessiounen.
- Sengguppen a Gedächtnis-Cafés. Entspaanten Gruppen, wou Mënsche mat Demenz an hir Partner Leit an ähnlecher Situatioun kennen.
Kleng Ännerungen, déi Aktivitéiten schéin halen
| Wann et méi schwéier gëtt | Probéiert dat |
|---|---|
| Gedréckt oder haart Plazen | Zu roueger Zäit goen, klenger Gruppen wielen, um Rand vum Raum sëtzen |
| Nei Nimm behalen | All Kéier de Numm nennen; Gruppen bitten Nimm-Etiketten ze droen |
| Mehrstufeg Schrëtt verfollegen | D’Schrëtt opschreiwen oder alles als Éischt an der Rei hikléngen |
| Midd ginn | Kierzer Ausflich, eng Rou duerno, nach näischt Anescht dee Dag |
| Beim Spill d’Punkten halen | A Teams spillen, Reegele vereinfachen oder d’Punkteschreiwen fortloossen |
| Wieder fannen | Zäit loossen; nëmmen e Wuert uebidden, wann Äre Signal et verlaangt |
Wann Dir stoppe sollt
Stoppt oder änneren, wann eng Aktivitéit méi Stress bréngt wéi Freed. Widderhuelend Frustratioun, en Hobby, dat ëmmer ëmgaang gëtt, oder de Saz „Ech kann einfach net méi“ verdéngen en suffe Gespréich, kee Drängen. Dacks ass d’Äntwert eng méi kleng Versioun vun der selwechter Saach. Wann d’Persoun méi Hëllef brauch fir Schrëtt unzefänken a verfollegen, kënnen d’Iddien aus Aktivitéiten an der mëttlerer Phase besser passen. Fir méi Ënnerstëtzung am Gespréich kuckt Kommunikatiounstipps, an fir vill méi Iddien 101 Aktivitéiten.
Partner brauchen och Ënnerstëtzung. Déi fréi Phase ass eng gutt Zäit, fir Ären eegenen Netzwierk vun Hëllef opzebauen; kuckt Selbstpfleeg fir Betreier.
Heefeg Froen
Wéi Aktivitéiten si gutt fir fréi Demenz?
Normalerweis déi, déi d'Persoun schonn gär huet: Kaarten, Brettspiller, Kachen, Gäertnen, Spadséiere, Musek, Glaubensaktivitéiten, Veräiner a Fräiwëlleg Aarbecht. Dir musst se vläicht kierzer, roueg oder einfach maachen. Journaling, Bréiwer schreiwen an en Liewensgeschicht-Buch passen an dëser Phase och gutt.
Wéi kann ech hëllefen, ouni d'Saach ze iwwerhuelen?
Frot, wat fir Hëllef d'Persoun wëll, a kontrolléiert dacks no. Ëmmer eng Phrase oder en Nicken ofmaachen, déi heescht, dass Dir Iech aschalte däerft, zum Beispill wann e Wuert oder e Numm net kënnt. Wann kee Sécherheetsrisiko do ass, loosst si et op hir Aart maachen, och wann et méi laang dauert.
Soll eng Persoun mat fréier Demenz nei Aktivitéiten probéieren?
Jo, wann si dat wëllt. Vertraut Hobbyen sinn meeschtens am einfachsten, mee vill Leit fanne Freed u eppes Neiem, wéi enger demenzfrëndlecher Wanderguppe, engem Konschtkurs oder enger Sengguppe. Probéiert et eemol ouni Drock a kuckt, wéi et sech ufillt.
Sinn Gehirntraining-Apps an der fréier Phase wäert?
E puer Leit hunn Freed un Puzzelen an Wuertspiller, a dat Vergnüge ass Grond genuch. Kee App an kee Spill huet bewisen, Demenz ze behandelen, ze verlangsamen oder opzehalen. Wann e Spill Stress mécht oder d'Persoun sech wéi en Versoot fillt, leet et bäiseite.
Quellen
Mir verlinken op d'Organisatiounen an d'Studien, op déi dës Säit sech stëtzt. Jiddwereng gouf iwwerpréift, wéi d'Säit aktualiséiert gouf.
- Early-Stage Alzheimer's & Dementia Caregiving · Alzheimer's Association
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Activities for dementia · NHS