Dementia siullermeersoqarfimmi sammisat

Dementia siullermeersoqarfiup nalaani inuppassuit siornatigut inuusimaneratut inuunerartik ingerlateqqinnarsinnaasarpaat. Sulisinnaapput, kajumissutsimik sulissinnaallutik, ikinngutiminni pulaarsinnaallutik aammalu ullormiit amerlasuunik namminneq ingerlatiinnarsinnaallutik. Sammisat nalinginnaasumik taarserneqartariaqanngillat; naleqqussarneqarniarlutik nuannaarutigineqarsinnaassappata. Illit paarisisoqataatut inissisimanerit annerusarpoq paarisisutut inissisimanernit: tapersersortitut, peqatigisumik pilersaarusiortitut aammalu aperineqaruit kisimik ikiuuttartutut.

Sammisat suut dementia siullermeersoqarfinni pitsaanerpaappa?

Sammisat siullermeersoqarfiup nalaani amerlanertigut inummut nuannarineqartarsimasutut ilillutik, kisianni minnerunngitsumik ajornannginnerulersillugit, naleqquttarput. Alzheimer’s Foundation of America siunnersuutigai sammisanik soorlu kaatit spilit, sakkutinut spilit, oqaasinik ujarlernermik, pisunneq, qimussimik qititsineq, naatsiivik, naasutinik aaqqissuussineq, oqaluttualiaqateqarneq, titartagaqateqarneq, nipilersorneq, ullorsiutinik allattarneq, allakkanik allattarneq, eqqaamassutsinik atuiniaaneq, igasorluni aammalu ullorsiorneq pillugu ileqqorissaaneq.

Allanngornera amerlanertigut avatangiisinik tunngaveqarpoq, sammisanik inngimmik allaanngitsumik. Alzheimer’s Association erseqqarpoqqut inuk siullermeersoqarfimmi nuannarisaqaminik unitsisinnaasoq, aammalu assersuutigalugu inuk qaaqqusinerup nalaani inuit amerlasuut akornanni annilaangasartoq, eqimattani ikittuinnaani pingaaruteqarluni misigisinnaasoq. Suut ajornarnerulernersut ammasumik oqaloqatigiittuaritsi, peqatigisillu naleqqussarlugit.

Siullermik aperi, ikiornissallu qanoq ingerlanneqassanersoq isumaqatigiissutigisiuk

Alzheimer’s Association siullermeersoqarfiup siunnersuutaanni sammisanut tunngasunik inassuteqaatinik siunnersuutegarpoq:

• Toqqaannartumik aperi. „Atuakkanik atuartartunut ataatsimiinnerit ilinnut qanoq ajornannginnerulersinneqarsinnaappat?“ misissueqquneq ataatsimoorluni naatsorsuutigisaanit akineqartassaaq.
• Sapisinnaasutut isumaqarit. Toqqorsuutigisumik navianartunik pisariaqarpatta, inuk misilitinnassuk, aammalu aqunneqarnani tapersersuutiguk.
• Nalunaaqutamik isumaqatigiissutigitsigit. Oqaaseq imaluunniit niaqqumik ilassut toqqaruk „maanna ikiorsinnaavutit“ isumaqarfilik, assersuutigalugu aseq kaatinik spilernerup nalaani nassaarineq ajukkuk.
• Pivissanngikkaanni apeqqutigissarit. Ikiortitsineq nalinginnaasumik naammaginartoq, amerlasoorluunniit ikinnerluunniit misiginera aperiartuaruk.

Sammisanik siunnersuut siullermeersoqarfiup nalaanut

Akuttussaassutsinik nuannarisanillu ingerlaqqittarit

• Pisussaaffimmik attuumassuteqaq ingerlatigit. Sapaatip-akunnera kajumissutsimik sulineq, erinarsorneq atanapi inuiaqatigiinni ataatsimoorluni suliaq sapaatip akunneranut inissisimanermik pilersitsivoq. Annooruteqartunngorpat, sivikinnerusumik imaluunniit nipaarnerusumik inissisimasoq naleqquttorsinnaavoq.
• Pillugu nerisassanik peqatigisumik pilersaarusioritsi. Nioqqutissiorneq annooruteqartunngorpat, Alzheimer’s Association inuk sapaatip-akunnerup nerisassaanut siunnersuuteqartuusinnaasoq imaluunniit nioqqutissanik allattuussinnaasoq siunnersuutigaa.
• Igasorluni ilaaqqiluni. Nuannarisartakkannik peqatigisumik malinnaavigisiuk. Piareernerup nalaani atortut tamarmik tulleriiaakkit, immikkoortut ersersippata.
• Naatsiivilerit. Naatsiivimmik pilersaarusioritsi, naasutinik toqqaanerlusi, peqatigisillu suligit. Sapaatip-akunnera naatsiivimmi sulissussat allattorsimassappata iluaqutaapput.
• Assammik suliaq ingerlatiinnaruk. Qisunneq, mersorneq, nuersarneq imaluunniit sananeqarnikkut modelling simplifyingersinneqartoq aammalu qaamasumik najoqqutalik atorlugu ingerlaqqinneqarsinnaavoq.

Spilit nuannaarutigineqaqqaarnissaannut

• Kaatit aammalu sakkutinut spilit spilerlugit. Nalunngisaannarissasut spilit ajornannginnerupput. Eqimattatut spilit, inuk ataasiinnaalluni sammillersinneqaqqunagu, aammalu kisitsineq unitsillugu imaluunniit malittarisaanani.
• Allakkaatigut angisuunik ujarlernermik misilitigit. Uagut word search qarasuni spilerneqarsinnaavoq imaluunniit nipaarnerusumik ullormut nakkutigineqarsinnaavoq.
• Qulerluttanik sanaritsi. Quleriiaat amerlassusii eqqarsaatigalugu nuannaarutigisassat toqqakkit, misiliutiginagit. Picture puzzle qarasuni sivikitsuinnarmik spilerneqarsinnaavoq, aammalu puzzles for dementia pillugit ilitsersuut toqqaanermut ikiuussaaq.
• Nuannaarutigiinnarlugu paasisimasanik misileraanermut peqataagit. Inuppassuit eqimattatut paasisimasanik misileraanermut nuannaartarput. Misileraanertut misigisalersorpat, alla toqqaruk, imaluunniit easy trivia questions misiliguk, akissuteqaratik nalilersuinataallu.

Spilit uani nuannaarutigineqaqqaarnissaannut atugassaapput. Spilit dementia ajunngitsumik ikiorneqarsinnaasut imaluunniit kinguaassorneqarsinnaasut takuneqarsimanngillat; amerlanernik atuarit brain games: what the research says.

Allattarit, eqqarsaatigisat allallu nalunaarsukkit

• Ullorsiutitiguk. Alzheimer’s Association siunnersuutigaa ullorsiutinik allattarneq misissuinerup kingornagut misigisassanik suutigiinnarsinnaasoq. Ullormut linianik marlunnik pingasunnilluunniit allanneq naammaginartumik ippussaaq.
• Inuunermi oqaluttuarisaanermik atuiniaaneq siulersortiguk. Siullermeersoqarfiup nalaani inummut nammineq assiminik toqqaanissaq imaluunniit oqaluttuaq allattortugassaq oqaluttuartortugassarluguluulluunniit nammineq siulersuisinnaanera pitsaaneruuvoq. Takuuk reminiscence activities.
• Allakkanik allagit. Ernutaanut, ikinngummut pisoqaasumut imaluunniit suleqatiminnut pisoqaasumut allagaq marlunnik pingaaruteqarnissamut pisinnaavoq.
• Assinik oqaloqatigiittaritsi. Photo pairs ilaquttap assii spilitut naleqqussartarnernut nuannaarnartunik atorniartarai, aammalu conversation cards oqaloqatigiinnermik aallartitsiniarnermut ajornanngitsunik siunnersuutinik tunniussivoq.

Anigit aamma nukissanik aallarit

National Institute on Aging siunnersuutigaa nalunngisaannarissunik anillannernik ingerlatiinnarniarneq, tamarmik pitsaasumik misigisarnerat ingerlasoq. Ullormut inummut pitsaanerpaasumut pilersaarusiorlugit, sivisuallallu pinagit.

• Anillannerit sivikitsut kulturimut. Katersugaasivik, ullaakkut isiginnaartitsineq imaluunniit eqqumiitsuliornermik takutitsineq, nipaarnerusumillu piffissaqartillugu.
• Qalipaarneq. NIA ullup nalaani naammattoortillugu qalipaarfeqarnissaq siunnersuutigaa.
• Pisussutinik eqimattat aammalu qititsinermi sammisanik. NHS qititsineq, tai chi, yoga, qalipaarneq aammalu pisussutinik eqimattat taaneqartarput, aammalu dementiaqartunut naleqqussakkat aalajangersimasut, pigineqarsinnaappata.
• Erinarsorlutik eqimattat kiisalu eqqaamasaatit kaffileriffiat. Eqimattat qasuersaartut, dementiaqartut inooqatigiillu imminnut pisariaqartinneqartut allat naapissinnaagaat.

Allannguutit mikisut sammisat nuannaarutigineqarnerunissaat

Sunami unitsitsisinnaatitaasoq

Sammisaq unitsiguk imaluunniit allanngortiguk nuannaarutigineqarneranit annerusumik annooruteqartalersorpat. Pivissanngikkaanni kamaammerneq, nuannarisamik unitsineq imaluunniit „uanga sapinngilanga“ oqarluni oqaatigineq misissueqquneqartariaqarput, pinngitsaalinnginnagu. Amerlanertigut akissuteqaartarpoq sammisap assinganik minnerusumik naammassineq. Inuk aallartitsinermi malinnaallualernermilu ikiorneqarnermik pisariaqartinnerulersorpat, middle-stage activities siunnersuutai naleqquttorsinnaapput. Tapersersornermi oqaloqatigiinnerup pillugit amerlanernik paasiniaruit takukkit communication tips, kiisalu siunnersuutinik amerlanernik takuniaruit 101 activities.

Peqataasut tapersersorneqarniartariaqarput. Siullermeersoqarfiup nalaani nammineq tapersersuisinnaasunik ingerlatsinissaq pitsaaneruvoq; takukkit caregiver self-care.