Дѣꙗниꙗ при ранѥмъ помрачєниѥмъ оума

Въ ранѥмь стѫпєни помрачєниꙗ оума мъноꙃи людьѥ живѫтъ близъ ꙗкожє и прѣждє. Могѫтъ дѣлати, добровольно слоужити, видѣти дроугꙑ и дрьжати мъного своѥго дьнє. Дѣꙗниꙗ обꙑчно нє трѣбоуютъ измѣнєниꙗ, нъ нѣколикꙑихъ малꙑихъ оустроѥнии, да прѣбѫдѫтъ радостьна. Твоꙗ дльжь ѥстъ пачє ꙗко съпѫтьника, нєжє попєчителꙗ: чловѣка, ижє помагаѥтъ, съвѣщаваѥтъ съ нимь и приходитъ въ помошть тъкъмо, ѥгда просимъ ѥстъ.

Каꙗ дѣꙗниꙗ добра сѫтъ при ранѥмъ помрачєниѥмъ оума?

Лѫчьшаꙗ дѣꙗниꙗ въ ранѥмь стѫпєни обꙑчно сѫтъ та, ꙗжє чловѣкъ оужє любитъ, нъ мало оулєгъчєна. Alzheimer’s Foundation of America поминаѥтъ мысли, ꙗко игри на картъкахъ и дъскахъ, исканиѥ словєсъ, хождєниѥ, плѧсаниѥ, садовьство, оустроѥниѥ цвѣтъ, повѣданиѥ, живопись, мѫꙁꙑкоу, дьнєвьно писаниѥ, писаниѥ писъмъ, събираниѥ въспоминании, варєниѥ и праꙁдьничьнꙑѩ обꙑчаѥ.

Чѧсто измѣнꙗѥтъ сѧ обстоꙗниѥ, а нє само дѣꙗниѥ. Alzheimer’s Association кажєтъ, ꙗко чловѣци въ ранѥмь стѫпєни могѫтъ начѧти оустѫпати отъ дѣлъ, ꙗжє люблꙗахѫ, и даѥтъ примѣръ чловѣка, ижє чоуѥтъ сѧ оутрѫждєнъ на вєлицѣмь съборѣ, нъ лѫчє ѥстъ ѥмоу въ малѣ съборѣ. Глаголи отъврьсто о томь, чьто ѥстъ трѫдьнѣѥ, и оустроитє въкоупѣ.

Въпроси прьвѣѥ, и съгласитє сѧ, како помагати

Настаѥниѥ Alzheimer’s Association за ранєѥ стѫпєни предлагаѥтъ нѣколико обꙑчаѥвъ, ижє пристоꙗтъ и дѣꙗниѥмъ:

• Въпроси прямо. Въпросъ: «Чьто бꙑ сътворило чьтєниѥ книгоу лєгъчѣѥ тєбѣ?» даѥтъ лѫчьши отвѣтъ, нєжє гадаѥши.
• Надѣи сѧ, ꙗко можєтъ. Ащє нѣстъ бѣдꙑ, остави чловѣка искоусити, и даи подкрѣплєниѥ, а нє въꙁьмєши дѣло.
• Съгласитє сѧ о ꙁнамєни. Иꙁбєрєтє слово или киваниѥ, ѥжє кажєтъ: «добро ѥстъ приити въ помошть», на примѣръ коли имѧ нє приходитъ въ игрѣ.
• Чѧсто въпрашаи. Въпроси, аштє мѣра помощи чоуѥтъ сѧ права, прѣвєлика или мала.

Мысли о дѣꙗниꙗхъ за ранєѥ стѫпєни

Съблюди дльжи и обꙑчаѥ

• Дрьжи оурочьно дѣло. Нєдѣльна добровольна слоужьба, пѣвьчьскꙑи съборъ или ино събраниѥ даѥтъ сєдмици образъ. Ащє станєтъ пєчально, кратъча или тихѣиша дльжь можєтъ пристоꙗти.
• Съвѣщаваитє о брашънѣ въкоупѣ. Ащє коуплєниѥ брашъна ѥстъ трѫдьно, Alzheimer’s Association съвѣтоуѥтъ просити чловѣка, да поможєтъ оустроити ꙗди на сєдмицѫ и написати списькъ.
• Варитє и пєцѣтє. Слѣдоуитє любимоу оучєнию въкоупѣ. Положитє всѧ потрѣбьна по рѧдоу прѣждє начѧла, да стѫпєни бѫдѫтъ видими.
• Дѣлаитє въ садѣ. Оустроитє лѣхѫ, иꙁбєрєтє сѣмєна или растєниꙗ и дѣлаитє въкоупѣ. Писанꙑи списькъ дѣлъ сєдмицѧ въ садѣ помагаѥтъ.
• Дрьжитє рѫкодѣлиѥ. Дрѣводѣлиѥ, шитиѥ, плєтєниѥ или строѥниѥ образьцъ можєтъ прѣбꙑвати съ простиѥйшими образьци и добромь свѣтомь.

Игри ради радости

• Играитє на картъкахъ и дъскахъ. Ꙁнаѥмꙑѩ игри сѫтъ лєгъчаи. Играитє въ дроужинахъ, да никътожє нє стои самъ, и съчитаитє мало или ни како.
• Искоуситє исканиѥ словєсъ съ вєликꙑими писмєнꙑ. Нашє word search можєтъ бꙑти играно на ꙁьрьцалѣ или напєчатано за тихъ часъ.
• Сълагаитє образьнꙑѩ съставьници. Иꙁбєри число чѧстии, ѥжє чоуѥтъ сѧ мирьно, а нє трѫдьно. Picture puzzle ѥстъ кратъка образьна съставьница, а нашє настаѥниѥ puzzles for dementia помагаѥтъ иꙁбьрати.
• Присѧдѣтє къ въпросомъ ради радости. Нѣции любѧтъ дроужиньнꙑѩ въпросꙑ. Ащє начьнєтъ чоути сѧ ꙗко искоушєниѥ, иꙁбєри ино, или искоуси нашѧ easy trivia questions, ꙗжє имѫтъ иꙁборъ отвѣтовъ и бєꙁ съчєта.

Игри сѫтъ ради радости. Ниѥдина игра нє показа сѧ, ꙗко лѣчитъ или оумалꙗѥтъ помрачєниѥ оума. Чьти большє въ brain games: what the research says.

Пиши, помꙑшлꙗи и ꙁапиши

• Дрьжи дьнєвьникъ. Alzheimer’s Association съвѣтоуѥтъ дьнєвьно писаниѥ ꙗко ѥдинъ пѫть промꙑслити чоуства по оувѣдѣнии. Нѣколико рѧдъ на дьнь довьлѣѥтъ.
• Води книгоу житиꙗ. Ранєѥ стѫпєни ѥстъ добро врѣмѧ, да чловѣкъ самъ иꙁбєрєтъ своѩ образꙑ и напишєтъ или повѣстъ повѣсти о нихъ. Вижь reminiscence activities.
• Пиши писъма. Писъмо въноукоу, староу дроугоу или прѣждьнюмоу съработьникоу можєтъ имѣти чьсть обѣма.
• Бєсѣдоуитє о образѣхъ. Photo pairs твори отъ сємєинꙑихъ образъ тихѫѭ игроу съгласьꙗниꙗ, а conversation cards даѭтъ лєгъкꙑѩ начѧла за бєсѣдѫ.

Иꙁиди и движи сѧ

National Institute on Aging съвѣтоуѥтъ дрьжати ꙁнаѥмꙑѩ изходꙑ, доньдєжє обѣма ѥстъ добро. Оустрои ѩ въ лѫчьшєѥ врѣмѧ дьнє за чловѣка и нє даи имъ бꙑти прѣдлъгꙑ.

• Кратъци изходи къ хѫдожьствоу. Хранилиштє, дьнєвьно видѣниѥ или иꙁложєниѥ, лѫчє въ тихѣишє врѣмѧ.
• Плаваниѥ. NIA поминаѥтъ коупѣль въ тихѫ годиноу дьнє.
• Събори хождєниꙗ и оучєниꙗ плѧсаниꙗ. NHS поминаѥтъ плѧсаниѥ, таи чи, иогоу, плаваниѥ и събори хождєниꙗ, такожє събраниꙗ, оустрьѥна людємъ съ помрачєниѥмъ оума, идєжє сѫтъ.
• Пѣвьчьсции събори и събраниꙗ памѧти. Мирьни събори, идєжє людьѥ живѫщєи съ помрачєниѥмъ оума и ихъ съпѫтьници могѫтъ срѣсти инꙑ въ томьждє обстоꙗнии.

Малꙑѩ измѣнꙑ, ꙗжє дрьжѫтъ дѣꙗниꙗ радостьна

Коли оумѣрити

Оустави или измѣни дѣꙗниѥ, ѥгда приноситъ большє пєчали, нєжє радости. Чѧстоѥ нєгодованиѥ, оубѣганиѥ обꙑчаꙗ или словєса: «оужє нє могѫ» трѣбоуютъ тиха бєсѣдꙑ, а нє понѫждєниꙗ. Чѧсто отвѣтъ ѥстъ мѣньша образь тогожьдє дѣла. Коли чловѣкъ трѣбоуѥтъ большє помощи начѧти и слѣдовати стѫпєнємъ, мысли въ middle-stage activities могѫтъ большє пристоꙗти. За большє о помагаѭщєи бєсѣдѣ вижь communication tips, а за мъного большє мыслии вижь 101 activities.

Съпѫтьникомъ такожє потрѣбьна ѥстъ помошть. Ранєѥ стѫпєни ѥстъ добро врѣмѧ сътворити своѭ сѣть помощи; вижь caregiver self-care.