Ɔhwɛ a Wɔhwɛ

Sɛ Obi a Dementia Wɔ No Bisa Sɛ Ɔrekɔ Fie Daa

Wɔayɛ no foforo 6 simma akenkanGolden Moments kuw no na ɛyɛe · Sɛnea yɛkyerɛw

Mmuae tiawa no

Sɛ obi a dementia wɔ no bisa sɛ ɔrekɔ fie daa a, "fie" no gyina adwene a ɛma ɔte ase sɛ ɔwɔ baabi a ɛyɛ ne ho dwo, anaa baabi a ɔfiri atwam, na ɛnyɛ ofie no ankasa. Nkɔ ho amena nkɔ ɔfa sɛ ɔwɔ fie. Gyina ne adwene so, ka kyerɛ no sɛ ɔwɔ ahobammɔ, bisa no fie ho asɛm, afei ma ne nsa ka nhoma, nnwom, aduane sakraa, nantew anaasɛ adwuma kakra. Hwehwɛ sɛ ɔwɔ ahiafo, nsu hia, adwannaa anaasɛ yaw. Sɛ eyi fi ntɛm mu a, frɛ ne dokota.

  • "Medi kɔ fie" kyerɛ sɛ ɔnte ase yie anaasɛ ɔnnya ahobammɔ, na ɛnyɛ sɛ ɔrehwehwɛ asɛnka.
  • Nkɔ ho amena anaasɛ sɛ wobɛkyerɛ sɛ ɔwɔ fie no, ɛdɔɔso ma ɔyaw ne ho kɛse. Gyina adwene no so.
  • Bisa no fie ho asɛm, afei ma no nhoma, nnwom, aduane sakraa, nantew anaasɛ adwuma kakra.
  • Hwehwɛ biribi a wobɛtumi asiesie: ahiafo, nsu hia, adwannaa, yaw, ɔhyew anaasɛ ɔhohoro, nne, anaasɛ ɔhwɛ.
  • Sɛ ɛba da biara anwummere a, eyi bɛyɛ sundowning; nkɔso ahyehyɛde ne hann pa betumi aboa.
  • Siesie ahobammɔ sɛ ɔbɛbɔ mmɔden sɛ ɔrekɔ, na frɛ ne dokota sɛ ɛba sɛnkyerɛnne ntɛm.
Wɔ kratafa yi so (9 afã horow) .
  1. Adɛn nti na obi a dementia wɔ no toa so bisa sɛ ɔrekɔ fie?
  2. Dɛn na mɛka bio sɛ wɔbisa sɛ wɔrekɔ fie?
  3. Dɛn na ɛsɛ sɛ wɔsrɛ?
  4. Nneɛma a ɛboa ara ara
  5. Hwehwɛ ade a wobɛtumi asiesie
  6. Ɛyɛ yie sɛ mɛka nkɔkɔ atɔ ho?
  7. Dɛn na ɛsɛ sɛ mɛyɛ sɛ ɛba da biara anwummere anaasɛ anwummere?
  8. Siesie ahobammɔ sɛ wobɛbɔ mmɔden sɛ wɔrekɔ
  9. Ɛberɛ bɛn na mɛfrɛ dokota?

“Medi kɔ fie.” Ma abusuafo pii, eyi yɛ biribi a ɛyɛ den sen biara ɛberɛ a wɔte, titiriw sɛ obi a wowɔ ho hwɛ no te wɔ ne dan mu. Ɛbaa mu daa, ɛfa dementia ɔkwan biara so, na ɛwɔ akwan a ɛyɛ nwonwa ne a ɛyɛ adwuma so a wobɛfa so abua. Saa nkyekyɛmu yi ka nsɛm a ɛkyerɛ, sɛnea wobɛka, nneɛma a ɛboa ara ara, ne sɛnea wobɛtena ase ahobammɔ mu.

Adɛn nti na obi a dementia wɔ no toa so bisa sɛ ɔrekɔ fie?

Ɛbɛyɛ sɛ “fie” yi gyina adwene so sen baabi. Alzheimer’s Society kyerɛ sɛ ɛyɛ ahomegyé ne ahobammɔ, anaasɛ fie a ɛfiri atwam, na ɛnyɛ dan no ankasa. Dementia betumi ama dan a wɔn ani gye so nyinaa hwe sɛ ɛyɛ foreign, na obi betumi ahu sɛ ɔwɔ bere a ɛfiri atwam mu, bere a fie yɛ abɔfra fie anaasɛ baabi a wodi abɔfra wɔ hɔ.

Nsɛm yi betumi nso akyerɛ sɛ biribi foforo nni ne yɛ nti sɛ ɛreba: wɔn ho hia aduane, nsu, wɔhia kɔ ebunu, wɔn ho yɛ wɔn yaw, wɔn ho hye anaasɛ ɔhohoro, wɔn ho dwo, anaasɛ wɔn ho hyew, anaasɛ ɛyɛ nnɔnhwerew, anaasɛ wɔn ani gye fi nsɛm a ɛyɛ mmerɛ. National Institute on Aging kyerɛ sɛ yaw, nsɛm a ɛyɛ mmerɛ, ahonyadehye, nsakrae wɔ nkɔso mu, ne nnuro betumi ama obi nnɔ.

Dɛn na mɛka bio sɛ wɔbisa sɛ wɔrekɔ fie?

Dwene adwene no ho, na nka nsɛm no ho. Family Caregiver Alliance kyerɛ sɛ wɔnhwɛ kwan so yɛ obi nokware, efisɛ ne adwene yɛ nokware. Ɛno nti, di ne ho dwo ne ahobammɔ ka kan, afei nkɔ tiaa kɔ baabi foforo.

Nsɛm a ɛboa pii ni:

  • Ka adwene no. “Ɛte sɛ wopɛ fie.”
  • Ma no ahobammɔ. “Wowɔ ahobammɔ wɔ ha, na merebɛtena wo akyi.” Alzheimer’s Association kyerɛ sɛ ɛyɛ yie sɛ wobɛka nsɛm a ɛyɛ mmerɛ se “Wowɔ ahobammɔ wɔ ha.”
  • Frɛ ne ho akaeɛ. “Ka wo fie ho asɛm kyerɛ me. Wo kuruwa te sɛn?” Ɛyɛ yie sen sɛ wobisa nsɛm a ɛfa nkɔ akyiri, sen nsɛm a ɛfa nnɛ.
  • Ma biribi a moyɛ bom. “Ma yɛnnom tii kakra ansa,” anaasɛ “Boa me ma yɛahyehyɛ AKYE yi?”

Ne nsɛm a ɛyɛ dodo ne ɛkɔnsɔnsɔn, ne asɛmfua a wɔde ka obi nsa, sɛ ɔpɛ sɛ wɔka no a, betumi aka nsɛm ahorow.

Dɛn na ɛsɛ sɛ wɔsrɛ?

  • Nkɔ ho amena anaasɛ nkyerɛkyerɛ. “Ɛnyɛ fie a wowɔ ha seesei” anaasɛ “Eyi ayɛ wo fie nnɔnhwerew 40” de ahwɛ sɛ wogye biribi a dementia ma ɛyɛ den sɛ wɔgye. Ɛbetumi nso ayɛ sɛ ɔte sɛ wɔka sɛ ɔnyɛ nokorɛ.
  • Nsɛmmisa. “Ɛnte sɛ wo kae?” anaasɛ “Adeɛ na aseɛ no yɛ?” de ɔhaw ka ho.
  • Nnyina ɔpon mu wɔ abufuw mu. Sɛ wɔrekɔ akwan so a, gyina ahoɔdɛn so na nantew no akyi. Nantew kakra a mo nyinaa mu betumi ama adwodwo no ase.
  • Ntɔ ntɛm. Ma wɔn bere ka fie ho asɛm ansa na woresesa asɛm no.

Nneɛma a ɛboa ara ara

Akyi a woagye adwene no ho nti, adwuma a ɛyɛ dodo ne abusuafo a wɔawɔ no bi betumi asesa adwene nkɔ baabi foforo, a ɛnyɛ sɛ wobɛpo no.

  1. Hwɛ nhoma a ɛfa fie ne abusuafo ho. Ma wɔ nhoma no so na ka nsɛm te sɛ “Hwɛ afidie no” sen sɛ wɔbisa nsɛmmisa. Sɛ wowɔ foon anaasɛ tablet a, Photo pairs de wo ankasa abusuafo nhoma yɛ agyinamoa a ɛyɛ dodo, na nhoma no gyina wo foon so.
  2. Ka fie ho asɛm. Conversation cards ma nsɛmmisa a ɛfa fie, kuruwa, afie ne afahyɛ ho, a obi ntumi nnyɛ mmuae a ɛyɛ mmere.
  3. Gyina nnwom a wɔpɛ. National Institute on Aging kyerɛ sɛ nnwom a ɛmfa ahoɔden nnɔ ye sɛ ɛboa wɔ ɔhaw mu. Hwɛ yɛn dwom adwuma.
  4. Nnom nsu anaasɛ aduane. Ahiafo ne nsu hia betumi ama obi nyinyi kɔ anim. Nsu anaasɛ aduane a ɔpɛ no betumi nso ayɛ fie ho ayɛyɛde kakra.
  5. Yɛ nantew anaasɛ tena wɔ owia mu. Nantew ne owia betumi aboa, titiriw ansa na ɛreba anwummere.
  6. Ma adwuma a ɔnim. Yɛ ntadeɛ, hyehyɛ nkyene anaasɛ dua ahuaa betumi ama ɔsusuw sɛ ɔreyɛ fie adwuma.
  7. Ma biribiara nkɔ nkɔso kakra. Gyae TV, tew nnyinasoɔ ne hann a ɛdɔɔso, na sɔ calm breathing ho hwɛ bio no ara mu.

Sɛ biribi biara nni adwuma a, bɔ mmɔden sɛ wobɛsan bio akyiri. Sɛ mo nyinaa tena ase kakyrɛ nso ye.

Hwehwɛ ade a wobɛtumi asiesie

Hwehwɛ Nea wobɛsɔ hwɛ
Ɔhia aduane anaasɛ nsu Ma no nsuo nom ne aduane kakra
Ɔhia kɔ ebunu Kyerɛ no ebunu kwan, nkɔ yɛ mmerɛ
Yaw anaasɛ amanehunu Hwehwɛ nsɛnkyerɛnne te sɛ ɔkyɛ anaasɛ ɔkora ne ho anaasɛ ɔnnyɛ ne ho yiye, na ka kyerɛ ne dokota
Ɔhyew anaasɛ ɔhohoro Sesa ntama anaasɛ dan no ho ɔhyew
Nnyinasoɔ anaasɛ nnipa pii Kɔ dan a nnyinasoɔ nni mu, tew TV
Ɔwɔ ahoɔden kɛse anaasɛ ɔsɔre Ma ɔnnɔ, sɔre dan no mu, gyina nnwom a ɛyɛ mmerɛ
Anwummere Hwɛ sundowning ti a ɛdi so no ase

Alzheimer’s Society kyerɛ sɛ wɔnkyerɛw nsɛm kakra a ɛda adi sɛ bere a wɔbisa no, te sɛ ansa na wɔredi, akyi a afɔre ba, anaasɛ anwummere. Nhyehyɛe a ɛda adi boa wo sɛ wɔbɛhyehyɛ ansa na ɛreba.

Ɛyɛ yie sɛ mɛka nkɔkɔ atɔ ho?

Ɛyɛ asɛm a ɛyɛ nokorɛ, na abusuafo a ɔwɔ adwene pa nyinaa mu nsusuwii nni hɔ pɛpɛɛpɛ. Alzheimer’s Society kyerɛ sɛ ɛnni mmuae pɛpɛɛpɛ biako; nkɔkɔ atɔ betumi ama nkurɔfo afi ase nnye, enti hwehwɛ nea ɛyɛ yie ma obi no, na yɛ adwene a ɛyɛ pɛ. Penn Memory Center kyerɛ sɛ nokware ne kwan a ɛyɛ mmerɛ, na nkɔkɔ atɔ a ɛyɛ dodo yɛ mmerɛ kɛse sɛ obi no ntumi nte nokware a ɛyɛ den ase, na nea ɛsɛ sɛ wɔsrɛ ne sɛ wɔnnsɛe obi adwene no.

Abusuafo pii hu sɛ akwan a ɛyɛ mmerɛ de nokware yɛ adwene a ɛyɛ adɔe ne tiaa: “Yɛbɛtena ha anadwo yi, na merebɛtena wo akyi,” na wɔnnkɔ so ntɔ ho nkɔ baabi a fie wɔ.

Dɛn na ɛsɛ sɛ mɛyɛ sɛ ɛba da biara anwummere anaasɛ anwummere?

Ɔhaw a ɛba anwummere anaasɛ a ɛdɔɔso anwummere no, wɔfrɛ no sundowning. National Institute on Aging kyerɛ sɛ nkɔso ahyehyɛde a ɛyɛ pɛ, owia ne adwuma da biara, ɛnyɛ nnɔnhwerew a ɛyɛ nnɔnhwerew akyi ahyɛ, ne kɔfi anaasɛ nsã anwummere boa. Hyew nneɛma ansa na anwummere reba betumi aboa. Yɛn anwummere adwuma a ɛyɛ dodo nso kyerɛ nsɛm pii.

Siesie ahobammɔ sɛ wobɛbɔ mmɔden sɛ wɔrekɔ

Sɛ wɔpɛ sɛ wɔkɔ fie a, ɛbɛyɛ sɛ wɔkɔ akwantu. Alzheimer’s Association kyerɛ sɛ ɔbaako wɔ mmienu mu wɔ dementia ka sɛ wɔbɛkɔ akwantu kyerɛ ntɛm wɔ mmere.

Siesie kan:

  • Nkyerɛwde anaasɛ ɔbrɛɛ a ɛwɔ ne din ne wo foon nɔma, ne nkyerɛwde wɔ ne ntaade so. National Institute on Aging ka MedicAlert ne Alzheimer’s Association Safe and Found program, a ɛbetumi ahwehwɛ sika.
  • Ɔbo ahoɔ anaasɛ ɔbo ahoɔ a ɛbɔ nsɛm, ne ɔpon a wɔde sɛ ɔbɛwɔ soro anaasɛ fam. Ɛnyɛ sɛ wode ɔyare ka dan mu baako nkɔ.
  • Foto a ɛda ne ho a ɛyɛ pɛ, ne baabi a ɔbɛkɔ, sɛ fie a ɔtenaa mu anaasɛ adwumadan.
  • Ka wo nkɔmhyɛ no kyerɛ wo nkurɔfo a wɔde wo ho nkɔ, na ma wɔn wo foon nɔma.

Sɛ wɔwoo no a: fi ase hwehwɛ no ntɛm; Alzheimer’s Association kyerɛ sɛ nnipa pii hunu wɔn wɔ kilomita 2.4 mu. Sɛ worennya no wɔ simma 15 mu a, frɛ 112 na ka sɛ obi no wɔ dementia. Sɛ obi wɔ amanehunu a, frɛ 112 ntɛm.

Ɛberɛ bɛn na mɛfrɛ dokota?

Frɛ ne dokota ntɛm sɛ bisa anaasɛ ayaresa no fi ntɛm, anaasɛ ɛyɛ den ankasa wɔ nnɔnhwerew anaasɛ nnafua mu. National Institute on Aging kyerɛ sɛ adwene a ɛsesa ntɛm anaasɛ ɛyɛ den ntɛm, titiriw akyi a ayaresa ba anaasɛ wɔsesa aduru, ehia sɛ wɔhwɛ ntɛm. Ayaresa a ɛba ntɛm betumi ayɛ delirium, a NHS kyerɛ sɛ ehia sɛ wɔboa ntɛm; akwakwaa-nsa-kɔ-nsuo-mu ayaresa yɛ mmerɛ a ɛba mmofra nkɔ.

Ɛboa nso sɛ wokyerɛ nsɛm a ɛba pɛpɛɛpɛ wɔ nkɔ ho bere a wobɛkɔ bio, efisɛ amanehunu, adwene a ɛyɛ fɛw, ahoɔden a ɛyɛ, anaasɛ aduru nsakrae betumi ayɛ biribi.

Nsɛmmisa a wɔtaa bisa

Adɛn nti na me maame a dementia wɔ no daa daa bisa sɛ ɔrekɔ fie bere a ɔwɔ fie?

Dementia betumi ama dan a wɔn ani gye so nyinaa hwe sɛ ɛyɛ foreign, na obi betumi ahu sɛ ɔwɔ bere a ɛfiri atwam mu. "Fie" betumi akyerɛ abɔfra fie anaasɛ ahobammɔ ne ahomegyé a ɔwɔ. Sɛ wodi ne adwene no ho ban a, ɛyɛ yie sen sɛ wobɛka kyerɛ no baabi a ɔwɔ.

Dɛn na mɛka bio sɛ wɔbisa sɛ wɔrekɔ fie?

Sɔ hwɛ sɛ wobɛka "Wowɔ ahobammɔ wɔ ha, na merebɛtena wo akyi", afei "Ka wo fie ho asɛm kyerɛ me." Tie, kyerɛ no nhoma anaasɛ dwom, na ma no nsuo nom anaasɛ ma ɔnantew kakra. Ka "Woawo fie" a wɔde sɛ nsakrae no, efi sɛ wɔka sɛ ɔnyɛ nokorɛ.

Ɛyɛ yie sɛ mɛka sɛ yɛbɛkɔ fie akyiri?

Abusuafo ne dementia nhyehyɛe no nni hɔ pɛpɛɛpɛ. Pii fi nokorɛ a ɛma obi ate ase ne nsakraeɛ, na wodi nokware-nkaka sɛ nea ɛbɛyɛ den ma ɔmmɔ akyi a. Nea wopɛ no, yɛ adwene a ɛyɛ adɔe na wɔdi mu pɛpɛɛpɛ, na ɛnyɛ sɛ wobɛsɛe obi adwene wɔ ne nokware ho.

Sɛ wɔbɛfa fie no kɔ akwan so a?

Yɛ komm na nantew no akyi, na mma wo nsa so. Nantew kakra betumi ama ɔdwodwo no ase. Siesie ahobammɔ anidaso kan, te sɛ ahoɔfɛ, ɔpon nkɔmhyɛ ne ne foto a ɛda so yi. Sɛ wɔwoo no a, fi ase hwehwɛ no ntɛm, na frɛ 112 sɛ worennya no wɔ simma 15 mu, na ka sɛ obi no wɔ dementia.

Ɛberɛ bɛn na mɛfrɛ dokota?

Frɛ ne dokota ntɛm sɛ bisa anaasɛ ayaresa no fi ntɛm, anaasɛ ɛyɛ den ankasa wɔ nnɔnhwerew anaasɛ nnafua mu, titiriw sɛ ɔwɔ ahoɔhyew, aduru foforo, anaasɛ nsɛnkyerɛnne a ɛyɛ akwakwaa-nsa-kɔ-nsuo-mu ayaresa. Ayaresa a ɛba ntɛm betumi ayɛ delirium, a ɛhia ayaresa ntɛm. Frɛ 112 sɛ obi wɔ amanehunu.

Nneɛma a wonya fi mu

Yɛde link kɔ ahyehyɛde ahorow ne adesua ahorow a krataafa yi de ne ho to so no so. Wɔhwɛɛ emu biara bere a wɔyɛɛ kratafa no foforo no.

  1. 'I want to go home' - What to say to someone with dementia in care · Alzheimer's Society
  2. Difficult questions and telling the truth to a person with dementia · Alzheimer's Society
  3. Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance
  4. Wandering · Alzheimer's Association
  5. Anxiety & Agitation · Alzheimer's Association
  6. Coping With Alzheimer's Behaviors: Wandering and Getting Lost · National Institute on Aging
  7. Coping With Agitation, Aggression, and Sundowning in Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  8. Alzheimer's Caregiving: Managing Personality and Behavior Changes · National Institute on Aging
  9. Sudden confusion (delirium) · NHS
  10. When is it OK to tell a white lie to someone living with Alzheimer's disease? · Penn Memory Center

Woasiesie wo ho ama agodie a ɛyɛ brɛoo?

Mfonini akɛse, bere kyerɛwtohɔ biara nni hɔ, nkontaahyɛde biara nni hɔ na biribiara nni hɔ a wobɛkyerɛw wo din. Bom di agoru wɔ mo browser no mu.

Fa saa agodie ahorow yi ka wo ho

Golden Moments app a wontua hwee ma iPhone, iPad ne Android: mfonini tiles akɛse, agodie a w’ankasa w’abusua mfonini wom, ne mfonini pack a ɛyɛ adwuma a Wi‐Fi nni mu. Akontaabu, dawurubɔ, bere nhyehyɛe anaa nkontaahyɛde biara nni hɔ.