Ɔhwɛ a Wɔhwɛ

Sɛ Obi a Ɔwɔ Dementia Bisa Asɛmmisa Koro Ntoatoaso

Wɔayɛ no foforo 5 simma akenkanGolden Moments kuw no na ɛyɛe · Sɛnea yɛkyerɛw

Mmuae tiawa no

Asɛmmisa a wobisa ntoatoaso taa ba dementia mu: mpɛn pii no, onipa no nkae sɛ wabisa, na asɛmmisa no betumi akyerɛ awerɛhow bi. Bua no komm na tiawa te sɛ nea ɛyɛ nea edi kan, bua atenka a ɛwɔ akyi no, na nka da sɛ "woabisa dedaw." Kyerɛw mmuae no fa baabi a obetumi ahu, ka dwumadi ho asɛm bere tiaa ansa na aba, na ma no biribi a ɔbɛyɛ a ɛyɛ anigye. Sɛ nsakrae ba prɛko pɛ a, ɛsɛ sɛ oduruyɛfo hwɛ no.

  • Mpɛn pii no, onipa no nkae sɛ wabisa; ɔnyɛ no boapa.
  • Asɛmmisa no betumi akyerɛ atenka bi, te sɛ awerɛhow a ɛfa nhyiam bi ho anaa pɛ a ɔpɛ sɛ ɔte nka sɛ biribiara yɛ yiye.
  • Bua no komm, tiawa na ayamye mu, te sɛ nea ɛyɛ nea edi kan. Nka da sɛ "woabisa dedaw."
  • Krataa, bɔɔd a wɔkyerɛw so, dɔn anaa kalenda a esi n'anim betumi abua asɛmmisa no ama wo.
  • Ka dwumadi a ɛde adwennwen ba ho asɛm bere tiaa ansa na aba.
  • Gye wo ahome bere tiaa sɛ wuhia, na frɛ oduruyɛfo sɛ nsakrae bi ba prɛko pɛ a.
Wɔ kratafa yi so (9 afã horow) .
  1. Adɛn nti na obi a ɔwɔ dementia bisa asɛmmisa koro ntoatoaso?
  2. Dɛn na ɛsɛ sɛ meka?
  3. Dɛn na ɛsɛ sɛ mekwati?
  4. Nneɛma a ɛyɛ mmerɛw a ebetumi abua asɛmmisa no ama wo
  5. Ka dwumadi ho asɛm bere a abɛn
  6. Dwumadi a ebetumi adan n’adwene akɔ baabi foforo
  7. Hwɛ sɛnea nneɛma kɔ so
  8. Hwɛ wo ho so
  9. Bere bɛn na ɛsɛ sɛ mefrɛ oduruyɛfo?

“Dɔn bɛn na yɛrekɔ oduruyɛfo hɔ?” Simma du akyi: “Dɔn bɛn na yɛrekɔ oduruyɛfo hɔ?” Sɛ wote asɛmmisa koro no ara ntoatoaso a, ɛyɛ nneɛma a ɛma adwuma yɛ den paa wɔ obi a ɔwɔ dementia ho hwɛ mu. Ɛtaa ba, wɔnyɛ no boapa, na akwan a ɛyɛ komm wɔ hɔ a wobɛfa so abua a ɛma da no yɛ mmerɛw ma mo baanu nyinaa.

Adɛn nti na obi a ɔwɔ dementia bisa asɛmmisa koro ntoatoaso?

Nea ɛtaa de ba ne nkae. Dementia ka nkae a ɛtra hɔ bere tiaa, enti mpɛn pii no onipa no nkae sɛ wabisa, anaa ɔnkae mmuae no. Alzheimer’s Foundation of America ka sɛ asɛmmisa a wobisa mpɛn pii yɛ ade a ɛtaa ba na wɔhwɛ kwan.

Mpɛn pii no, asɛmmisa no nso kura atenka bi. Alzheimer’s Association kyerɛkyerɛ mu sɛ asɛmmisa a wɔbisa ntoatoaso betumi akyerɛ awerɛhow, mmoa a wɔrehwehwɛ, anaa adwennwen ne ahotoso a wonni, na mpɛn pii no nea onipa no rehwehwɛ ne awerɛkyekye ne biribi a ɔnim. “Bere bɛn na yɛrekɔ?” betumi akyerɛ ankasa sɛ “M’akomam ntɔ me wɔ kɔ no ho.” Ɔhome, ehu, dede ne nsakrae wɔ da biara nhyehyɛe mu nyinaa betumi de aba, na asɛmmisa a wɔbisa ntoatoaso nso betumi akyerɛ hia bi, te sɛ tiafi mu kɔ (Family Caregiver Alliance).

Dɛn na ɛsɛ sɛ meka?

Bua no komm na tiawa, te sɛ nea ɛyɛ nea edi kan.

  • Ma mmuae no nyɛ tiaa na ɛnyɛ koro. “Oduruyɛfo no wɔ hɔ dɔn abien. Mɛka wo ho.” Mmuae a ɛyɛ koro no yɛ mmerɛw sɛ wobɛte ase.
  • Bua atenka no. “Woredwen oduruyɛfo no ho. Ɛyɛ anwummere yi, na mɛka kar de yɛn akɔ. Biribiara nni hɔ a ɛsɛ sɛ woyɛ.”
  • Fa nne a ɛyɛ dɛ ne nsa a wode ka no brɛoo di dwuma, sɛ ɔpɛ saa. Alzheimer’s Association hyɛ nyansa sɛ tena ase komm na mfa adwenkyerɛ anaa akasakasa mma.
  • Ma mmuae a ɔrehwehwɛ no, mpɛn dodow a ohia. Alzheimer’s Association ka sɛ san ka no mpɛn dodow a obisa.

Dɛn na ɛsɛ sɛ mekwati?

  • “Woabisa me saa dedaw.” Family Caregiver Alliance tu fo sɛ nyi n’adwene nkɔ so sɛ wabisa seesei ara. Ɛrentumi mma no nkae, na ebetumi ayɛ te sɛ wɔreteɛ no.
  • Nkyerɛkyerɛmu tenten. Nsɛm pii ma biribi pii wɔ hɔ a ɔbɛwere afi.
  • Home a wugye denneennen, ani a wobɔ no bɔne anaa nne a ɛyɛ den. National Institute on Aging tu fo sɛ nya abotare na nkyerɛ sɛ wo bo afuw. Ɛyɛ den; hwɛ ɔfa a ɛfa ahomegye ho wɔ ase ha.

Nneɛma a ɛyɛ mmerɛw a ebetumi abua asɛmmisa no ama wo

Bere tenten a onipa no da so tumi kenkan no, mmuae a wɔakyerɛw a obetumi ahu taa boa sen nea wɔka.

Ade Sɛnea wobɛde adi dwuma
Krataa a nkyerɛwde akɛse wom “Oduruyɛfo nnɛ dɔn 2 awia. Mary bɛka kar.” Fa to baabi a ɔtaa hwɛ
Bɔɔd a wɔkyerɛw so Nnɛ nhyehyɛe wɔ nkyerɛwde abiɛsa anaa anan mu; popa na kyerɛw foforo anɔpa biara
Dɔn kɛse a da ne ɛda no wɔ so Ɛboa wɔ “Nnɛ yɛ da bɛn?” ne “Bere adu?” ho
Kalenda Twa da biara so; twa da a edi hɔ a wɔbɛkɔ no ho hyia
Mfonini a wonim Onipa a ɔreba no mfonini betumi abua “Hena na ɔrebɛsra yɛn?”

Adwene yi fi Alzheimer’s Association ne Alzheimer’s Los Angeles. Kyerɛ krataa no brɛoo (“Momma yɛnhwɛ bɔɔd no bom”) sen sɛ wobɛka sɛ “Mekyerɛw too hɔ maa wo.”

Ka dwumadi ho asɛm bere a abɛn

Sɛ woka nhyiam anaa akwantu ho asɛm nna pii ansa na aba a, ebetumi adan nnɔnhwerew pii a asɛmmisa a awerɛhow wom wom. Family Caregiver Alliance ne Alzheimer’s Los Angeles nyinaa hyɛ nyansa sɛ ka nhyehyɛe ho asɛm, titiriw nea ɛde adwennwen ba te sɛ oduruyɛfo nkyɛn kɔ anaa aguare, bere tiaa ansa na aba. Afei ka nea ɛbɛba akyi, anammɔn baako pɛ bere biara.

Dwumadi a ebetumi adan n’adwene akɔ baabi foforo

Sɛ woabua na woahu atenka no a, dwumadi a ɛyɛ komm na ɛyɛ anigye betumi aboa, titiriw sɛ ɔhome na ɛde asɛmmisa no ba. Nhwɛso a ɛwɔ atifi hɔ nyinaa hyɛ nyansa sɛ dan n’adwene kɔ biribi a onipa no pɛ so.

  1. Agodie tiaa a ɛyɛ mmerɛw a mobɛbɔ bom. Picture pairs ma mfonini no da so kyerɛ, enti enhia sɛ wɔkae biribiara.
  2. Adwuma a onim. Ntama a wɔbobɔ, sɔks a wɔhyehyɛ anaa pon a wɔto. Sort together yɛ nea ɛte saa wɔ skrin so.
  3. Ka biribi a ɔpɛ ho asɛm. Conversation cards de nsɛmmisa a ɛbue ma a mmuae pa biara nni hɔ.
  4. Nnwom, nantew tiaa anaa aduan ketewa. National Institute on Aging ka eyinom ho asɛm sɛ akwan a ɛyɛ mmerɛw a wɔfa so dan adwene.
  5. Ahomegye a ɛyɛ komm. Tena ase bom, hwɛ mfɛnsere no akyi, anaa mommɔ calm breathing a ɛyɛ komm bom.

Sɛ ɔsan ba asɛmmisa no so a, san bua bio, ayamye mu. Ɛyɛ yiye.

Hwɛ sɛnea nneɛma kɔ so

Alzheimer’s Association hyɛ nyansa sɛ hwɛ sɛ asɛmmisa no ba bere pɔtee bi wɔ da no mu, wɔ nnipa pɔtee bi ho anaa wɔ mmeae pɔtee bi anaa. Sɛ ɛtaa fi ase ansa na ahɔho aba, anaa anwummere no a, wubetumi ayɛ ho nhyehyɛe: krataa a ɛfa nsrahwɛ no ho, dwumadi a onim a asiesie, dan a ɛyɛ komm. Yɛn akwankyerɛ a ɛfa dwumadi a ɛyɛ komm anwummere no ho betumi aboa sɛ anwummere na ɛyɛ den paa.

Hwɛ wo ho so

Sɛ wobua asɛmmisa koro no mpɛn aduonu a, ɛyɛ adwuma a ɛbrɛ. Sɛ wote nka sɛ w’abotare resa na onipa no wɔ ahobammɔ mu a, kɔ dan foforo mu simma kakra na home, sɛnea Alzheimer’s Los Angeles hyɛ nyansa no. National Institute on Aging hyɛ wɔn a wɔhwɛ nnipa so nkuran sɛ wɔnhwehwɛ mmoa na wonsusuw ahomegye ho. Adwene foforo wɔ yɛn akwankyerɛ a ɛfa wo ho hwɛ ho mu.

Bere bɛn na ɛsɛ sɛ mefrɛ oduruyɛfo?

Frɛ ne duruyɛfo ntɛm ara sɛ asɛmmisa, adwene mu basabasa anaa suban sesa prɛko pɛ anaa ɛyɛ kɛse wɔ nnɔnhwerew anaa nna mu a. National Institute on Aging ka sɛ suban a ɛsesa prɛko pɛ anaa ntɛm, titiriw akyi a yare mmoawa aba anaa aduru asesa, ɛsɛ sɛ wɔde kɔ oduruyɛfo anim ntɛm ara. Dementia Australia kyerɛkyerɛ mu sɛ yare mmoawa, aduru, nsu a ennu nipadua mu, yaw anaa yafunu mu kyere betumi de delirium aba, ɛyɛ adwene mu basabasa a ɛba prɛko pɛ na emu yɛ den a ɛhwehwɛ ayaresa ntɛm. Frɛ 112 anaa wo man mu ahokyere nɔma sɛ obiara wɔ asiane mu a.

Nsɛmmisa a wɔtaa bisa

Adɛn nti na m'agya a ɔwɔ dementia kɔ so bisa asɛmmisa koro no ara?

Dementia ka nkae a ɛtra hɔ bere tiaa, enti ebia ɔrenkae ampa sɛ wabisa anaa wate mmuae no. Mpɛn pii no, asɛmmisa no nso kura atenka bi, te sɛ awerɛhow a ɛfa nea ɛbɛba akyi ho anaa hia a ohia awerɛhyem. Sɛ wobua atenka no a, ɛtaa boa sen sɛ wobɛka nokwasɛm no bio.

Ɛsɛ sɛ meka kyerɛ no sɛ wabisa dedaw?

Dabi. Ɛrentumi mma no nkae, na ebetumi ayɛ te sɛ woteɛ no. Ahyehyɛde a ɛboa dementia mu nnipa hyɛ nyansa sɛ bua no komm bere biara, te sɛ nea ɛyɛ nea edi kan, na ma mmuae no nyɛ tiaa.

Sɛ mekyerɛw mmuae no to hɔ a, ɛboa?

Ebetumi aboa, bere tenten a onipa no da so tumi kenkan. Krataa, bɔɔd a wɔakyerɛw nnɛ nhyehyɛe so, dɔn kɛse anaa kalenda a esi baabi a ɔtaa hwɛ ma otumi hwɛ mmuae no n'ankasa. Kyerɛ no brɛoo sen sɛ wobɛka sɛ "meka kyerɛɛ wo."

Bere bɛn na ɛsɛ sɛ meka nhyiam anaa akwantu ho asɛm?

Bere a abɛn. Sɛ woka oduruyɛfo nkyɛn kɔ anaa akwantu ho asɛm nna pii ansa na aba a, ebetumi adan nnɔnhwerew pii a asɛmmisa a awerɛhow wom wom. Ka kyerɛ no bere tiaa ansa na aba, komm so, na ka nea ɛbɛba akyi.

Bere bɛn na asɛmmisa a wobisa ntoatoaso kyerɛ sɛ ɛsɛ sɛ yɛfrɛ oduruyɛfo?

Sɛ asɛmmisa, adwene mu basabasa anaa suban sesa prɛko pɛ anaa ɛyɛ kɛse wɔ nnɔnhwerew anaa nna mu a, frɛ ne duruyɛfo ntɛm ara. Yare mmoawa, aduru foforo, yaw, yafunu mu kyere anaa nsu a ennu nipadua mu betumi de adwene mu basabasa a ɛba prɛko pɛ a wɔfrɛ no delirium aba, na ɛhwehwɛ hwɛ ntɛm.

Nneɛma a wonya fi mu

Yɛde link kɔ ahyehyɛde ahorow ne adesua ahorow a krataafa yi de ne ho to so no so. Wɔhwɛɛ emu biara bere a wɔyɛɛ kratafa no foforo no.

  1. Repetition · Alzheimer's Association
  2. Caregiver's Guide to Understanding Dementia Behaviors · Family Caregiver Alliance
  3. Alzheimer's Caregiving: Managing Personality and Behavior Changes · National Institute on Aging
  4. Communicating With Someone Who Has Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  5. Navigating Difficult Behaviors · Alzheimer's Foundation of America
  6. Caregiver Tip Sheets: Repeating · Alzheimer's Los Angeles
  7. Delirium · Dementia Australia

Woasiesie wo ho ama agodie a ɛyɛ brɛoo?

Mfonini akɛse, bere kyerɛwtohɔ biara nni hɔ, nkontaahyɛde biara nni hɔ na biribiara nni hɔ a wobɛkyerɛw wo din. Bom di agoru wɔ mo browser no mu.

Fa saa agodie ahorow yi ka wo ho

Golden Moments app a wontua hwee ma iPhone, iPad ne Android: mfonini tiles akɛse, agodie a w’ankasa w’abusua mfonini wom, ne mfonini pack a ɛyɛ adwuma a Wi‐Fi nni mu. Akontaabu, dawurubɔ, bere nhyehyɛe anaa nkontaahyɛde biara nni hɔ.