Alzheimer's Suliaksraŋit Qitunġaḷḷu

Piqpaktutin iñuuġivigiruatin Alzheimer’s-lik, tautuktauqsimaruatin ilaiññat tuqł̣uŋaruq, ilaiññaḷḷu akuniġniqsuq. Uvlumi uŋasiktuaq quliaqtuaniŋa puqiksraqł̣ugu, aglaan tamaita atuutit atuagaksrat atuġniaqł̣ugit, atqaġun imiqł̣ugu ilisaġniqamiñik, nalunaiġḷuniḷḷu kaatitaanik tunniġniaqł̣ugu. Nakuurut suliaksrat taapkua akuniġniqaqtut ilisaġniqaqtut aullaqtilaaŋit. Makua makpigaq uqautiginiaga suna pisigivlugu, tavra suliaksranik isumalluataq sivunniutini, akiḷḷiutit qitunġaḷḷu makuani uvani.

Alzheimer’s dementia-niñ allanġuva suliaksraŋiññi?

Ammalu allaŋŋuqtuq. Dementia iñugiaktuaq taiguusiuq, Alzheimer’s-lu dementia-nik iñugiaktuaqtuq: Alzheimer’s Association uqaqtuq 60-mit 80-mut percent dementia-nik. Dementia suliaksraŋi tamaita Alzheimer’s-mun atuġniaqł̣ugit, ilaginiaġivlugu uvagut 101 suliaksranik isumalluataq.

Ilisaġnialik nalunaiqsuq qanuq allaniġutaa. National Institute on Aging uqaqtuq Alzheimer’s sivulliqpaŋani puqiksraŋiññik ilisaqniaqtuq, kinguvagullu uqausiq, isumaliuġniq, iñuŋniḷḷu iḷḷaġniq aktuġniaga. Alzheimer’s Association uqaqtuq sivulliqpaŋmi nalunaiqsraq nutaat ilisaġniq puqiksraŋi. Iñuk atausiq allaŋŋuqtuq, ammasu iñuŋnik allatqiiksunik pisigilaaŋit, aglaan makua ilisaġniq ikayuutausuuruaq sunik atuġnialiq.

Sunik suliaksranik Alzheimer’s-mun nakuuruaq?

Suliaksrat akuniġni ilisaġniqaqtunik aullaqtilaaŋit saŋŋiqsrauruq nutaanik ilisaqtuġlutik puqiksaqł̣ugit suliaksraniñ.

• Akuniġni ilisaġniqaqtut suliaksrat. Alzheimer’s Association uqaqtuq iñuk atuġniaqł̣ugu saŋŋi atuutit piano-mi akuniġni ilisaqtuani. Qiḷaluktuġniq, savik saŋŋiqsraġlugu, kaatitaat avguġlugit, niqsaq imiqł̣ugu, atqaġutiḷḷu imiqł̣ugit atauchimiik.
• Akuniġni atuutit atuagaksraḷḷu. Iñugiaktuat ilisaġniġaat tamaita atuutit inuusuktut naġgutaiññi, agayuvigmi atuutit, katitviŋmiḷḷu atuutit. Tautuglugit atuutit suliaksraŋit.
• Uvluġmi suliaksrat pisigiliksrat. NIA uqaqtuq niqiñiqsivik salummaġlugu, niqiñiqsivik piḷḷuataġlugu, aliksrat avguġlugit, atqaġutiḷḷu imiqł̣ugit iñuŋnun quviasuutauqł̣utik. Ikayuutauniraq naġġuŋnaqtuq.
• Nalunaiġniq puqiksaunani. Piksamik nalunaiġniq saŋŋiqsrauruq atiŋanik puqiksaġniġmiñ. Taimaa piksanik qitunġat tautuŋnaqtut nakuuruq apiqsraunani.
• Tuquŋit. Aktuġniq, tipi, uunaqtuq, mamitquq, nipiḷḷu nalunaiqsuq uqausiq akituruqł̣uni. Tautuglugit tuquŋiññik suliaksrat.

Suliaksrat saŋŋiqsrait: nalunaiqsautaqaqtut, nutaat maligaksrat ilisaqtuġlugit, amisuut malġuksaqtut puqiksaqł̣ugit, apiqsrautiḷḷu puqiksramik, “Taamna ilisaġiviuk?” Taapkua Alzheimer’s-m akituruŋa sivulliqpaŋmun piḷ̣ḷugit.

Sivulliqpaŋani Alzheimer’s suliaksraŋi

Sivulliqpaŋani, Alzheimer’s Association uqaqtuq iñuk aġviġniaqł̣ugu, savagniaqł̣ugu, iñuŋniḷḷu ilauŋniaqł̣ugu, aglaan puqiksraŋanik ilisaqł̣uni, uqausinik puqiksaġlugu nalunaiġḷuniḷḷu sumiḷiqaa. Nakuurniqsraq ikayuutiqatigiik: apiġlugu sunik suliagumauruŋa, sunik ikayuqsiniqnik piuġniŋa.

1. Piuġniraġmiŋik suliaksrat atuġlugit. Golf, bridge, miqqutaaġniq, atuutit katimmaġniq, agayuvigmiḷḷu katimmaġniq, mikiruamik allaniġlugit, mikiruamik katimmaniq nalunaiġḷuniḷḷu nipaiññiq.
2. Ilisaġniqaqtut kaatitaanik quliaqtuaq qitunġaḷḷu qitunġaġlugit. Alzheimer’s Foundation of America uqaqtuq trivia, uqausiññik nalunaiqniq, kaatitaanik qitunġat, quliaqtuaq qitunġaḷḷu sivulliqpaŋmun. Katimmaġlutik qitunġaġlugit naipiqtaut ataaniġumiuk, nalunaiġḷuniḷḷu taatniġlugu.
3. Katimmaġlutik niġiḷḷiq. Iñuum ilisaġniqamiñik niġiñiqsivik aullaqtilaaŋa, iḷisimaruutin taiguġlugit malġuksaqtut.
4. Iñuusim iḷaŋanik suliak aullaqtilugu. Piksat, niġiñiqsiviit, unipkaat scrapbook-mi aullaqtilaaŋat. Tautuglugit puqiksranik suliaksrat.
5. Aniqsaġlutit. Piuġniraġmiñik niġiñiqsivik nipaiññiqpaŋani, museum mikiruamik, pisuaqł̣utit.
6. Puzzle-t naluglugit. Aŋiḷḷuanik titiqqat crosswords, uqausiññik nalunaiqniq, jigsaws. Tautuglugit puzzles dementia-nik.

Isumalluataq allat: sivulliqpaŋani suliaksrat.

Qitqani Alzheimer’s suliaksraŋi

Alzheimer’s Association uqaqtuq qitqa sivunniutaq akuniġniqsuq, amisuunik ukiunik. Uqausiq ilagiiruq, uumisukł̣iq saŋŋiqsrauruq, iñuŋmuḷḷu ikayuqsiniq sataqsraqtuq. Alzheimer’s Foundation of America uqaqtuq iñugiaktuat ikayuqsiruq suliaksranik aullaqtilugu nalunaiġḷuniḷḷu suliagilugu. Iḷisimaruutin savaŋnik piḷ̣ḷugit, uqautiḷḷugu tautuktitlugu, akituruŋiḷḷu suliaksrat tigulugit.

1. Imiqł̣ugit, avguġlugit, nalunaiġlutit. Atqaġutit, aliksrat, niqiñiqsiviit, sapiġutit qaluaŋisigut. Uvluġmi suliaksrat, katimmaġlutik.
2. Atuġlutit aullaqił̣utit. Argak siksraġlugit, aullaqił̣utit, nalunaiġḷuniḷḷu iglumi. Iḷisimaruutin atuġuk, ilauŋniaġmiŋ.
3. Piksanik album-mi tautukł̣utit. Suna tautukpan uqautilugu, unipkaanik apiġlugu: “Taamna aġviq. Uqautigigaaŋa.” Atiq piuġniŋat maliklugit.
4. Saŋŋi piksanik qitunġaġlutit. Picture pairs sisamat piŋasuuḷḷu piksat, tautuŋnaqł̣ugit, nalunaiġḷuniḷḷu Find the same malġuŋnik piŋasunik nalautchiksranik.
5. Ilisaġniqaqtut uqausiit nalunaiġlugit. “An apple a day keeps the…” Akuniġni ilisaġniqaqtut uqausiit saŋŋiqsrauruq. Atuk Finish the saying, atausiġmik aktuġniġmik kiugiaq tautuktisauq.
6. Nautchiat imiġlugit munaqsilugit. Iglumi nautchiat, nalunaiġḷuniḷḷu mikiruamik imiġviksramik.
7. Iḷagiit piksaiññik qitunġamik piḷḷugu. Photo pairs piksanik iḷisimaruatin nalautchiksrai atuġai, taapkua savaaqniñ aullaqtilaitchut.

Isumalluataq allat: qitqani suliaksrat.

Kingulliqpaŋani Alzheimer’s suliaksraŋi

Kingulliqpaŋani, Alzheimer’s Association uqaqtuq iñuk kiugiaqsiññiqsuq avatimiñik, uqaqatigiigñiġḷu akituruq, aglaan uqausinik uqaqtitausuuruaq. Suliaksraq nalunaiqsaaġniq iḷḷaġniqḷḷu, sumi aquviġmiŋani.

1. Piuġniraġmiŋik atuutit atuġlugit nipaiññiqpaŋani, TV nipaiññiqł̣ugu.
2. Argak aktuġlugu tipi piuġniraġmiñik.
3. Mamitqutik tigumiaġnianik tunniġlugu: uunaqtuq qalipak, fleece, uyaqqaq mamitquq.
4. Taiguġlugu psalms, atuutit, unipkaat ilisaġniqaqtut. Nipaa nalunaiqsrauruq isumaniñ.
5. Silami aquvitilugu taġiġmi, nalunaiġḷuniḷḷu igalaaq qupanu timmiaġnik tautukł̣ugu.
6. Atausiġmik aŋiḷḷuamik piksamik tautukł̣utik. Sunflower nalunaiġḷuniḷḷu qimmiq tablet-mi, iḷisimaruutin uqautilugu suna tautukpan.

Isumalluataq allat: kingulliqpaŋani suliaksrat.

Sunik qitunġanik Alzheimer’s-lik iñuum atuġniaqpa?

Qitunġanik nalukługu kiugiaqł̣uiññiqsuq. Tamaita qitunġat makuani akiḷḷiutit, browser-mi atuġniaqł̣ugit, nalunaiqsautaiññiġñiaġumi, naipiqtautaiññiġñiaġumi, atiliurutaqaiññiġñiaġumiḷḷu.

Qanuq katimmaġlutik aquvitiḷḷusi, qanuq ikayuġlusi, qanuq nutqaḷḷusi, taiguġlugu qanuq qitunġaġlusi dementia-lik iñuumun. “Puqiksranik qitunġat” isumagigupsik, tautuglugit puqiksranik qitunġat iñupiat dementia-lik.

Qanuq suliaksraq tamatkua saŋŋiqsaġlugu

NIA-m uqautai: suliaksraq iñuum pisuġniŋanut naluklugu, aullaqtilugu ikayuġlugu, uumisukł̣iq tautuglugu, nakuurniq ilisaġniaġlugu, tautuŋniaġumiuk tautuŋnaġlugu.

• Uvlup iḷaŋani nakuurniqsraŋani naluklugu, naġġuŋnaqtuq piḷugu.
• Savaŋnik tamatkua sivunġani piḷ̣ḷugit aullaqtisaġlutik.
• Apiqsisuk, maligaksranik uqautiḷḷugu. “Ikayuġniaġiviŋa?” nakuuruq “Suliaksraq.”
• Iḷisimaruutin sivulliqpaŋmik suliakł̣ugu ilauŋniaġmiŋ.
• Atausiġmik malġuksramik nalautchiksramiḷḷu tunniġlugu.
• Qanuq piḷ̣ḷugu piuġniŋa. Atqaġutit saŋŋiqsraiññiġumi nakuuruq.
• Nakuuruqpaŋani nutqaḷḷugu. Sivulliqpaŋani nutqaqniq nakuuruq, kiugiaqł̣uiññiqtuŋa. Naamiññiġumi, tautuglugit dementia-lik iñuk naamiññiġumi.

Alzheimer’s Association uqaqtuq saŋŋimi: quviasuutauq naluklugu, suliaksrauruŋa pinnani.