Jantyssyn

Obbraghyn as Gamman son Sleih lesh Alzheimer

Er ny yannoo ass y noa Lhaih 7 minnidLiorish fwirran Golden Moments · Marrish ta shin screeu

Yn answoor giare

Ta obbraghyn mie son persoon lesh Alzheimer croghey er ny reddyn ta tannaghtyn foddey: schleiyn cliaghtey, shenn arraneyn, obbraghyn laaoil ta enney oc orroo, as ny keintyssyn. Sy toshiaght, foddee cartyn, gamman boayrd, cooinerys as troailtyn gobbraghey foast. Sy vean, jean eab er filley, sorçhal, goaill arrane, albymyn jalloo as gamman jalloo aashagh. Traa foddey er y gherrid, she kiaull, bentyn as sheshaght ta scanshoil. Jean reih liorish kys ta’n persoon jiu.

  • She Alzheimer yn oyr smoo cadjin jeh jarroo-enney, myr shen ta raaueyn obbree son jarroo-enney cooie da myrgeddin.
  • Ta fysseree noa dy mennick ny s’doillee hoshiaght, agh foddee schleiyn as arraneyn ynsit foddey er dy henney tannaghtyn ny sodjey. Trogg er ny reddyn shen.
  • Ta staydyn cheet harrish y cheilley, as ta laaghyn mie as laaghyn doillee cadjin. Jean reih liorish ny oddys y persoon jannoo as goaill soylley jeh jiu.
  • Reih gamman gyn timer, gyn coontey, as gyn feyshtyn, as lhig da jallooyn tannaghtyn ry-akin.
  • Ta jeeaghyn, cummal red ennagh, ny ny lomarcan soie ry cheilley ooilley coontit myr goaill ayrn.
Er y duillag shoh (7 rheynn)
  1. Vel Alzheimer anchasley rish jarroo-enney tra ta shin loayrt mychione obbraghyn?
  2. Cre’n sorch dy obbraghyn ta cooie share da Alzheimer?
  3. Obbraghyn son Alzheimer sy toshiaght
  4. Obbraghyn son Alzheimer sy vean
  5. Obbraghyn son Alzheimer sy stayd anmagh
  6. Cre ny gamman ta gobbraghey son persoon lesh Alzheimer?
  7. Kys dy yannoo dagh obbyr ny s’aasey

My ta persoon deyr lhiat lesh Alzheimer, foddee dy vel oo er n’akin hannah dy vel reddyn ennagh goll ersooyl dy tappee as reddyn elley tannaghtyn. Foddee ad jarrood yn eam phoyll moghrey jiu, agh foast goaill arrane dagh fockle jeh arrane, filley towlley myr v’ad rieau, ny rheynn cartyn gyn smooinaghtyn. Ta obbraghyn mie troggit er ny schleiyn shen ta tannaghtyn. Ta’n duillag shoh soilshaghey cre’n fa, eisht cur raaueyn son dagh stayd as ny gamman nastee er y ynnyd shoh ta cooie daue.

Vel Alzheimer anchasley rish jarroo-enney tra ta shin loayrt mychione obbraghyn?

Cha nel monney. She “jarroo-enney” yn fockle mooar, as she galar Alzheimer yn oyr smoo cadjin jeh: ta’n Alzheimer’s Association gra dy vel eh cur stiagh 60 gys 80 ‘sy cheead jeh cooishyn jarroo-enney. Ta bunnys dy chooilley red screeut mychione obbraghyn son jarroo-enney cooie da Alzheimer, goaill stiagh yn 101 raaue obbree ain.

Yn red ta ymmydoil dy hoiggal, shen yn oardagh cadjin jeh caghlaa. Ta’n National Institute on Aging soilshaghey dy vel Alzheimer hoshiaght jannoo assee da ny ayrnyn jeh’n inchyn bentyn rish cooinaghtyn, as ny s’anmey bentyn rish glare, resoonaght as ymmyrkey sheshoil. Ta’n Alzheimer’s Association gra dy vel yn cowrey toshee smoo cadjin doilleeid cooinaghtyn fysseree noa. Ta dagh persoon anchasley, as ta oayllyn co-chast oc ec ymmodee sleih, agh ta’n patrún shoh cur coyrle mychione ny ta dy mennick gobbraghey.

Cre’n sorch dy obbraghyn ta cooie share da Alzheimer?

Ta obbraghyn ta croghey er tushtey shenn as cliaghtey dy mennick goll ny s’assey na obbraghyn ta laccal red noa y ynsaghey as y chummal ayns cooinaghtyn.

  • Schleiyn cliaghtey foddey. Ta’n Alzheimer’s Association gra dy vod persoon foast cloie arraneyn aashagh v’ad er ynsaghey er y phianney foddey er dy henney. Ta snaidyraght, shliawin fuygh, scughey cartyn, fuinney flooyr as filley eaddagh goll rish shen.
  • Shenn arraneyn as kiaull enney oc orroo. Ta ymmodee sleih foast toiggal dagh fockle jeh arraneyn voish nyn aegid, arraneyn crauee as arraneyn nyn mpoosee. Jeeagh er obbraghyn kiaullee.
  • Obbraghyn laaoil lesh ymmyd. Ta’n NIA cur stiagh niee greieyn, cur yn boayrd, sorçhal stogganyn as filley eaddagh myr obbraghyn foddee sleih goaill soylley jeu. Ta enney ymmydoil scanshoil.
  • Aghin ayns ynnyd jeh cooinaghtyn. Ta cowraghey magh y jalloo ta co-chosoylag ny s’assey na enmys eh ass cooinaghtyn. Shen-y-fa ta gamman jalloo lesh dy chooilley red ry-akin gobbraghey ny share na feyshtyn.
  • Ny keintyssyn. Ta bentyn, soar, çhiass, blas as sheean foast cowraghey mooar foddey lurg da focklyn goll ny s’doillee. Jeeagh er obbraghyn keintyssagh.

Ny ta dy mennick ny s’doillee: reddyn erbee lesh clag, reillyn noa dy ynsaghey, ymmodee keimyn dy chooinaghtyn, ny feyshtyn ta proovey cooinaghtyn, myr sampleyr “Vel cooinaght ayd quoi shoh?” Ta ny reddyn shen cur yn ayrn doillee jeh Alzheimer er y hoshiaght.

Obbraghyn son Alzheimer sy toshiaght

Sy toshiaght, ta’n Alzheimer’s Association gra dy vod persoon foast gimman, obbraghey as goaill ayrn ayns reddyn sheshoil, choud’s t’ad cur tastey da jarroodyn beg gollrish jarrood focklyn enney oc orroo ny c’raad ta reddyn. Yn aght share, shen gobbraghey ry cheilley: briaght cre by vie lhieu tannaghtyn dy yannoo as cre’n cooney by vie lhieu.

  1. Cum seose ny cummaghtyn t’ad er chliaghtey. Golf, bridge, whaaley, possan kiaullee as possanyn keeill, lesh caghlaaghyn beg gollrish possanyn ny sloo as traaghyn ny s’chee.
  2. Cloie cartyn as gamman boayrd enney oc orroo. Ta’n Alzheimer’s Foundation of America cur stiagh feyshtyn-fysseree, ronsaghey focklyn, gamman cartyn as gamman boayrd son y toshiaght. Cloie myr skimmee my ta coontey goaill toshiaght dy chur seaghyn orroo, ny faag y coontey ersooyl dy bollagh.
  3. Jean cooinerys ry cheilley. Lhig daue cur lesh resipee t’ad toiggal dy mie choud’s t’ou uss cooney lesh lhaih ny keimyn.
  4. Toshiaght projeyct bea-skeeal. Jallooyn, resipeeyn as skeealyn ayns lioar-scrap t’ad stiurey. Jeeagh er obbraghyn cooinaghtyn.
  5. Gow magh er troailtyn. Boayrd-gee s’fendeil oc ec traa sheeoil, thie-tashtee son cuirrey giare, ny shooyl ‘sy phark.
  6. Jean eab er jigsawyn as feyshtyn-fockle t’ad reih. Crosh-focklyn lesh clou mooar, ronsaghey focklyn as jigsawyn. Jeeagh er jigsawyn son jarroo-enney.

Tooilley raaueyn: obbraghyn son y toshiaght.

Obbraghyn son Alzheimer sy vean

Ta’n Alzheimer’s Association cur sheese y vean myr y stayd s’liauyr dy cadjin, as gra dy vod eh tannaghtyn ymmodee bleeaney. Ta focklyn goll trooid, ta seaghyn cheet ny s’assey, as ta’n persoon feme cooney ny smoo. Ta’n Alzheimer’s Foundation of America gra myrgeddin dy vel feme cooney ec ymmodee sleih dy chur toshiaght er obbraghyn ny dy chumrail ad goll. Ta dty churrym caghlaa gys cur reddyn er bun, soilshaghey ayns ynnyd jeh soilshaghey lesh focklyn, as goaill harrish ny ayrnyn doillee.

  1. Filley, sorçhal as co-choardail. Towlyn, stogganyn, greieyn argid, crammaneyn liorish daah. Obbraghyn firrinagh, jeant ry cheilley.
  2. Gow arrane as gleash rish kiaull. Bwoailley bassyn, craa ny daunsin ‘sy chione-cookey. Gow toshiaght er goaill arrane uss hene as lhig daue cheet stiagh.
  3. Jeeagh trooid albymyn jalloo. Cur sheese ny t’ou fakin as cuirrey skeealyn: “Cre’n gleas shen. Insh dou my-e-chione.” Gow rish ny h-enmyn t’ad ymmydey.
  4. Cloie gamman jalloo aashagh. Picture pairs lesh kiare gys shey leacyn as jallooyn faagit ry-akin, ny Find the same lesh daa ny tree reihyssyn.
  5. Cur jerrey er raaghyn enney oc orroo. “Unnish ’sy laa…” Ta raaghyn ynsit foddey er dy henney dy mennick cheet dy aashagh. Jean eab er Finish the saying, raad oddys oo soilshaghey dagh jerrey lesh un chramman.
  6. Cur ushtey as kiarail er lossreeyn. Pottaghyn sthie ny lhiabbee troggit, lesh kishtey-ushtey beg.
  7. Jean gamman co-choardail ass jallooyn lught-thie. Ta Photo pairs gymmydey jallooyn t’ou reih er dty ghaairey hene, as cha vel ad goll magh ass.

Tooilley raaueyn: obbraghyn son y vean.

Obbraghyn son Alzheimer sy stayd anmagh

Sy stayd anmagh, ta’n Alzheimer’s Association gra dy vel sleih coayl yn ablid dy reggyrt da’n çhymmyltaght oc as dy chumrail coloayrtys, ga dy vod ad foast gra focklyn ny raaghyn. Nish ta obbyr çheet dy ve gerjagh as kiangley, currit huggey raad ta’n persoon gee tannaghtyn.

  1. Cloie yn chiaull s’fendeil oc dy meein, gyn y çhellveeish gobbraghey noi.
  2. Cur messey laue lesh lotion lesh soar s’mie lhieu.
  3. Cur reddyn bog daue dy chummal: brat çheh, floo-anmey ny clagh meein.
  4. Lhaih dy ard psalmyn, arraneyn ny skeeal enney oc orroo. Ta’n rythm ny s’scanshoil na’n vree.
  5. Soie mooie fo scaa, ny rish uinnag lesh eeanlee dy yeeaghyn orroo.
  6. Jeeagh er un jalloo vooar ry cheilley. Lus-ny-greiney ny moddey lane skaa-rish tablet, choud’s t’ou gra ny t’ou fakin.

Tooilley raaueyn: obbraghyn son y stayd anmagh.

Cre ny gamman ta gobbraghey son persoon lesh Alzheimer?

Reih gamman raad nagh vod red erbee goll marran. Ta dagh gamman er y ynnyd shoh nastee, goll er jeeagheyder, as gyn timer, coontey ny goaill rish.

Gamman Cre t’ou jannoo Dy mennick cooie da
Picture pairs Co-choardail jallooyn mooarey; foddee ad tannaghtyn foshlit Toshiaght as mean
Find the same Crig er y jalloo ta co-chosoylag rish y fer ec y vullagh Mean as stayd anmagh, lesh cooney
Finish the saying Reih yn fockle s’jerree jeh raagh enney, ny soilshaghey eh Toshiaght as mean
Picture puzzle Caghlaa 4 ny 9 meeraghyn back ayns ynnyd, lesh y jalloo ry-akin Toshiaght as mean
Conversation cards Jalloo as feysht foshlit dy loayrt my-e-chione Dagh stayd, marish persoon dy loayrt rish
Photo pairs Gamman co-choardail jeant ass dty jallooyn hene Toshiaght as mean
Coloring Crig er daah, eisht ayrn jeh jalloo; ny prental eh Dagh stayd, lesh cooney

Son coyrle mychione soie ry cheilley, wheesh dy chooney dy chur as tra dy scuirr, lhaih kys dy chloie gamman marish persoon ta cummal lesh jarroo-enney. My t’ou smooinaghtyn mychione “gamman cooinaghtyn”, jeeagh er gamman cooinaghtyn son shenn sleih lesh jarroo-enney.

Kys dy yannoo dagh obbyr ny s’aasey

Ta coyrle yn NIA cheet gys kuse dy chliaghtaghyn: co-choardail yn obbyr rish ny oddys y persoon jannoo, cooney lhieu toshiaght, jeeagh son seaghyn, jean shickyr dy vel ad gennaghtyn dy ren ad dy mie, as lhig daue ny lomarcan jeeaghyn my she shen by vie lhieu.

  • Reih yn traa jeh’n laa tra t’ad ec y chooid share oc, as cum ny keayrtyn giare.
  • Cur dy chooilley red magh hoshiaght myr shen oddys oo toshiaght chelleeragh.
  • Cuirrey, ny jean sarey. Ta “Odd oo cooney lhiam?” gobbraghey ny share na “Traa son obbyr.”
  • Jean y chied cheim uss hene as lhig daue cheet stiagh.
  • Cur un cheim as un reih ec y traa.
  • Lhig da ve jeant er yn aght ock hene. Ta towlyn cammagh mie dy liooar.
  • Scuirr choud’s t’eh foast taitnyssagh. Ta cur jerrey er ny s’leaie ny red mie, cha nee marranys. My jir ad “cha jean”, jeeagh er tra ta persoon lesh jarroo-enney gra cha jean.

Ta’n Alzheimer’s Association gra eh dy aashagh: cur yn taitnys roish yn eiyrtys.

Feyshtyn cadjin

Cre ny obbraghyn ta mie son persoon lesh Alzheimer?

Obbraghyn enney oc orroo, jeant beggan ny s’aasey: filley eaddagh, cur yn boayrd, cooinerys ry cheilley, kiaull as goaill arrane, jeeaghyn er jallooyn, shooyl, gaarley, as traa marish baagh. Foddee gamman jalloo aashagh, jigsawyn aashagh as cartyn coloayrtys gobbraghey son ymmodee sleih myrgeddin. Jean reih ny ta’n persoon er hroailt rieau as jean eh maroo.

Vel gamman mie son sleih lesh Alzheimer?

Foddee gamman ve aght taitnyssagh dy cheau traa ry cheilley my ta’n persoon goaill soylley jeu. Cha nel eh er ny hoilshaghey dy vel gamman erbee goaill rish, moalley ny scuirr Alzheimer, myr shen reih gamman son taitnys: jallooyn mooarey, beggan reihyssyn, as gyn timer, coontey ny sheeanyn son ansoor neu-chiart.

Vel anchaslys eddyr obbraghyn son jarroo-enney as obbraghyn son Alzheimer?

Er y chooid smoo, cha nel. She galar Alzheimer yn oyr smoo cadjin jeh jarroo-enney, as ta ny h-raaueyn obbree cheddin cooie. Yn red ta cooney lesh Alzheimer, shen dy vel cooinaghtyn noa dy mennick goll ersooyl hoshiaght, myr shen ta obbraghyn troggit er shenn schleiyn, arraneyn as cliaghtaghyn dy mennick goll ny s’assey.

Cre oddys persoon lesh Alzheimer sy stayd anmagh goaill soylley jeh foast?

Yn chiaull s’fendeil oc, messey laue meein, reddyn bog dy chummal, lhaih daue, soie mooie, as sheshaght persoon ta treishteil oc ayn. Cum eh giare as sheeoil, as jeeagh er yn eddin as y corp oc dy akin cre t’ad dy hoilchin.

Kys oddym cur persoon lesh Alzheimer dy ghoaill sym ayns obbyr?

Briaght son cooney ayns ynnyd jeh fockley magh obbyr, cur dy chooilley red magh hoshiaght, as toshee uss hene myr shen oddys adsyn cheet stiagh. Ta reih yn traa jeh’n laa tra t’ad ec y chooid share oc cur caghlaa mooar. My jir ad “cha jean”, jean eab reesht ny s’anmey ny cur cooid ny sloo daue.

Bun-farraneyn

Ta shin kiangley rish ny sheshaghtyn as ny ronsaghyn ta’n duillag shoh croghey orroo. Va dagh fer jeu er ny phrowal tra va’n duillag jeant ass y noa.

  1. What Is Alzheimer's Disease? · National Institute on Aging
  2. What is Alzheimer's Disease? · Alzheimer's Association
  3. Stages of Alzheimer's · Alzheimer's Association
  4. Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
  5. Activities · Alzheimer's Association
  6. Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America

Aarloo son cloie meen?

Caslyssyn mooarey, gyn reilleyder-traa, gyn poyntyn as veg dy chur nyn nennym lesh. Cloie ry cheilley ayns y jeeagheyder-moggey eu.

Gow ny cloiaghyn shoh lhiat

Yn app nastee Golden Moments son iPhone, iPad as Android: teelanyn caslys mooarey, cloiaghyn lesh fotografyn y lught-thie eu hene, as bundeelyn caslys ta gobbraghey gyn Wi‑Fi. Gyn coontys, fograghyn, reilleyder-traa ny poyntyn.