A risposta corta
E bone attività per una persona cù Alzheimer s'appoghjanu nant'à ciò chì dura u più: capacità praticate dapoi tantu, vechje canzone, faccende cunnisciute è i sensi. À u principiu, e carte, i ghjochi di tavulinu, a cucina è e surtite spessu funzionanu sempre. À u stadiu mediu, pruvate à piegà, à classificà, à cantà, à guardà album di foto è ghjochi simplici cù imagine. Tardi in a malatia, a musica, u toccu è a cumpagnia contanu u più. Fighjate cumu sta a persona oghje.
- L'Alzheimer hè a causa a più cumuna di dimenza, dunque l'idee d'attività per a dimenza s'applicanu dinù à ella.
- L'infurmazioni nove sò spessu e più difficile à u principiu, mentre e capacità è e canzone amparate tantu tempu fà restanu spessu più longu. Appughjatevi nant'à quelle.
- I stadii si sovrapponenu è i ghjorni boni è difficiuli sò nurmali. Sceglite secondu ciò chì a persona pò fà è piace oghje.
- Sceglite ghjochi senza cronometru, puntuazione o dumande da verificà, è lasciate l'imagine visibile.
- Fighjà, tene qualcosa in manu o simpliciamente stà inseme contanu tutti cum'è participazione.
In sta pagina (7 sezioni)
- L’Alzheimer hè differente da a dimenza quand’ellu si tratta d’attività?
- Chì tippi d’attività si adattanu megliu à l’Alzheimer?
- Attività per l’Alzheimer à u stadiu iniziale
- Attività per l’Alzheimer à u stadiu mediu
- Attività per l’Alzheimer à u stadiu tardivu
- Quali ghjochi funzionanu per una persona cù Alzheimer?
- Cumu rende ogni attività più faciule
S’è qualchissia chì vo amate hà l’Alzheimer, avete prubabilmente digià rimarcatu chì certe cose si scurdanu prestu mentre d’altre resistenu. A persona pò perde u filu di a chjama di sta mane, ma cantà sempre ogni parolla d’un innu, piegà un asciugamanu cum’è l’hà sempre fattu, o distribuisce e carte senza mancu pensacci. E bone attività s’appoghjanu nant’à ste capacità chì duranu. Sta pagina spiega perchè, poi prupone idee per ogni stadiu è i ghjochi gratuiti di stu situ chì li si adattanu.
L’Alzheimer hè differente da a dimenza quand’ellu si tratta d’attività?
Pocu. A dimenza hè u terminu generale, è a malatia d’Alzheimer hè a so causa a più cumuna: l’Alzheimer’s Association dice ch’ella raprisenta da 60 à 80 per centu di i casi di dimenza. Quasi tuttu ciò chì hè scrittu nant’à l’attività per a dimenza s’applica à l’Alzheimer, cumpresu e nostre 101 idee d’attività.
Ciò chì hè utile à sapè hè l’ordine abituale di i cambiamenti. U National Institute on Aging spiega chì l’Alzheimer dannighja prima e parte di u cervellu ligate à a memoria, è più tardi affetta a lingua, u ragiunamentu è u cumpurtamentu suciale. L’Alzheimer’s Association dice chì u sintomu iniziale u più cumunu hè a difficultà à ricurdassi di l’infurmazioni appena amparate. Ogni persona hè diversa, è parechje persone anu cause mischjate, ma stu schema aiuta à capisce ciò chì tende à funzionà.
Chì tippi d’attività si adattanu megliu à l’Alzheimer?
L’attività chì s’appoghjanu nant’à cunniscenze vechje è ben praticate vanu di solitu più lisce ch’è quelle chì dumandanu d’amparà qualcosa di novu è di tenelu in mente.
- Capacità praticate dapoi tantu. L’Alzheimer’s Association nota chì una persona pò sempre sunà pezzi simplici amparati à u pianò anni fà. Tricuttà, carteggià u legnu, mischjà e carte, impastà a pasta è piegà a bughjata sò simili.
- Vechje canzone è musica cunnisciuta. Parechje persone si ricordanu sempre di ogni parolla di e canzone di a so ghjuventù, di l’inni è di e canzone di u so matrimoniu. Vede attività musicali.
- Faccende di ogni ghjornu cù un scopu. U NIA cita lavà i piatti, mette a tavula, classificà i calzini è piegà a bughjata trà l’attività chì e persone ponu piace. Sentissi utile hè impurtante.
- Ricunnosce invece di ricurdassi. Indicà l’imagine chì currisponde hè più faciule ch’è numinalla da memoria. Hè per quessa chì i ghjochi cù imagine, induve tuttu si vede, funzionanu megliu ch’è e dumande da verificà.
- I sensi. A struttura, l’odore, u calore, u gustu è u sonu restanu significativi assai tempu dopu chì e parolle diventanu difficiuli. Vede attività sensoriali.
Ciò chì tende à andà menu bè: tuttu ciò chì hà un cronometru, regule nove da amparà, parechji passi da ricurdassi, o dumande chì verificanu a memoria, cum’è « Vi ricordate quale hè? ». Queste cose mettenu in prima linea a parte più difficiule di l’Alzheimer.
Attività per l’Alzheimer à u stadiu iniziale
À u stadiu iniziale, l’Alzheimer’s Association dice chì una persona pò sempre cunduce, travaglià è participà à attività suciali, mentre nota sminticanze cum’è scurdassi parolle cunnisciute o induve sò e cose. A megliu manera hè a cullaburazione: dumandate ciò ch’ella vole cuntinuà à fà è chì aiutu li piaceria avè.
- Cuntinuate i passatempi d’oghje. Golf, bridge, patchwork, coru è gruppi di chjesa, cù picculi adattamenti cum’è gruppi più chjuchi è ore più calme.
- Ghjucate à ghjochi di carte è di tavulinu cunnisciuti. L’Alzheimer’s Foundation of America cita i quiz, i ghjochi di parolle, i ghjochi di carte è i ghjochi di tavulinu per u stadiu iniziale. Ghjucate in squadra s’è tene u contu cumencia à disturballa, o lasciate cascà u contu.
- Cucinate inseme. Lasciatela seguità una ricetta ch’ella cunnosce à mente mentre vo vi occupate di leghje i passi.
- Cuminciate un prughjettu di storia di vita. Foto, ricette è ricordi in un album ch’ella dirige. Vede attività di reminiscenza.
- Fate surtite. Un ristorante preferitu à un’ora calma, una corta visita à un museu, una spassighjata in u parcu.
- Pruvate puzzle ch’ella sceglie. Cruciverba in caratteri grandi, ghjochi di parolle è puzzle. Vede puzzle per a dimenza.
Più idee: attività per u stadiu iniziale.
Attività per l’Alzheimer à u stadiu mediu
L’Alzheimer’s Association descrive u stadiu mediu cum’è di solitu u più longu, è dice ch’ellu pò durà parechji anni. E parolle si mischjanu, a frustrazione vene più faciule, è a persona hà bisognu di più cura. L’Alzheimer’s Foundation of America aghjunghje chì parechje persone anu bisognu d’aiutu per cumincià o cuntinuà l’attività. U vostru rolu cambia: preparate e cose, mustrate invece di spiegà, è pigliate in carica e parte difficiule.
- Piegate, classificate è assuciate. Asciugamani, calzini, pusate, buttoni per culore. Veri faccende, fatte fiancu à fiancu.
- Cantate è muvitevi cù a musica. Battite e mani, dundulatevi o ballate in cucina. Cuminciate à cantà voi stessu è lasciatela uniscesi.
- Fighjate inseme album di foto. Descrivite ciò chì vidite è invitate i ricordi: « Chì bella vittura. Parlàtemine. » Accettate i nomi ch’ella usa.
- Ghjucate à ghjochi simplici cù imagine. Picture pairs cù quattru à sei tessere è l’imagine lasciate visibile, o Find the same cù duie o trè scelte.
- Finite detti cunnisciuti. « Una mela à u ghjornu… » I detti amparati tantu tempu fà venenu spessu faciule. Pruvate Finish the saying, induve pudete mustrà ogni fine cù un toccu.
- Innaquate è curate e piante. Vasi in casa o un ortu rialzatu, cù un picculu annaffiatoiu.
- Fate un ghjocu d’assuciamentu cù foto di famiglia. Photo pairs usa e foto chì vo sceglite nant’à u vostru apparechju, è ùn ne sortenu mai.
Più idee: attività per u stadiu mediu.
Attività per l’Alzheimer à u stadiu tardivu
À u stadiu tardivu, l’Alzheimer’s Association dice chì e persone perdenu a capacità di risponde à u so ambiente è di mantene una cunversazione, ancu s’elle ponu sempre dì parolle o frasi. L’attività significa avà cunfortu è cunnessu, purtati induve a persona si riposa.
- Mettite a so musica preferita pianu pianu, senza a televisione in cuncurrenza.
- Fate un massaghju dolce di e mani cù una lozione chì hà un odore ch’ella li piace.
- Pruponite cose morbide da tene: una cuperta calda, un vellutu, una petra liscia.
- Leghjite à voce alta salmi, puesie o una storia cunnisciuta. U ritimu conta più ch’è u sensu.
- State fora à l’ombra, o vicinu à una finestra cù acelli da fighjà.
- Fighjate inseme una sola imagine grande. Un girasole o un cane chì riempie u schermu d’una tavuletta, mentre vo dite ciò chì vidite.
Più idee: attività per u stadiu tardivu.
Quali ghjochi funzionanu per una persona cù Alzheimer?
Sceglite ghjochi induve nunda pò esse sbagliatu. Ogni ghjocu nant’à stu situ hè gratuitu, funziona in un navigatore è ùn hà cronometru, puntuazione o iscrizzione.
| Ghjocu | Ciò chì si face | Spessu adattatu à |
|---|---|---|
| Picture pairs | Assucià imagine grande; ponu stà à faccia in sù | Stadiu iniziale è mediu |
| Find the same | Tuccà l’imagine chì currisponde à quella in cima | Stadiu mediu è tardivu, cù aiutu |
| Finish the saying | Sceglie l’ultima parolla d’un dettu cunnisciutu, o mustralla | Stadiu iniziale è mediu |
| Picture puzzle | Scambià 4 o 9 pezzi per rimettili à postu, cù l’imagine visibile | Stadiu iniziale è mediu |
| Conversation cards | Una imagine è una dumanda aperta per parlà | Ogni stadiu, cù qualchissia cù quale parlà |
| Photo pairs | Un ghjocu d’assuciamentu fattu cù e vostre foto | Stadiu iniziale è mediu |
| Coloring | Tuccà un culore, poi una parte di l’imagine; o stampalla | Ogni stadiu, cù aiutu |
Per sapè cumu stà inseme, quantu aiutu offre è quandu piantà, leghjite cumu ghjucà cù una persona chì vive cù a dimenza. S’è vo vi dumandate ciò chì sò i « ghjochi di memoria », vede ghjochi di memoria per e persone anziane chì vivenu cù a dimenza.
Cumu rende ogni attività più faciule
I cunsiglii di u NIA si riassumenu in qualchì abitudine: adattate l’attività à ciò chì a persona pò fà, aiutatela à cumincià, fighjate a frustrazione, assicuratevi ch’ella si senta à u so agiu, è lasciatela simpliciamente fighjà s’ellu hè ciò chì li piace.
- Sceglite u mumentu di a ghjurnata induve si sente megliu, è fate sessioni corte.
- Preparate tuttu prima per pudè cumincià subitu.
- Invitate, ùn date micca ordini. « Mi dareste una manu? » funziona megliu ch’è « Hè l’ora di l’attività. »
- Fate voi stessu u primu passu è lasciatela uniscesi.
- Pruponite un passu è una scelta à a volta.
- Lasciate fà à a so manera. L’asciugamani piegati di traversu vanu bè.
- Piantate mentre hè sempre piacevule. Finisce prima hè un bonu risultatu, micca un fiascu. S’ella rifiuta, vede quandu una persona chì vive cù a dimenza dice di nò.
L’Alzheimer’s Association a dice simpliciamente: cuncentratevi nant’à u piacè, micca nant’à u risultatu.
Quistioni cumuni
Chì attività sò bone per una persona cù Alzheimer?
Attività cunnisciute rese un pocu più simplici: piegà a bughjata, mette a tavula, cucinà inseme, musica è cantu, guardà foto, camminà, giardinà è passà tempu cù un animali. I ghjochi simplici cù imagine, i puzzle faciuli è e carte di cunversazione funzionanu dinù per parechje persone. Sceglite ciò chì a persona hà sempre piaciutu è fatelu accantu à ella.
I ghjochi sò boni per e persone cù Alzheimer?
I ghjochi ponu esse un modu piacevule di passà tempu inseme, se a persona li piace. Nisun ghjocu hà dimustratu di trattà, rallentà o firmà l'Alzheimer, dunque sceglite i ghjochi per u piacè: imagine grande, poche scelte, è nisun cronometru, nisuna puntuazione è nisun sonu di risposta sbagliata.
Ci hè una differenza trà l'attività per a dimenza è quelle per l'Alzheimer?
In generale, nò. A malatia d'Alzheimer hè a causa a più cumuna di dimenza, è e listesse idee d'attività s'applicanu. Ciò chì aiuta cù l'Alzheimer hè di sapè chì i ricordi recenti si sbiadiscenu di solitu prima, dunque l'attività basate nant'à vechje capacità, canzone è abitudini spessu vanu più lisce.
Chì pò sempre piace à una persona cù Alzheimer à un stadiu tardivu?
A so musica preferita, un massaghju dolce di e mani, cose morbide da tene, esse lettu à voce alta, stà fora, è a cumpagnia di qualchissia in quale hà fiducia. Fate cortu è calmu, è fighjate a so faccia è u so corpu per capisce ciò chì li piace.
Cumu possu interessà una persona cù Alzheimer à una attività?
Dumandate aiutu invece d'annunzià una attività, preparate tuttu prima, è cuminciate voi stessu cusì ch'ella pò uniscesi. Sceglie u mumentu di a ghjurnata induve si sente megliu pò fà una grande differenza. S'ella dice di nò, pruvate torna più tardi o prupunite una versione più chjuca.
Fonti
Avemu ligame cù l'urganisazioni è i studii chì sta pagina si basa. Ogni era verificatu quandu a pagina hè stata aghjurnata.
- What Is Alzheimer's Disease? · National Institute on Aging
- What is Alzheimer's Disease? · Alzheimer's Association
- Stages of Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America