Repons kout la
Bon aktivite pou yon moun ki gen Alzayme chita sou sa ki rete pi lontan: ladrès yo pratike depi lontan, vye chante, ti travay abityèl ak sans yo. Nan kòmansman, kat, jwèt sou tablo, kwit manje ak ti soti souvan ka toujou mache. Nan mitan maladi a, eseye pliye rad, triye bagay, chante, gade albòm foto ak jwe jwèt senp ak foto. Nan etap pi avanse, mizik, manyen ak prezans yon moun se sa ki pi enpòtan. Fè chwa dapre jan moun nan ye jodi a.
- Alzayme se kòz demans ki pi komen, kidonk ide aktivite pou demans aplike pou li tou.
- Nouvo enfòmasyon anjeneral pi difisil okòmansman, pandan ladrès ak chante yo te aprann depi lontan souvan rete pi lontan. Chita sou sa yo.
- Etap yo ka melanje, epi bon jou ak jou ki pi difisil se bagay nòmal. Fè chwa dapre sa moun nan ka fè epi jwi jodi a.
- Chwazi jwèt ki pa gen kontè, pwen oswa kesyon pou teste memwa, epi kite foto yo vizib.
- Gade, kenbe yon bagay oswa senpleman chita ansanm konte kòm patisipasyon.
Sou paj sa a (7 seksyon)
Si yon moun ou renmen gen Alzayme, ou pwobableman deja remake ke kèk bagay disparèt vit pandan lòt yo rete. Moun nan ka bliye apèl nan telefòn ki te fèt maten an, men li ka toujou chante tout pawòl yon kantik, pliye yon sèvyèt jan li te toujou fè l, oswa distribye kat san li pa bezwen reflechi. Bon aktivite yo chita sou ladrès sa yo ki rete. Paj sa a eksplike poukisa, epi li bay ide pou chak etap ansanm ak jwèt gratis sou sit sa a ki ka ale byen ak yo.
Èske Alzayme diferan de demans lè nou pale de aktivite?
Pa twòp. Demans se yon tèm jeneral, epi maladi Alzayme se kòz ki pi komen ladan l: Alzheimer’s Association di li reprezante 60 a 80 pousan ka demans yo. Prèske tout sa yo ekri sou aktivite pou demans aplike pou Alzayme tou, tankou 101 ide aktivite nou yo.
Sa ki itil pou konnen se lòd chanjman yo souvan pran. National Institute on Aging eksplike ke Alzayme domaje an premye pati sèvo ki gen rapò ak memwa, epi pita li afekte langaj, rezònman ak konpòtman sosyal. Alzheimer’s Association di sentòm ki pi souvan parèt okòmansman se difikilte pou sonje enfòmasyon yo fèk aprann. Chak moun diferan, epi anpil moun gen plizyè kòz melanje, men modèl sa a ka ede nou konprann sa ki gen plis chans mache.
Ki kalite aktivite ki pi bon pou Alzayme?
Aktivite ki chita sou konesans ansyen, ki byen pratike, anjeneral mache pi dousman pase sa ki mande pou aprann yon bagay nouvo epi kenbe l nan tèt ou.
- Ladrès yo pratike depi lontan. Alzheimer’s Association fè remake ke yon moun ka toujou jwe ti chante senp li te aprann sou pyano plizyè ane de sa. Trikote, ponse bwa, melanje kat, petri pat ak pliye rad se menm kalite bagay.
- Vye chante ak mizik abityèl. Anpil moun ka toujou sonje tout pawòl chante yo te tande lè yo te adolesan oswa jèn, kantik ak chante nan maryaj yo. Gade aktivite ak mizik.
- Ti travay chak jou ki gen yon sans. NIA site lave asyèt, mete tab la, triye chosèt ak pliye rad pami aktivite moun yo ka jwi. Santi yo itil enpòtan.
- Rekonèt olye sonje. Lonje dwèt sou foto ki matche a pi fasil pase nonmen l nan memwa. Se poutèt sa jwèt ak foto kote tout bagay vizib mache pi byen pase kesyon pou teste memwa.
- Sans yo. Teksti, sant, chalè, gou ak son rete enpòtan lontan apre pawòl yo vin pi difisil. Gade aktivite sansoryèl.
Sa ki gen tandans pa mache byen: nenpòt bagay ki gen yon kontè, nouvo règ pou aprann, anpil etap pou sonje, oswa kesyon ki teste memwa, tankou « Èske ou sonje kiyès sa ye? » Sa yo mete pati ki pi difisil nan Alzayme a devan tout lòt bagay.
Aktivite pou Alzayme nan etap kòmansman
Nan etap kòmansman, Alzheimer’s Association di yon moun ka toujou kondwi, travay epi patisipe nan aktivite sosyal, pandan l ap remake ti bliye tankou bliye mo abityèl oswa kote bagay yo ye. Pi bon apwòch la se travay ansanm: mande sa moun nan vle kontinye fè ak ki kalite èd li ta renmen.
- Kontinye ak pastan li deja genyen. Gòlf, bridge, patchwork, koral ak gwoup legliz, ak ti ajisteman tankou pi piti gwoup ak lè ki pi trankil.
- Jwe jwèt kat ak jwèt sou tablo li deja konnen. Alzheimer’s Foundation of America site kesyon kiltirèl, chèche mo, jwèt kat ak jwèt sou tablo pou etap kòmansman an. Jwe kòm yon ekip si konte pwen kòmanse deranje moun nan, oswa kite pwen yo nèt.
- Kwit manje ansanm. Kite moun nan suiv yon resèt li konnen byen pandan ou okipe lekti etap yo.
- Kòmanse yon pwojè sou istwa lavi li. Foto, resèt ak istwa nan yon albòm li dirije. Gade aktivite souvni.
- Fè ti soti. Ale nan yon restoran li renmen nan yon lè ki trankil, vizite yon mize pou yon ti tan, oswa mache nan yon pak.
- Eseye jwèt devinèt li chwazi. Mo kwaze ak gwo lèt, chèche mo ak ti jwèt devinèt an moso. Gade jwèt devinèt pou demans.
Plis ide: aktivite pou etap kòmansman.
Aktivite pou Alzayme nan etap mitan
Alzheimer’s Association dekri etap mitan an kòm etap ki anjeneral dire pi lontan, epi li ka dire plizyè ane. Mo yo ka melanje, fristrasyon ka vini pi fasil, epi moun nan bezwen plis swen. Alzheimer’s Foundation of America ajoute ke anpil moun bezwen èd pou kòmanse oswa kontinye aktivite. Wòl ou chanje: se ou ki prepare bagay yo, ki montre olye eksplike, epi ki pran pati ki pi difisil yo.
- Pliye, triye ak matche. Sèvyèt, chosèt, kouto ak fouchèt, bouton pa koulè. Se vrè ti travay, fèt kòt a kòt.
- Chante epi deplase sou mizik. Bat men, balanse oswa danse nan kwizin nan. Kòmanse chante tèt ou epi kite moun nan rantre ladan l.
- Gade albòm foto. Dekri sa ou wè epi envite istwa: « Ala yon bèl machin. Pale m de li. » Asepte non moun nan itilize yo.
- Jwe jwèt senp ak foto. Picture pairs ak kat a sis kare epi foto yo kite vizib, oswa Find the same ak de oswa twa chwa.
- Fini pawòl abityèl. « Yon pòm pa jou… » Pawòl yo te aprann depi lontan souvan vini fasil. Eseye Finish the saying, kote ou ka montre nenpòt fen ak yon sèl ti tape.
- Wouze ak pran swen plant. Plant anndan kay la oswa yon ti jaden wo, ak yon ti awozwa.
- Fè yon jwèt matche ak foto fanmi. Photo pairs itilize foto ou chwazi sou aparèy ou, epi yo pa janm kite aparèy la.
Plis ide: aktivite pou etap mitan.
Aktivite pou Alzayme nan etap avanse
Nan etap avanse, Alzheimer’s Association di moun yo pèdi kapasite pou reyaji ak sa k ap pase bò kote yo epi pou kontinye yon konvèsasyon, men yo ka toujou di kèk mo oswa fraz. Aktivite kounye a vle di konfò ak koneksyon, pote kote moun nan ap repoze a.
- Jwe mizik li prefere dousman, san televizyon an ap fè konpetisyon.
- Bay yon ti masaj men ak yon losyon ki gen yon sant li renmen.
- Ofri bagay mou pou kenbe: yon dra cho, yon twal mou, yon wòch lis.
- Li awotvwa sòm, powèm oswa yon istwa abityèl. Ritm lan pi enpòtan pase sans lan.
- Chita deyò nan lonbraj, oswa bò yon fenèt kote ou ka gade zwazo.
- Gade yon sèl gwo foto ansanm. Yon tounsòl oswa yon chen ki plen ekran yon tablèt, pandan ou ap di sa ou wè.
Plis ide: aktivite pou etap avanse.
Ki jwèt ki ka mache pou yon moun ki gen Alzayme?
Chwazi jwèt kote moun nan pa ka echwe. Chak jwèt sou sit sa a gratis, li mache nan yon navigatè, epi li pa gen kontè, pwen oswa enskripsyon.
| Jwèt | Sa ou fè | Souvan bon pou |
|---|---|---|
| Picture pairs | Matche gwo foto; yo ka rete devan | Etap kòmansman ak mitan |
| Find the same | Tape sou foto ki matche ak sa ki anlè a | Etap mitan ak avanse, avèk èd |
| Finish the saying | Chwazi dènye mo yon pawòl abityèl, oswa montre li | Etap kòmansman ak mitan |
| Picture puzzle | Chanje 4 oswa 9 moso pou mete yo nan plas yo, ak foto a vizib | Etap kòmansman ak mitan |
| Conversation cards | Yon foto ak yon ti kesyon ouvè pou pale sou li | Nenpòt etap, ak yon moun pou pale avèk li |
| Photo pairs | Yon jwèt matche ki fèt ak pwòp foto ou yo | Etap kòmansman ak mitan |
| Coloring | Tape sou yon koulè, epi sou yon pati nan foto a; oswa enprime li | Nenpòt etap, avèk èd |
Pou kijan pou chita ansanm, konbyen èd pou bay ak ki lè pou sispann, li kijan pou jwe jwèt ak yon moun ki gen demans. Si ou ap mande tèt ou sou « jwèt memwa », gade jwèt memwa pou granmoun ki gen demans.
Kijan pou rann nenpòt aktivite pi fasil
Konsèy NIA yo chita sou kèk abitid senp: adapte aktivite a ak sa moun nan ka fè, ede l kòmanse, veye si li vin fristre, asire li santi l reyisi, epi kite l senpleman gade si se sa li renmen.
- Chwazi lè nan jounen an kote li pi alèz, epi kenbe sesyon yo kout.
- Mete tout bagay pare davans pou nou ka kòmanse touswit.
- Envite, pa bay lòd. « Èske ou ka ban m yon ti kout men? » mache pi byen pase « Lè pou fè yon aktivite. »
- Fè premye etap la tèt ou epi kite moun nan rantre ladan l.
- Ofri yon sèl etap ak yon sèl chwa alafwa.
- Kite l fèt jan li fè l. Sèvyèt ki pa pliye dwat pa gen pwoblèm.
- Sispann pandan li toujou agreyab. Fini pi bonè se yon bon rezilta, se pa yon echèk. Si moun nan refize, gade lè yon moun ki gen demans di non.
Alzheimer’s Association di l senpleman: konsantre sou plezi, pa sou rezilta.
Kesyon yo poze souvan
Ki aktivite ki bon pou yon moun ki gen Alzayme?
Aktivite abityèl yo rann yon ti kras pi senp: pliye rad, mete tab la, kwit manje ansanm, mizik ak chante, gade foto, mache, jaden ak pase tan ak yon bèt kay. Jwèt senp ak foto, ti jwèt devinèt fasil ak kat konvèsasyon ka mache pou anpil moun tou. Chwazi sa moun nan te toujou renmen epi fè li ansanm avèk li.
Èske jwèt yo bon pou moun ki gen Alzayme?
Jwèt yo ka yon bon fason pou pase tan ansanm si moun nan renmen yo. Pa gen okenn jwèt yo montre ki trete, ralanti oswa sispann Alzayme, kidonk chwazi jwèt pou plezi: gwo foto, kèk chwa, epi pa gen kontè, pwen oswa son pou move repons.
Èske gen yon diferans ant aktivite pou demans ak aktivite pou Alzayme?
Prèske pa gen. Maladi Alzayme se kòz demans ki pi komen, epi menm ide aktivite yo aplike. Sa ki itil pou konnen ak Alzayme se ke souvni resan yo anjeneral disparèt an premye, kidonk aktivite ki chita sou vye ladrès, chante ak woutin souvan mache pi dousman.
Ki sa yon moun ki nan etap avanse Alzayme ka toujou jwi?
Mizik li prefere, yon ti masaj men dous, bagay mou pou kenbe, tande yon moun li pou li, chita deyò, ak prezans yon moun li fè konfyans. Fè sa kout ak kalm, epi gade figi l ak kò l pou wè sa li renmen.
Kijan mwen ka fè yon moun ki gen Alzayme enterese nan yon aktivite?
Mande èd olye ou anonse yon aktivite, mete tout bagay pare davans, epi kòmanse tèt ou pou li ka rantre ladan l. Chwazi lè nan jounen an kote li pi alèz ka fè yon gwo diferans. Si li di non, eseye ankò pita oswa ofri yon vèsyon ki pi senp.
Sous
Nou mete lyen ki mennen nan òganizasyon ak etid paj sa a baze sou yo. Nou te verifye chak sous lè paj la te mete ajou.
- What Is Alzheimer's Disease? · National Institute on Aging
- What is Alzheimer's Disease? · Alzheimer's Association
- Stages of Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America