Aktivesi e ludi por personi kun Alzheimer

Se ulu quan vu amas havas Alzheimer, vu probable ja remarkis ke kelka kozi desaparas rapide dum altri restas. Lu forsan oblivias la telefonvoko di ca matino, ma ankore kantas omna vorti di himno, faldas mantelo quale lu sempre facis, o distributas karti sen pensar. Bona aktivesi esas bazita sur ta duranta habilesi. Ca pagino explikas pro quo, pose donas idei por singla stadio e la gratuita ludi en ca retloko qui konvenas ad oli.

Ka Alzheimer diferas de demenco pri aktivesi?

Ne tre multe. Demenco esas la generala termino, e la morbo di Alzheimer esas lua maxim ofta kauzo: la Alzheimer’s Association dicas ke ol reprezentas 60 til 80 procento di kazi di demenco. Preske omno skribita pri aktivesi por demenco aplikesas a Alzheimer, inkluzante nia 101 idei pri aktivesi.

To quo esas utila savar esas la ordinara ordino di chanji. La National Institute on Aging explikas ke Alzheimer unesme domajas la parti di la cerebro qui koncernas memorado, e plu tarde afektas linguo, rezonado e sociala konduto. La Alzheimer’s Association dicas ke la maxim ofta frua simptomo esas desfacileso memorar recente lernita informo. Omna personi esas diferanta, e multa havas mixita kauzi, ma ca modelo helpas montrar to quo ofte funcionas.

Quala tipi di aktivesi maxim konvenas a Alzheimer?

Aktivesi qui apogas su sur anciena, bone praktikata savado ordinare funcionas plu glate kam ti qui bezonas lernar e retenar ulo nova.

• Longe praktikata habilesi. La Alzheimer’s Association remarkas ke persono povas ankore plear simpla kansoni lernita sur piano multa yari ante. Trikotado, sablado di ligno, mixar karti, knedar pasto e faldar lavita vesti esas simila.
• Anciena kansoni e familiara muziko. Multa personi ankore savas omna vorti di kansoni de lua yuneso, di himni e di la kansoni de lua mariajo. Videz muzikala aktivesi.
• Omnadia taski kun skopo. La NIA listigas lavar dishi, preparar la tablo, klasifikar kalzi e faldar lavita vesti kom aktivesi quin personi povas juar. Sentar su utila importas.
• Rekonocar vice memorar. Indikar la konvenanta imajo esas plu facila kam nomizar ol per memoro. Pro to imajala ludi kun omno videbla funcionas plu bone kam questionadi.
• La sensi. Texturo, odoro, varmeso, gusto e sono restas importanta longe pos ke vorti divenas desfacila. Videz sensala aktivesi.

To quo ofte funcionas min bone: irgo kun horlojo, nova reguli por lernar, multa etapi por memorar, o questioni qui probas memoro, exemple “Ka vu memoras qua ica esas?” Ti pozas la desfacila parto di Alzheimer en la centro.

Aktivesi por frua-stadia Alzheimer

En la frua stadio, la Alzheimer’s Association dicas ke persono povas ankore veturar, laborar e partoprenar sociala aktivesi, dum remarkar memorala falii quale obliviar familiara vorti o ube kozi esas. La maxim bona maniero esas partenereso: demandez quon lu volas durar facar e quala helpo lu deziras.

1. Durigez existanta hobii. Golfo, kartoludi, stebado, koro e ekleziala grupi, kun mikra ajusti quale plu mikra grupi e plu kalma hori.
2. Pleez familiara kartoludi e tabloludi. La Alzheimer’s Foundation of America listigas question-ludi, vort-serchado, kartoludi e tabloludi por la frua stadio. Pleez kom esquado se puntizar komencas jenar lu, o lasez la puntizo tote.
3. Koquez kune. Lasez lu facar recepto quan lu savas parkere dum vu lektas la etapi.
4. Komencez projeto pri vivo-rakonto. Fotografuri, recepti e rakonti en albumo quan lu direktas. Videz aktivesi pri memoraji.
5. Facez exter-iri. Favorata restorerio ye kalma horo, muzeo por kurta vizito, promenado en parko.
6. Probez puzli quin lu selektas. Krucvorti en granda literi, vort-serchi e imajala puzli. Videz puzli por demenco.

Plusa idei: aktivesi por frua stadio.

Aktivesi por meza-stadia Alzheimer

La Alzheimer’s Association deskriptas la meza stadio kom ordinare la maxim longa, e dicas ke ol povas durar multa yari. Vorti mixesas, frustrado venas plu facile, e la persono bezonas plu multa sorgo. La Alzheimer’s Foundation of America adjuntas ke multa personi bezonas helpo por komencar o durar aktivesi. Vua rolo chanjas a preparar kozi, montrar vice explikar, e facar la desfacila parti.

1. Faldez, klasifikez e konvenigez. Manteli, kalzi, manjo-instrumenti, butoni segun koloro. Reala taski, facita flanke a flanke.
2. Kantez e movez kun muziko. Klaktez manui, balanseskez o dansez en la koqueyo. Komencez kantar ipsa e lasez lu juntar.
3. Regardez foto-albumi. Deskriptez to quon vu vidas e invitez rakonti: “Quala automobilo. Rakontez me pri ol.” Aceptez irga nomi quin lu uzas.
4. Pleez simpla imajala ludi. Picture pairs kun quar til sis imaji lasita videbla, o Find the same kun du o tri selekti.
5. Finigez familiara dicaji. “Un pomo singladie…” Dicaji lernita longe ante ofte venas facile. Probez Finish the saying, ube vu povas montrar irga fino per un tucheto.
6. Aquizez e sorgomez planti. En-hemala poti o elevita bedo, kun mikra aquizilo.
7. Facez konvenigo-ludo ek familiala fotografuri. Photo pairs uzas imaji quin vu selektas sur vua aparato, e oli nultempe livas ol.

Plusa idei: aktivesi por meza stadio.

Aktivesi por tarda-stadia Alzheimer

En la tarda stadio, la Alzheimer’s Association dicas ke personi perdas la kapableso reaktar a lia cirkumajo e durar konverso, malgre ke li povas ankore dicar vorti o frazi. Aktiveso nun signifikas komforto e konekto, portita a ube la persono repozas.

1. Pleez lua favorata muziko silencoze, sen ke la televiziono konkurencas.
2. Donez manomasajo kun lotiono qua havas odoro quan lu prizas.
3. Ofrez mola kozi por tenar: varma kovrilo, fliso, glata petro.
4. Lektez laute psalmi, poemi o familiara rakonto. La ritmo importas plu kam la senco.
5. Sidez extere en ombro, o an fenestro kun uceli por regardar.
6. Regardez un granda imajo kune. Sunfloro o hundo qua plenigas la ekrano di tableto, dum vu dicas to quon vu vidas.

Plusa idei: aktivesi por tarda stadio.

Quala ludi konvenas por ulu kun Alzheimer?

Selektez ludi ube nulo povas faliar. Omna ludi en ca retloko esas gratuita, funcionas en ret-navigilo e havas nula horlojo, puntizo o enregistro.

Por savar quale sidar kune, quante helpar e kande haltar, lektez quale ludar kun ulu qua havas demenco. Se vu questionas pri “memoro-ludi”, videz memoro-ludi por oldi kun demenco.

Quale faciligar irga aktiveso

La konsili di NIA rezumesas a kelka kustumi: konvenigez l’aktiveso a to quon la persono povas facar, helpez lu komencar, observez frustrado, certigez ke lu sentas su sucesanta, e lasez lu simple regardar se to esas quon lu juas.

• Selektez la horo di la dio kande lu esas maxim bone, e tenez la sesioni kurta.
• Preparez omno ante por ke vu povez komencar quik.
• Invitez, ne ordonez. “Ka vu povus helpar me?” funcionas plu bone kam “Esas tempo por aktiveso.”
• Facez la unesma etapo ipsa e lasez lu juntar.
• Ofrez un etapo e un selekto singlatempe.
• Lasez ol esar facita en lua maniero. Oblika manteli esas bona.
• Haltez dum ol ankore esas agreabla. Finar frue esas bona rezulto, ne falio. Se lu refuzas, videz kande ulu kun demenco dicas no.

La Alzheimer’s Association dicas ol simple: fokusigez la plezuro, ne la atingajo.