Naitchuaq kiun
Iḷitchuġniq piŋasut iñuŋnun iḷitchuġnik atuqtunun nalaunŋaruq iḷitchuġniq atugunnaqtuŋił̣ł̣ugu. Piŋagiñ aglakpiat nalautchiḷḷugu tautuktillugit, sisamat uumaniḷu six-ŋuŋat avatich, atautchikun piŋaġlusi, akitunniġlu piiqsiġlugu. Aglakpiak tautugniq itqanaiqsauq iḷitchuġniġñik. Quviasuġniq, nalupqisuiññiq iñuŋnun, piŋasuuq.
- Iḷitchuġniq piŋasut aglakpiat iġġutikkaŋit, taamna iḷitchuġniq atuġnaqtuq iḷitchuġniġñik nutim. Aglakpiat tautuktillugit iġġutikkisigiñ.
- Ikitqiat avatich, aŋivat aglakpiat, atausiullu nalunaiqsiñiq quviasuutigilugu piŋasuq.
- Atautchikun piŋaġlusi, ikayuġlusi, akitunniġlu piiqsiġlugu. Kiñaliqaa nalupqisuġnaŋitchaa.
- Iḷitchuġniq piŋasuunik iḷitchuġniq mamitqunnaqsauŋił̣ł̣ugu, aullaŋanaiqsauŋił̣ł̣ugu, nutqaqunnaqsauŋił̣ł̣ugu nalunaitchuq. Piŋagiñ quviasuġniq atautchikun.
- Nutqaġlusi suli quviasuktillusi. Aglakpiat uqausiġilugit nalaunŋaruq.
Uvani makpiġaami (7 avgutit)
- Suuqpa iḷitchuġniq piŋasut nalupqisuiññiġitkaat iñuit iḷitchuġnik atuqtut?
- Qanuk iḷitchuġniq piŋasuaq itqanaiqsautillugu?
- Iḷitchuġniq nalautchinniġlu piŋasut itqanaiqsat
- Sumi iḷitchuġniq piŋasut nalaunŋarut atuni?
- Iḷitchuġniq piŋasut ikayuutaġuuqat iḷitchuġmun?
- Qanuq iḷitchuġniq piŋasut iñuŋnun iḷitchuġniŋił̣ł̣uŋnun?
- Qakugu nutqaġlusi naagga allaŋŋuqtitilusi piŋasuaq?
Uqautigilugu “memory games for seniors”, amisuat nalautchigñiqsut iñuŋnun iḷisimaŋiññiqsut piŋasuaq: aglakpiat iġġutikkaŋit, akitunniq, nalunaiqsiñiq. Iñuŋmun iḷitchuġnik atuqtumut, tamatkua piŋasuaq nalupqisuġutaunŋaruq sumik atuġnaqtuq. Tainnatun piŋasut itqanaiqsaunŋarut. Makua uqausiqsat nalunaiqsuq qanuk, iḷisaġlugiḷḷu piŋasut nalaunŋaruat atuni.
Suuqpa iḷitchuġniq piŋasut nalupqisuiññiġitkaat iñuit iḷitchuġnik atuqtut?
Iḷitchuġniq nutim iḷisimagniq atuġigaat, taamna aullaqiġmi atuġnaqtuuq Alzheimer’s-mi, amisuq iḷitchuġniq piŋasuaq. Alzheimer’s Association uqaqtuq aullaqiġmi nalunaiqsiñiq amisuq Alzheimer’s-mi iḷitchuġniq nutim iḷisimaksranik. Concentration-mi, malġuk aglakpiak iġġuviik, iḷisimagniq sumiq iñiqsaaqatigiŋŋik, taamna atuġlugu. Taamna iḷitchuġniq nutim.
Akitunniq, nalunaiqsiñiq, naagga nalaunŋił̣ł̣ugu nipiq ilaliutigiḷḷugu, iñuk iḷisimanaqtuq sumik atuġnaġniġñik, nagliktami tautuktuaguruq. Amisuat piŋasuiññiqsaaġuŋarut.
Aglakpiak tautugniq allaŋŋuq, itqanaiqsauq. Malġuk teacup tautuktillugit nalunaiqsiñiq quviasuutigilugu. Taamna nalautchinniq itqaummaġlugu, iḷitchuġniġlu nalupqisuiññiq piiqsiġlugu.
Qanuk iḷitchuġniq piŋasuaq itqanaiqsautillugu?
Makuat ikayuutausuurut aglakpiat piŋasuŋni, avguŋni, qaluŋmiḷu.
- Aglakpiat tautuktillugit iġġutikkisigiñ. Nalautchinniq tautuktillugit suli piŋasuaq, quviasuutigilugulu.
- Ikitqiat avatich atuġlugit. Aullaqtillusi malġuŋniñ piŋasutun nalautchinnik. Ilaliutigik iḷisimaġikpata suli ikitqigigaa.
- Aŋivat, ilisaġiruat aglakpiat iñuŋnun nalunaiqsiñ. Teacup, sunflower, sailboat. Taiguaġuiññiq, naagga aglakpiat amisuat.
- Atautchikun piŋaġlusi. “Qimmiŋnik nalautchiġluta” uqallusi, “ilviññiq” uqallak. Ikayuġlusi nalunaiqsiġlusi.
- Akitunniq piiqsiġlugu. Kiñaliqaa akitutchuiññiqsuq. Apiqqutauguviñ, “naammaksirugut” nalaunŋaruq.
- Akitunniġilaa. Akitunniq piiqsiġlugu, suŋiḷḷu.
- Aglakpiat uqausiġilugit. “Tautuk umiak. Umiagruaqpich?” Uqallaun quviasuutigilugu.
- Nutqaġlusi quviasuktillusi. Nutqaġlusi nalautchinnigmik, suli quviasuktillusi.
National Institute on Aging tainnatun uqaqtuq: piŋasuaq iñuk atuġnaqtaa nalunaiqsiġlugu, nalupqisuiññiq kamanaġlugu, iñuk nalunaiqsiruq naammaksiniġmik.
Iḷitchuġniq nalautchinniġlu piŋasut itqanaiqsat
Picture pairs (aglakpiat tautuktillugit nalautchinniq)
Picture pairs nalautchinniq piŋasuaq aŋivat aglakpiat 4-miñ 12-mun avatich. Aglakpiat tautuktillugit iñiqsaunŋarut, nalautchinniq suli, iḷitchuġniġñik iñiqsaatinŋił̣ł̣ugu. Aullaqtillusi sisamat avatich. Aullaqiġmi iñuŋmun ikitqianik atuġnaqtuq quviasuutigilugu, Hidden pictures atuġnaġikpiuñ, aglaan tautuktillugu iġġutikkisigiñ quviasuiññiqpata.
Find the same
Find the same atausiq aglakpiak qulaani tautuktittuq, malġuŋniñ sisamaŋnun ataani. Nalautchiġlugu naliq. Taamna itqanaiqsaunŋaruq nalautchinniq piŋasuaq uvani, iñuŋnun amisuat aglakpiat nalupqisuiññiġitkaat, ilaliutigiḷḷugit kinguliqmi iñuŋnik ikayuqtimun.
Photo pairs (ilagiit aglakpiat iḷitchuġniq piŋasuaq)
Photo pairs aglakpiat nalunaiqsimatigik nalautchinniq piŋasuanun saġvaqtuq: qimmiq, nautchiagvik, taġiuġvik. Ilisaġiruat inmiḷu nalunaiqsirut uqallaun aullaqtittigiruat. Aglakpiat browser-miñi iñiqsaurut, qaluŋmun aullaqtituiññiqsut.
Sort together
Sort together aglakpiat nalunaiqsigñiaġlugit iñiqsaatini, sumik igluani naagga nautchiagviŋmi. Nalunaiqsiñiq ilisaġiruamik nunami iḷisimagniq atuġigaa, iḷitchuġniq nutim atuġuiññagu.
Picture puzzle
Picture puzzle aglakpiak 4-mun naagga 9-mun avatichun avguqtuq. Malġuk avak naliq igluqługit naammaksitillugu. Naammaksiruq aglakpiak tautuktuaguruq ikayuqtuaq.
Aglakpiat avguŋni
Qaluŋmik atuġuiññiqsutin. Nalautchinnik aglakpiat malġuŋniñ avguŋniñ piiqsiġlugit. Malġuŋni tuqqutqusiġlugit nalautchiġlusi. Kinguani, qaluaq naagga nalunaiqsiñiq nalunaiqsiġlugit. Alzheimer’s Foundation of America aglakpiat avguŋni piŋasuat iḷisaġigai aullaqiġmi.
Sumi iḷitchuġniq piŋasut nalaunŋarut atuni?
Atuŋit nalunaiqsiñiqsat itqanaiqsaŋŋut. Iñuk uvluakun quviasuutigilugu kamanaġlugu.
| Atuŋa | Piŋasut nalaunŋaruat | Qanuk itqanaiqsautillugit |
|---|---|---|
| Aullaqiq | Picture pairs, Photo pairs, Picture puzzle 9 avatich, ilisaġiruat aglakpiat piŋasut | Nalunaiqsisigik. Avatich iġġuqtigun quviasuutigilugu; akitunniq nalupqisuiññiġigaa piiqsiġlugu |
| Qitqiñiq | Picture pairs 4-miñ 6-mun avatich tautuktillugit, Find the same, Sort together | Aglakpiat tautuktillugit. Saniani aquvitlutin ikayuġlusi |
| Kinguliq | Find the same malġuŋnik, atausiq aŋivaq aglakpiak atautchikun tautuglugu | Ikitqiaq. Ilviñ tablet-mik tigumiaġikpiuñ; nalunaiqsigun, naagga naalaglugu tautuglugulu |
Iḷitchuġniq piŋasut ikayuutaġuuqat iḷitchuġmun?
Iḷitchuġniq piŋasuunik iḷitchuġniq mamitqunnaqsauŋił̣ł̣ugu, aullaŋanaiqsauŋił̣ł̣ugu, nutqaqunnaqsauŋił̣ł̣ugu nalunaitchuq. Cochrane-naq uqausiq iḷitchuġniq nutim ikayuutaŋiññik nalunaiqsiruq iñuŋnun iḷitchuġniq ikitqiamik atuqtunun nalunaitchuq iḷitchuġniq nutqaqunnaġniġñik. Uqausiqput iḷitchuġniq piŋasut iḷitchuġniġlu nalunaiqsuq qaujisaat nalunaiqsiraŋit nalunaitchuraŋiḷḷu.
Taamna piŋasuiññiqsaaġutinŋił̣ł̣ugu. Alzheimer’s Association uqaqtuq quviasuġniq kamanaġlugu, naammaksiniq kamanaġuiññagu. Qulit minutes nalautchiġlusi uqallaun quviasuutigilugu uvluakun.
Qanuq iḷitchuġniq piŋasut iñuŋnun iḷitchuġniŋił̣ł̣uŋnun?
Iñuk iñutqaq iḷitchuġniġñik nalupqisuiññigumi akitunniq, nalunaiqsiñiq, atuġnaqtunik quviasuutigilugu, nalaunŋaruq. Aglaan taamna iḷitchuġniq nutqaqunnaġniġñik iñiqsaaŋił̣ł̣ugu; piŋasuunik nalunaitchuq. Itqanaiqsat piŋasut makua nalaunŋarut iñuich atautchikun piŋakkamik: ataatasiq iḷitchuġnik atuqtuq miqłiqtuġlu atautchikun nalautchiġlutik, nalupqisuiññiġlutik.
Qakugu nutqaġlusi naagga allaŋŋuqtitilusi piŋasuaq?
Anirniq, tablet-mik aqpatniq, “atuġnaġniaŋitkiga” uqallak, naagga nalupqisuiññiq nalunaiqsiñiqsat itqanaiqsautitquvlugu naagga nutqaġlusi. Ikitqiat avatich atuġlugit, aglakpiat tautuktillugit iġġutikkisigiñ, Find the same-mun saġvaġlusi, naagga aglakpiat tautuglugit uqallaġlusi. Piŋasuiññiqsaaġumi, nalaunŋaruq. Uqausiqput qanuk atautchikun piŋallusi ikayuutaġaa.
Apiqqutit iñugiaktut
Sumi iḷitchuġniq piŋasuaq nalaunŋaruq iñuŋmun iḷitchuġnik atuqtumut?
Nalautchiḷḷugu piŋasuaq aŋivat aglakpiat ilisaġiruat tautuktillugit, sumik Picture pairs sisamaŋnun uumaniḷu six-ŋuŋnun avatich. Aglakpiak aipaa nalautchiguni tautuktillugu quviasuutigilugu iḷitchuġniq nutim nalupqisuiññagu. Find the same suli itqanaiqsauq, atausiq aglakpiak nalautchigñiqsuq malġuŋniñ sisamaŋnun.
Iḷitchuġniq piŋasut ikayuutaġuuqat iḷitchuġmun?
Iḷitchuġniq piŋasuunik iḷitchuġniq mamitqunnaqsauŋił̣ł̣ugu, aullaŋanaiqsauŋił̣ł̣ugu, nutqaqunnaqsauŋił̣ł̣ugu nalunaitchuq; Cochrane-naq uqausiq nalunaiqsiruq qaujimajjutigilugit ikayuutaŋit iḷitchuġniq nutqaqunnaġniġñik. Piŋasut quviasuutigiḷḷuagit atautchikun iñuusukkupsi. Tainna piŋagiñ quviasuġniq ikayuqtuiññiġlu.
Concentration piŋallavikpiuk iñuŋmun iḷitchuġnik atuqtumut?
Aullaqiġmi, iḷaŋit suli quviasuutigilugu, ikitqiat aglakpiat atuġlugit. Iḷitchuġniq sumiq aglakpiat iñiqsaaqatigiŋŋikuuq, aglakpiat iġġutikkisigiñ tautuktillugit, atautchikun nalautchiġlusi. Taamna nalautchinniq itqaummaġaa, iḷitchuġniġlu nalupqisuiññiq piiqsiġlugu.
Sumi iḷitchuġniq piŋasuaq nalaunŋaruq iñuŋnun amisuŋnun atautchikun?
Picture bingo tautuktuaguruq iġġuaq, ilisaġiruat uqausiġit naammaksiḷḷugit, uqallaun piŋasutlu nalaunŋarut amisuŋnun. Piŋagiñ tamaat naammaksitillugit, kiñaliqaa nalupqisuġilugu uqausiġilugit, iñuk atausiq nalupqisuġnaŋitchaa.
Akiḷḷuŋił̣ł̣ugit iḷitchuġniq piŋasut iñuŋnun internet-mi itqaqat?
Ii. Piŋasut uvani, ilaliutigiḷḷugit Picture pairs, Find the same, Photo pairs, Picture puzzle, akiḷḷuŋił̣ł̣utit, atiŋił̣ł̣utit, atuġnaqtuq uqalimaaqtuġmi, tablet-mi, qaluŋmiḷu. Kiñaliqaa akitunniġilaa, nalunaiqsuiññiġilaa.
Pivikput
Pituutikput ikayuqtigiit suli uuktuutit uvani makpiġaami atukkatigut. Atuniŋat qiñiqtauplutik makpiġaaq nutaŋuqtitaumat.
- Adapting Activities for People With Alzheimer's Disease · National Institute on Aging
- Activities · Alzheimer's Association
- What is Alzheimer's Disease? · Alzheimer's Association
- Therapeutic Activities for 3 Main Stages of Alzheimer's disease · Alzheimer's Foundation of America
- Computerised cognitive training for preventing dementia in people with mild cognitive impairment · Cochrane Database of Systematic Reviews (via PubMed)