Ọrụ na Egwuregwu Maka Ndị Nwere Ọrịa Alzheimer

Ọ bụrụ na onye ị hụrụ n’anya nwere ọrịa Alzheimer, ikekwe ị ahụwo na ụfọdụ ihe na-ada ngwa ngwa ebe ndị ọzọ na-anọgide. O nwere ike ichefu oku ekwentị nke ụtụtụ taa mana ọ ka na-abụ abụ ụka ahụ nile, na-apịkọta akwa nhicha dịka o si eme mgbe niile, ma ọ bụ na-ekesa kaadị n’ejighị uche. Ọrụ ndị ọma na-adabere n’nka ndị a na-adịgide adịgide. Ibe a na-akọwa ihe kpatara nke ahụ, wee nye echiche maka oge ọ bụla na egwuregwu n’efu dị na saịtị a dabara adaba.

Ọ̀ dị iche n’etiti ọrịa Alzheimer na dementia maka ọrụ?

Ọ dịghị ukwuu. Dementia bụ okwu buru ibu, ọrịa Alzheimer bụkwa ihe kacha akpata ya: Alzheimer’s Association na-ekwu na ọ bụ ya na-akpata pasent 60 ruo 80 nke dementia niile. Fọrọ nke nta ka ihe niile e dere banyere ọrụ maka dementia dabara n’ọrịa Alzheimer, gụnyere echiche ọrụ 101 anyị.

Ihe bara uru ịmara bụ usoro mgbanwe a na-ahụkarị. National Institute on Aging na-akọwa na ọrịa Alzheimer na-ebu ụzọ emebi akụkụ ụbụrụ isi na-ejikọta na ncheta, mgbe ahụ ọ na-emetụta asụsụ, echiche na omume n’etiti mmadụ. Alzheimer’s Association na-ekwu na ihe mbụ kacha apụta bụ ịchọta ihe isi ike n’icheta ozi a mụtara n’oge na-adịbeghị anya. Onye ọ bụla dị iche, ọtụtụ mmadụ nwekwara ihe ndị na-akpata ya ọtụtụ, mana usoro a na-ekpebi ihe na-arụkarị ọrụ.

Ọrụ ụdị ole ka kacha dabara n’ọrịa Alzheimer?

Ọrụ ndị na-adabere n’ihe ochie e kwesịrị ekwesị, nke a na-eme ọtụtụ ugboro, na-aga nke ọma karịa ndị chọrọ ka e mụta ihe ọhụrụ ma jide ya n’uche.

• Nka e kpachara anya na-eme ogologo oge. Alzheimer’s Association na-ekwu na onye ahụ nwere ike ka na-akpọ obere egwu o mụtara na piano ọtụtụ afọ gara aga. Knitting, ịmịcha osisi n’akwụkwọ nhicha, ịgwakọta kaadị, ịkwadebe ntụ achịcha (kneading) na ịpịkọta akwa dị otu a.
• Egwu ochie na egwu a maara. Ọtụtụ mmadụ ka maara okwu niile nke egwu oge ntorobịa ha, abụ ụka na egwu emume ịlụ nwunye ha. Lee ọrụ egwu.
• Ọrụ kwa ụbọchị nwere ebumnuche. NIA depụtara iwa efere, ịkwanye tebụl, ịhazi sọks na ịpịkọta akwa n’ime ọrụ ndị mmadụ nwere ike ịnụ ụtọ. Inwe mmetụta na ị bara uru dị mkpa.
• Ịmata kama icheta. Ịtụ aka n’onyonyo dakọrọ dị mfe karịa ịkpọ aha ya site n’ncheta. Ọ bụ ya mere egwuregwu onyonyo nke ihe niile na-ahụ anya ji na-arụ ọrụ nke ọma karịa ajụjụ.
• Mmetụta ahụ. Imetụ aka, isi ụtọ, ọkụ, uto na ụda na-enwe isi ogologo oge mgbe okwu mesịrị sie ike. Lee ọrụ mmetụta ahụ.

Ihe na-adịkarị mma obere: ihe ọ bụla nwere elekere, iwu ọhụrụ a ga-amụta, ọtụtụ nzọụkwụ a ga-echeta, ma ọ bụ ajụjụ na-anwale ncheta, dị ka “Ị na-echeta onye a bụ?” Ndị ahụ na-etinye akụkụ kacha sie ike nke ọrịa Alzheimer n’ihu.

Ọrụ maka ọrịa Alzheimer n’oge mbụ

N’oge mbụ, Alzheimer’s Association na-ekwu na onye ahụ nwere ike ka na-anya ụgbọ ala, na-arụ ọrụ ma na-esonye n’ihe mmadụ na ibe ya na-eme, ebe ọ na-achọpụta ncheta ọ na-agabiga, dị ka ichefu okwu a maara ma ọ bụ ebe ihe dị. Ụzọ kacha mma bụ ịrụkọ ọrụ ọnụ: jụọ ihe ọ chọrọ ịga n’ihu na-eme na enyemaka ọ ga-achọ.

1. Gaa n’ihu n’ihe ọ na-eme n’ihi mmasị. Gọọfụ, bridge, ịkwa akwa, otu abụ na otu ụka, ya na obere mgbanwe dị ka obere otu na oge dị jụụ.
2. Kpọọ egwuregwu kaadị na bọọdụ a maara. Alzheimer’s Foundation of America depụtara ajụjụ dị mfe, ịchọta okwu, egwuregwu kaadị na egwuregwu bọọdụ maka oge mbụ. Kpọọ dị ka otu ma ọ bụrụ na ịgụ akara malitere ịkpata ya nsogbu, ma ọ bụ hapụ akara ahụ kpamkpam.
3. Sie nri ọnụ. Hapụ ya ka ọ kwuo nri o ji isi mara, ebe ị na-agụ nzọụkwụ.
4. Malite ọrụ akụkọ ndụ. Foto, ntụziaka nri na akụkọ n’ime akwụkwọ ncheta ọ na-eduzi. Lee ọrụ ncheta.
5. Gaa ebe ọzọ. Ụlọ nri o hụrụ n’anya n’oge dị jụụ, ụlọ ngosi ihe ochie maka obere nleta, ije n’ogige.
6. Nwaa ihe mgbagwoju anya o jiri aka ya họrọ. Nkọwa okwu e ji mkpụrụedemede buru ibu, ịchọta okwu na jigsaw. Lee ihe mgbagwoju anya maka dementia.

Echiche ndị ọzọ: ọrụ maka oge mbụ.

Ọrụ maka ọrịa Alzheimer n’etiti oge

Alzheimer’s Association na-akọwa oge etiti dị ka nke na-adịkarị ogologo, na-ekwukwa na ọ nwere ike ịdị ọtụtụ afọ. Okwu na-agbagwoju anya, iwe na-abịa ngwa ngwa, onye ahụ chọkwara nlekọta ka ukwuu. Alzheimer’s Foundation of America na-agbakwunye na ọtụtụ mmadụ chọrọ enyemaka ịmalite ma ọ bụ ịga n’ihu n’ọrụ. Ọrụ gị na-agbanwe ka ọ bụrụ ịhazi ihe, igosi kama ịkọwa, na iburu akụkụ ndị siri ike.

1. Pịkọta, hazie ma kwekọọ. Akwa nhicha, sọks, ngaji na ndụdụ, bọtịnụ dị ka agba si dị. Ọrụ n’ezie, e mere n’akụkụ ibe unu.
2. Bụọ abụ ma na-eme mmegharị n’egwu. Kụọ aka, na-azagharị ma ọ bụ gbaa egwu n’ụlọ nri. Malite ibụ abụ n’onwe gị, hapụ ya ka ọ sonye.
3. Lee akwụkwọ foto. Kọwaa ihe ị na-ahụ ma kpọọ ya ka ọ kọọ akụkọ: “Lee ụgbọ ala a. Kọọrọ m banyere ya.” Soro aha ọ bụla ọ na-eji.
4. Kpọọ egwuregwu onyonyo dị mfe. Onyonyo ndị dakọrọ nwere kaadị anọ ruo isii na onyonyo ndị a hapụrụ ka ha na-ahụ anya, ma ọ bụ Chọta nke yiri ya nwere nhọrọ abụọ ma ọ bụ atọ.
5. Mechaa ilu a maara. Onye ahụ nwere ike ịmechaa ilu ọ maara site na mbụ (dị ka “An apple a day keeps the…” n’asụsụ Bekee). Ilu e mụtara kemgbe na-abịakarị n’ụzọ dị mfe. Nwaa Mechaa ilu, ebe ị nwere ike igosi njedebe ọ bụla site n’otu mkpịsị aka.
6. Gbaa osisi mmiri ma lekọta ha. Ite ndị dị n’ime ụlọ ma ọ bụ ebe e wuru elu, ya na obere ihe ịgbanye mmiri.
7. Mee egwuregwu ịhụ ndị dakọrọ site na foto ezinụlọ. Foto ndị dakọrọ na-eji onyonyo ị họọrọ na ngwaọrụ gị, ha anaghịkwa ahapụ ya.

Echiche ndị ọzọ: ọrụ maka etiti oge.

Ọrụ maka ọrịa Alzheimer n’oge ikpeazụ

N’oge ikpeazụ, Alzheimer’s Association na-ekwu na ndị mmadụ na-atụfu ikike ịza ihe dị ha gburugburu na ịnọgide na mkparịta ụka, ọ bụ ezie na ha nwere ike ịkwu okwu ma ọ bụ nkebiokwu. Ugbu a ọrụ pụtara nkasi obi na njikọ, nke a na-eweta ebe onye ahụ na-ezu ike.

1. Kpọọ egwu ọ hụrụ n’anya n’olu dị nwayọọ, TV anaghị ese okwu ya.
2. Jiri aka nye ya nchacha aka site n’ude nwere isi ọ hụrụ n’anya.
3. Nye ya ihe dị nro ọ ga-ejide: akwa mkpuchi dị ọkụ, akwa fleece, nkume dị nro.
4. Gụọ ya ihe n’olu dị elu: abụ ọma, uri ma ọ bụ akụkọ a maara. Ụda ya dị mkpa karịa ihe ọ pụtara.
5. Nọdụ n’èzí n’ebe ndò, ma ọ bụ n’akụkụ windo nwere nnụnụ a ga-ele.
6. Lee otu onyonyo buru ibu ọnụ. Ifuru anyanwụ ma ọ bụ nkịta juru ihuenyo tablet, ị na-ekwu ihe ị na-ahụ.

Echiche ndị ọzọ: ọrụ maka oge ikpeazụ.

Kedu egwuregwu na-arụ ọrụ maka onye nwere ọrịa Alzheimer?

Họrọ egwuregwu ebe ọ dịghị ihe a pụrụ ịdaa n’ime ya. Egwuregwu ọ bụla dị na saịtị a bụ n’efu, na-agba n’ime browser ma enweghị elekere, akara ma ọ bụ ndebanye aha.

Maka otu unu ga-esi nọdụ ọnụ, ole enyemaka ị ga-enye na mgbe ị ga-akwụsị, gụọ otu esi akpọ egwuregwu ọnụ na onye nwere dementia. Ọ bụrụ na ị na-eche banyere “egwuregwu ncheta”, lee egwuregwu ncheta maka ndị agadi nwere dementia.

Otu esi eme ka ọrụ ọ bụla dị mfe

Ndụmọdụ NIA na-abịa n’ọtụtụ omume: kwekọọ ọrụ na ihe onye ahụ nwere ike ime, nyere ya aka ịmalite, lekwasị anya ma iwe na-abịa, hụ na ọ na-enwe mmeri, ma hapụ ya ka ọ na-elele naanị ma ọ bụ nke ahụ na-atọ ya ụtọ.

• Họrọ oge ụbọchị mgbe ọ kacha mma, ma debe oge ọrụ dị mkpụmkpụ.
• Buru ụzọ hazie ihe niile ka ị nwee ike ịmalite ozugbo.
• Kpọọ ya, ejikwala iwu. “Ị nwere ike inyere m aka?” na-arụ ọrụ nke ọma karịa “Oge eruola maka ọrụ.”
• Mee nzọụkwụ mbụ n’onwe gị ma hapụ ya ka ọ sonye.
• Nye otu nzọụkwụ na otu nhọrọ n’otu oge.
• Hapụ ya ka e mee ya n’ụzọ nke ya. Akwa nhicha ndị na-ezighị ezi adịghị mkpa.
• Kwụsị mgbe ọ ka na-atọ ụtọ. Ịkwụsị n’oge bụ nsonaazụ dị mma, ọ bụghị ọdịda. Ọ bụrụ na ọ jụ, lee mgbe onye nwere dementia na-asị mba.

Alzheimer’s Association kwuru ya n’ụzọ dị mfe: lekwasị anya n’obi ụtọ, ọ bụghị n’ihe a rụzuru.