Alzheimer-be cida-a biskewobe-a

Kam raamma Alzheimer-a səmmajinma, awo laa də dǝrǝs ro baworo hangalro waljin kuru awo laa də daajinro asunəmin. Bikka-a bowotə telefon ngəwua də njerzayin, amma yaskiya falbe kalma sammaa yizayin, tawul səmma kərməkərma ro kataptayin, biya katas ngəwuro nazaru bawo ro saptayin. Cida ngəla də cida ngəwua daajinma-a lan dunoatən. Shafi adə dalilnzə bayyinzəyi, ngawo sawa ngəwuro cida-a kuru biskewo shafi adəbe shiye-a naptəna-a fǝlezəyin.

Cida lan, Alzheimer də dondi-a gade wa?

Ngəwuro gade bawo. Dondi də kalma kura wo, kuru Alzheimer də sabunzə ngəwuro kura wo: Alzheimer’s Associationye Alzheimer də dondi səmmajinma 60 ye 80 ro suwudin can. Dondi-be cida-a biskewobe-a lan ruwoatəna kusǝrso də Alzheimer-a ma kəlanzəga faidajin, cida 101 andega-a kəltəro.

Awo notə faidajinma də, faltəgə ngəwuro walyinma. National Institute on Agingye bayyinzəna Alzheimer də burin hangalnza kǝla kǝrǝwo ro cidajin, ngawo manazə, nazaru, kuru jam’a-a kəltə cidatə-a ro tǝkkǝnajin. Alzheimer’s Association ye alama burwoye ngəwuro fǝlezəyinma də, awo bəlin kərməatəna hangaltə kəsuwu can. Kam ngəwuso də gadegade, kuru am laa də sabu gadegade-a mbeji, amma alama adə də awo ngəwuro faidajinma fǝlezəyin.

Alzheimer ro cida jiri fin ngəwuro naptə?

Cida kərmə kərmabe kərməatəna-a lan dunoatəna də, awo bəlin hangaltə-a rotə-a mata cida-a nankaro ngəwuro ngəla ro lejin.

• Cida burin ngəwuro kərməatəna. Alzheimer’s Association ye gulzəna kam də balbe piano lan burin kərməatəna yaskiya balbe yizayin. Kaso saptə, katako waskə, katas saptə, buro letə, kuru kazəmu kataptə də shiye kəltəro.
• Yaskiya kərmabe-a yaskiya jauro noatəna-a. Am ngəwu də sanaanzəbe loktunzə-a, yaskiya addinbe-a, kuru yaskiya lardənzəbe-a kalmanzə sammaa noza. yaskiya cidawa rui.
• Cida fado-a faidajinma-a. NIA ye yakkə tulwotə, tebur dabbartə, sutəl tayiye, kuru kazəmu kataptə-a amso jauro cizayinro gulzəna. Faida nzasoro kərəngə də awo kura.
• Asutə, hangaltənyi. Foto kalkalnza ro musko gotə də, sunzə hangalnza ro yikkoro nankaro balbe. Adə nankaro foto biskewo awo sammaa fǝlejinma də koro-a nankaro ngəla.
• Karəngə-a. Lezə, kənənu, kange, tamtam, kuru kowo də manazə kəsuwu ngawonza ma maana nzaa mbeji. karəngə cidawa rui.

Awo ngəwuro ngəla ro lejinnyi: loktu-a biskewo, doka bəlin kərməgə, awo ngəwu hangaltə, biya koro hangal jarabtəma, misallo “Kam adə noto wa?” Awo ani də Alzheimer-be na kəsuwuma fǝlezəyin.

Alzheimer sawa burwoye cida-a biskewobe-a

Sawa burwoyen, Alzheimer’s Association ye kam də har nowa mota gotə, cida sadin, kuru jam’a cidawa ro kəltəram sadin, amma hangal bawobe balbe asutə — misallo kalma kərməatəna biya awo na-a njerro. Futu ngəwuro ngəlama də kəltəram: awo cidatəro cizəyinma-a kuru bananzə fin cizəyinma-a korə.

1. Cida kərmabe-a dawartənyi. Golf, bridge, kaso, yaskiya jam’a-a, addin jam’a-a, faltəgə gana-a kəltəro misallo jam’a gana-a loktu naptə-a.
2. Katas-a tebur biskewo-a kərməatəna bisketə. Alzheimer’s Foundation of America ye sawa burwoyero trivia, kalma matə, katas biskewo, kuru tebur biskewo-a gulzəna. Lamba shiye-a hangalnzə tustəyinna, kəltəram ro bisketə, biya lamba də sammaa koltə.
3. Kəltəram dewu. Shi ye dəwo hangalnzən noatəna sado, nyi də awo karantəga gotə.
4. Ro kəntagə cidama baditə. Foto, dəwo futuwa-a, kuru labarwa-a albəmnzən shi ye fǝlejinro. hangal cidawa rui.
5. Luwotə. Ngaro jauro cizəyinma loktu naptən, na asutəbe nankaro kəsa ro letə, biya bǝstan letə.
6. Karapka shi ye kartənama jarabtə. Kǝrǝwu kura-a crosswords, kalma matə, kuru jigsaws. dondi-be karapkawa rui.

Awo gade: sawa burwoye cidawa.

Alzheimer sawa dawunzə cida-a biskewobe-a

Alzheimer’s Association ye sawa dawunzə də ngəwuro kuruwu naptəro bayyinzəna, kuru saa ngəwu daajin. Manazə fasartə, hangal tutə dǝrǝs ro waljin, kuru kam də banazə ngəwu mata. Alzheimer’s Foundation of America ye kəlanzəgulzəna am ngəwu də cida baditə-a dawartə-a ro banazə mata. Cidama də awo dabbartə, fǝlejinro bultənyi, kuru awo kəsuwu-a gotə.

1. Kataptə, tayiye, kuru kalkaltə. Tawul, sutəl, cokali, kuru batǝn kalarro. Cida ngəyi, kəltəram sadəna.
2. Yaskiya yitə kuru naptə. Mukko baktə, lutə, biya fado naptə. Nyi də burin yitə kuru shi ye kəltəramma ro koltə.
3. Foto albəm rui. Awo ruminma bayyin kuru labar koro: “Moto adə shawa. Awonza wulsǝgǝne.” Sun shi ye faidatəna sammaa amartə.
4. Foto biskewo balbe bisketə. Picture pairs tile 4 ye 6 ro kuru foto-a fǝlejin, biya Find the same kartə 2 biya 3-a.
5. Kalma kərmabe dazəptə. “Tuffa kawu yaye…” Kalma burin kərməatəna də ngəwuro balbe ro isin. Finish the saying jarabtə, na-a dawu ngəwuso musko fal lan fǝlezəyin.
6. Səkkə njiyitə kuru nzundotə. Fado səkkəwa biya bǝri səkkə, njiyitə kǝska-a.
7. Foto yadǝye-a lan biskewo kalkaltə dəptə. Photo pairs foto nyi kartənama faidatə, kuru na-a ndaramnzən kolzanyi.

Awo gade: sawa dawunzə cidawa.

Alzheimer sawa ngəwube cida-a biskewobe-a

Sawa ngəwubero, Alzheimer’s Association ye am də dawari naptəro jaawu tǝkkǝnayin, kuru manazə fǝlezəyin, amma kalma biya kalma gana canzayin. Cida də kuskəna kange-a kəltəram-a ma, kam də na napkənama ro gotə.

1. Yaskiya shiye jauro cizəyinma yitə naptə ro, TV-a bawo.
2. Mukko lezə kənənu shiye jauro cizəyinma-a kəltə.
3. Awo balbe rotaa: bǝrni kange, fleece, kau balbe.
4. Awo karantə zabura, shi’ir, biya labar kərməatəna. Ritm də maana-a kozəna.
5. Deyanzən napkə kǝla nguro, biya windo nguron ngudo ruibe.
6. Foto kura fal kəltə rui. Suram biya kəri tablet kǝlan kura, nyi də awo ruminma wulgəmin.

Awo gade: sawa ngəwube cidawa.

Alzheimer-be kambo biskewo fin naptə?

Biskewo falma ro fasartənyiro kartə. Biskewo shafi adəbe sammaa rambe, browser lan cidajin, kuru loktu, lamba biya ruwotə bawo.

Futu kəltəram napkə, banazə ngəwu, kuru sa dazəptəma ro dondi-be kam-a kəltə bisketə futu karantə. “Hangal biskewo” lan koro numma, dondi-be kərmaibe hangal biskewonzə rui.

Cida yaye futu galejin

NIA shawarinzə də alada gana-a lan: cida də kam də sadinma-a ro kalkaltə, baditəro banazə, hangal tutə asutə, nasara kərəngəga matawotə, kuru shi ye ruiye jauro cizəyinna ruiro koltə.

• Shi ye kuskənzə ngəwuro ngəla naptəma loktu kartə, kuru loktu kəsa ro koltə.
• Awo sammaa burin dabbartə dǝrǝs ro badinro.
• Koro, wada nyi. “Banasne gǝsǝgǝne wa?” də “Cida loktu” nankaro ngəla.
• Awo burwoye nyi də sadə kuru shi ye kəltəramma ro koltə.
• Kawu falro awo fal-a kartə fal-a.
• Futunzən sadəna ro koltə. Tawul kalkalnyi də ngəla.
• Jauro naptənama sa dazəptə. Burin dazəptə də awo ngəla, fasartənyi. Shi ye warzəyinna, dondi-be kam ‘a’a’ canna rui.

Alzheimer’s Association ye balbe ro bayyinzəna: jauro cizayin ro ngənəptə, nasara ro nyi.