Naitchuaq kiun
Golden Moments-tun akił̣łiutit dementia-mun iḷisaġutit: angiyut aglaŋnik uqaluit qiḷḷutit, aŋalatchiutit, uqaqatigiġutit aglaŋich picture bingo aglaŋiḷḷu. Piqsiñiaġnigit iḷisaq atausiq piviuttaqługu Print-naqługu. Aglaaqtitaġiñ angiyunik, nalunaiġnianik aglaŋnik, sivuġaaqtuamik makpiġaaqtuamun, atausiġmik savaaqtuamik makpiġaamun. Makpiġaat aŋalatchiġumiñaqpich, ququuqsiġilugit. Iḷitchuġiaqsimajut aglaŋich, iñuumun unipkaaŋanik makpiġaaq iḷiḷḷuni uvluġmiḷu isumaalaut, ikayuutaullasivut.
- Akił̣łiutit iḷisaġutivut: Word Search, Coloring, Conversation Cards, Picture Bingo-ḷu. Atausiq iḷisaq Print-naqtuqaqtuq.
- Aglaaqtitaġiñ angiyunik, nalunaiġnianik aglaŋnik tautuktutqianik, atausiġmik savaaqtuamik makpiġaamun.
- Sivuġaaqtuat makpiġaat tigumiaġnaqtuat, qipiġnaqtuŋiḷḷut. Ququuqsiġilugit atullakługu aŋalatchiġumiñaqtut dry-erase aglautikun.
- Iḷitchuġiaqsimajut aglaŋich, iñuumun unipkaaŋanik makpiġaaq, uvluġmiḷu isumaalaut, upkuaŋiḷḷu nalunaitkutat, piḷḷuataqtuat ikayuutaullasivut.
- Aglaaqtitaq makpiġaaq qaitchivik, savaaksraunngilaq. Ilaŋanik savakługu, savakkumiñaitchilu, nalunaiññiaġniaqtuq.
Uvani makpiġaami (5 avgutit)
Iḷaannikkut nalaunŋaruatch iḷisaq makpiġaaq aglautiḷḷu niġiuraqługu niqiġġiviŋmi. Aglaaqtitaksrat ikayuutaunngilat ikummaqtuutikun, password-kun, tautuktitautikunlu, aullaqtitauvlutiglu pulaarviŋmun iñugiaktunuḷḷu. Una makpiġaaq uqautigaa akił̣łiutit aglaaqtitaksrat uvani web-site-mi, qanuq aglaaqtitaġniġit tautuktutquvlugit tigumiaġnaqtuquvlugillu, iḷaŋiḷḷu piḷḷuataqtuat iḷitchuġiaqsimajut aglaaqtitaksrat iḷagiit iḷisaġiurutiḷḷu ikayuutaġigait.
Sumiñat akił̣łiutit aglaaqtitaksrat piqaqpisi?
Sisamat akił̣łiutit aglaaqtitaksrat piqaqput. Piqsiñiaġnigit iḷisaq atausiq makua, atuġlugu Print aglaaqtitaksramik piqsiñiaġumiñaqtuutit.
| Aglaaqtitaksraq | Sumik | Kina atullaktaaġigaa |
|---|---|---|
| Word Search | Angiyut aglaŋnik uqaluit qiḷḷutit, uqaluit taliqpiñmiḷḷu quliñmiḷḷu | Qiñiġnaitchuaq aglautikun; iñuk puqtusiuratqiñiqsuq |
| Coloring | Aŋalatchiutit makpiġaat aglaaqtitaksrat, immaqaa tautuktitautimi aŋalatchiġniaqtut | Qiñiġnaitchuaq savaaq; situŋŋuaq ikayuqtimik |
| Conversation Cards | Aglaŋich ukua ukpiġḷutchiḷḷu apiqqutigilaitchut, isumaaġutigun | Pulaarutit, uqaqqutit, niqiġniq iḷagiigun, itqaumaniq uqaqatigiġutit |
| Picture Bingo | Bingo aglaŋich aglaŋnik kisitchisit atuŋŋitḷugit, tautuktitautimilu uqaluktuq | Paqitchiviit, uvluġmi iḷisaġviit, iḷagiit katiŋŋuqatigivlugich |
Angiyut aglaŋnik uqaluit qiḷḷutit
Word Search atuġai angiyut aglaŋit, uqaluiḷḷu taliqpiñmiḷḷu quliñmiḷḷu kisimi ittut, iġġilġutaiqłutik uumaniġaiqłutiḷḷu. Atausiġmik savagiksi: atausiq iñuk uqallaktuq uqalumik titiraqtuamiñ, aipaa qiḷḷugu. Uqaluit naninniġait nalunaitpat, atautchikun qiḷḷutiksi sivulliq aglaa, immaqaa uqallakługit uqaluit uqaqatigiġlugillu atausiġmik.
Aŋalatchiutit makpiġaat
Coloring makpiġaat aglaaqtitaullasivut aŋalatchiġumiñaqtut marker-nik colored pencil-niḷḷuuniit, immaqaa tautuktitautimi nalunaqługu kala, tavra aglaŋmi ilaanik. Aglaaqtitaqsimanik makpiġaġnik, piqsiñiaġiñ sivuġaaqnik marker-nik ikituŋniḷḷu kalaŋnik atausiġmi. Tautukki aŋalatchiutinun ikayuutaġutit qanuq aŋalatchiñiq iñukŋuŋaqqaa qiñiġnaitchuallu.
Uqaqatigiġutit aglaŋich
Conversation Cards nalunaiġnianik aglaŋmik piqaqtut ukpiġḷutchiḷḷu apiqqutinik, ima: «Unipkaaqsiñ iñuuvigigaluavit…» immaqaa «Sumik tautuktuaġikpiñ?» Aglaat ukpiġḷutchit, apiqqutiksraunngilat. Aglaaqtitilugit, avguġlugich, ikitunik tupiġmi iḷḷilugit pulaarviŋnun, immaqaa uqaqqutim saŋiani. Ikayuutaullasivullu itqaumaniq iñugiaktuni.
Picture bingo aglaŋich
Picture Bingo aglaŋich atuġait aglaŋit kisitchisit atuŋŋitḷugit. Aglaaqtitaġiñ atausiq aglaaq iñuŋmun, atuġlugulu tautuktitautim uqaluktuq laptop-mi, TV-mi, projector-miḷḷu. Uqautigivut uqallakłutin atausiġmi iñugiaktut tamarmik aglaŋich naammaksivlugit, kina aqunŋaitchuq. Tautukki iñugiaktunut iḷisaġutit paqitchiviŋmi qanuq iḷisaq atullaktaġniġaa.
Qanuq aglaaqtitaksrat aglaaqtitaksrivigik tauktutquvlugit atuġnaqtuquvlugillu?
Mikitqunġiqsuaq allatqusiq aglaaqtitini ikayuutausuq.
Tautuktutquvlugit
- Angiyut, nalunaiġniat aglaŋit. Atuġlugu anginiqsaq aglaaqtitini nalunaaq makpiġaamun. Atuŋŋiġnak piniqpaġnaitchut aglaŋit.
- Tautuktutqun atausiġmi. Taġiuġniat aglautit qakumani makpiġaġmiḷḷuuniit ququŋmi. Atuŋŋiġnak qaluaqtuat taġiuġnaitchut.
- Matte makpiġaaq qaummaġumiñaqtuq ikummaqtuani qaummaġmi.
- Iriġaksraŋit tusraaksraŋiḷḷu tautukkik. Alzheimer’s Association uqautigai iriġaġniq tusraġniqḷu nalunaitkutik ikayuġumiñaqtuk, uqaġniaqługillu tautuktitautquvlugit. Qaummaġniq nakuuruallu ikayuutausuq.
Tigumiaġnaqtuquvlugit
- Sivuġaaqtuat makpiġaat immaqaa card stock naġġuŋaitchut, tigumiaġnaqtuat, atuġaktaullasivullu.
- Clipboard immaqaa naammuktuq iḷḷiuti makpiġaaq aullaqsaġumiñaitchuq.
- Sivuġaaqtuat marker-it immaqaa sivuġaaqtuat aglautich tigumiaġnaqtuat sapitchuaniñ aglautiññiñ.
Atullakługu atuġnaqtuquvlugit
- Ququuqsiġilugit makpiġaat immaqaa iḷḷilugit qaummatqunik ququuqsiutinik. Atuġiñ dry-erase marker-it uqaluit qiḷḷutini picture bingo-miḷḷu, tavra piḷġiḷugit.
- Atuġiñ matte ququuqsiutit qaummaġumiñaqpat, quliaqsiġilugit siñiich ququuqsiutauyumi aglaŋiñi ikayuġnaqtuquvlugit tigumiġni.
- Tuttukkik piḷuataqtautit folder-mi, aglaaqtitaksraiññakłutin uvluġmi.
Piḷḷuataqtuquvlugu
- Atausiġmik savaaqtuamik makpiġaamun. Atausiq uqaluit qiḷḷutit immaqaa atausiq aglaaq, amisunik iḷisaġutinik atautchikun piŋŋitḷugit.
- Iniqaqtuamik ini. Makpiġaaq suḷḷataaġniq iñuumun suḷḷataksraullasuq.
- Maliguaksraŋiḷḷiq piñiaqpat. Tautuktitilugu iñuumun qanuq savaktaaġniq.
- Kipiksiġiñ makpiġaat. Makpiġaaq nalupqisukkumiñaqpat, avguġiñ malġuŋnut immaqaa imuġlugu ilaanik tautuktitilugu.
Allaŋich aglaaqtitaksranik iḷitchuġiaqsimajunik iglumini
Iḷisaġutaunngilat tamarmik ikayuutaullasuktut aglaaqtitaksrat. Makuat piḷḷuataqtuat savautiksranik word processor-kun aglaaqtitautikunlu.
Iñuumun unipkaaŋanik makpiġaaq
Atausiq makpiġaaq «uvva iñuuruŋa» aglaŋmik, iñuum atiŋanik piḷuataqtaaŋanik, sumi iñuuġviksraŋanik, savaaŋanik, iḷagiŋiḷḷu, niqi piḷuataqtaaŋanik, atuun piḷuataqtaaŋanik, sumillu qiñiġnaqsitilaŋanik suḷḷatilaŋaniḷḷu. Dementia Australia uqautigai itqaumautim makpiġaaŋanik iñuum unipkaaŋanik, piḷuataqtaŋiḷḷu, iñuŋiḷḷu piviksaqaqtunik, ikayuġumiñaqtunik pulaarutinik paqitchiurutiniklu uqaqatigiġutiksramiḷḷu.
Ikayuutausuq aiviqtuiviŋmi nutaamilu paqitchiviŋmi. NIA uqautigai aiviqtuiviŋmi savaktut tunilugit iñuumun nalunaitkutinik makpiġaamik, iñuum uvluġmi atuaksraŋanik, atiŋanik piḷuataqtaaŋanik, piḷuataqtaŋiḷḷu piḷuatiġaiḷḷu, suḷḷatilaŋiḷḷu, uqallakkumiñaitchunilu nalunaitkutinik anniġumi.
Uvluġmi isumaalaut
Angiyuq, piḷḷuataqtuq uvluġmi isumaalaut nalunaaqtuamik, ikituniḷḷu uqaluŋnik aglaŋmikḷu atausiġmun: uvlaakuat niqi, pisuktuq, uvluuraq niqi, allaŋŋuaq, atuutit, unnuksraq niqi. Alzheimer’s Association-mi uvluġmi paqitchiun uqautigai isumaalautiksraq iñuum nalaunŋaruatchiaq uvluġmi, makitniq siñiqłuġiñiḷḷu ataavluni, savaaq allaŋŋuaqłu iḷḷutik. Iḷḷilugu iriġaam saŋiani, iġaluŋmi, allatchiġumiñaqtuq. Tautukki uvluġmi atullaktaġutit allaŋnik uqautinik.
Nalunaitkutat igluni igḷuġniḷḷu
NIA uqautigai atuġlugit qaummaqtut nalunaitkutat immaqaa piḷḷuataqtuat aglaŋit nalunaqsivlugit quŋŋiq, siñiġvik, niġiurviklu. Atausiuġaañiq atuġnaqtuq igḷuġni iglutaqaniḷḷu: aḷikamiik aglaaq aḷikamiik igḷuġmi, qaġḷutiḷḷu iglutaqami. Aglaaqtitaġiñ, ququuqsiġilugit, iḷḷilugillu.
Avguqsimajut iḷaŋich
Aglaaqtitaġiñ aglaŋit malġuŋniñ piḷḷuataqtuŋniñ, ima pauruat nautchiaġullu immaqaa savaktutit niġiurvim savaktutiŋiḷḷu, card stock-mun. Avguġlugich, atautchikun iḷḷilugit malġuŋnun puiḷaniñ. Tautuktitautimi atausiuġaañiq Sort Together.
Atuutim uqaluŋit makpiġaat
Aglaaqtitaġiñ uqaluŋit ikituniñ piḷuataqtuŋniñ atuutinik angiyuġnaqtunik aglaŋnik atuutchutiġumiñaqtut. Iḷaŋich taiguġumiñaitchut makpiġaaq tigumiaġnialasuaġaat.
Iḷagiit aglaŋiŋit makpiġaaq
Atausiq makpiġaaq sisamaniñ six-muḷḷu angiyunik iḷagiit aglaŋiŋnik, atausiġmun atiqaqtuq ataani. Iḷḷitaullasuq niġiuraqvikmi kia uqaqatigiġumiñaqtaminik. Atiŋit ikayuġait pulaarutit savaktullu uqaqatigiġumiñaqtut, kia apiġġiġumiñaitchuq «Kina una?»
Niqiksramik aglaaq
Aglaaqtitaġiñ piḷuataqtuq iḷagiit niqiksraŋat angiyunik aglaŋnik. Atuġlugu niġiuraksraġniġiksi, immaqaa uqaqatigiġniġiksi niqinik sivunmi.
Qanuq aglaaqtitaksraq piqsiñiaġniaġiga savaaksraulliqsaġumiñaitchuq?
Piqsiñiaġiñ atautchikun savaktaġumiñaqtuq, apiqqutiksraunngilaq.
- Aquvigilugu savaġniaruk ilvit. «Uqaluit qiḷḷutimik savaktuŋa. Ikayuġniaġivigiñ ‘nautchiaq’ nanigukku?»
- Atautchikun savagiksi. Imaŋŋuqtaaqsavsi, immaqaa atausiq nanivuq aipaa tiliġlugu.
- Nalunaiqsaiññak nakuuruq nalunaiññiaġmiŋaiqłunilu. Alzheimer’s Association-mi ikayuutaġutit iḷisaġutinik iglumini uqautigait savakniq nalunaiġutaiññapkun, qiñiġnaitchuq savaaq nalunaiġutaġlugu.
- Makpiġaat iḷḷilugit tautuktitautquvlugit. Ataasi ikayuutaġutit uqautigait iḷḷilugit makpiġaat aglaŋiḷḷu, itqaumautit makpiġaat, uqaluŋiḷḷu makpiġaat tigumiaġnaqtuani. Aglaaqtitaksrat aglaŋiḷḷu makpiġaat ima iḷḷitaullasivut.
- Nutqaġniġiksi piḷuataġigupsi. Aŋalatchiutit makpiġaaŋata ilaŋa naammaktuq uvluuraq. Imaġuuq makpiġaaq iḷḷivlugu kaffimik imiqłusi.
Sumik alla naninniaqsi
Tautukkik tamarmik iḷisaġutivut aglaaqtitaksravullu, immaqaa iḷisaġutit situŋŋuanun allaŋnik isumaaġutinik, makpiġaakunik makpiġaakunġitḷuniḷḷu.
Apiqqutit iñugiaktut
Akił̣ḷiiññiqpat dementia-mun aglaaqtitaksravut?
Ii. Word Search, Coloring, Conversation Cards, Picture Bingo-ḷu uvani web-site-mi akił̣łiut atullaktaġniaqtuat aglaaqtaullasivut. Piqsiñiaġnigit iḷisaq atausiq, atuġlugu Print.
Sumiñat aglaaqtitaksrat dementia-mun nalaunŋaruatch?
Nalaunŋaruatch aglaaqtitaksrat piḷḷuataqtuat, nalunaiġniat, iñukŋuŋallu: angiyut aglaŋnik uqaluit qiḷḷutit, taliqpiñmiḷḷu quliñmiḷḷu uqaluit; aŋalatchiutit nalunaiġnianik tiliŋnik; aglaŋich uqaqatigiġiññaġutiksrat; picture bingo-ḷu iñugiaktunut. Iḷisaq nalunaiqsigik iñuum piḷuataqtaŋanik paŋmaptuksraŋiḷḷu, atausiġmik savaaqtuamik makpiġaamun.
Qanuq aglaaqtitaksrat tautuktutquvlugit atuġnaqtuquvlugillu?
Atuġiñ angiyunik, nalunaiġnianik aglaŋnik, taġiuġnianik aglautinik qakumani makpiġaġmiḷḷuuniit ququŋmi; iniqaqtilugu. Aglaaqtitaġiñ sivuġaaqtuamun makpiġaamun naġġuŋnaqtuquvlugu, qaummaġumiñaqtuquvlugu matte makpiġaaq atuġlugu, clipboard-mikḷuuniit naammuktuamun iḷḷilugu. Ququuqsiñiq ikayuutauvuq makpiġaat aullaqsaġumiñaitchut.
Aglaaqtitaksrasi aglaaqtaġniaġakkapki iñuŋnun paqitchiviŋmi uvluġmiḷḷu iḷisaġviŋmi?
Ii. Iḷisaġiurutit aglaaqtaġniaġait makpiġaat iñuŋnun iñugiaktunuḷḷu. Picture Bingo iñugiaktunut savaaq, tautuktitauvlu iñuksraq tautuktitautimun TV-mun projector-muḷḷu.
Pivikput
Pituutikput ikayuqtigiit suli uuktuutit uvani makpiġaami atukkatigut. Atuniŋat qiñiqtauplutik makpiġaaq nutaŋuqtitaumat.
- Activities at Home: Planning the Day for a Person Living with Middle- or Late-Stage Alzheimer's · Alzheimer's Association
- Daily Care Plan · Alzheimer's Association
- Alzheimer's Caregiving: Home Safety Tips · National Institute on Aging
- Taking a Person With Alzheimer's Disease to the Hospital · National Institute on Aging
- Visiting someone with dementia · Dementia Australia
- Communication · Alzheimer's Association